موانع داخلی بیش از تحریم آمریکا به صادرات فرش ضربه زد

عبداله بهرامی، در گفت‌و‌گو با مهر با بیان اینکه امسال هم از لحاظ تولید و هم از لحاظ صادرات با کاهش جدی رو‌به‌رو بودیم افزود: سال قبل حدود ۷۰ میلیون دلار صادرات داشتیم و امسال هم این رقم کمی بیش از ۶۰ میلیون دلار بود پیش‌بینی آینده هم همین خواهد بود زیرا تغییری در نگاه سیاست‌گذاران برای حمایت از صنعت فرش رخ نداده است.
بهرامی افزود: اجرای سیاست «تعهد پیمان ارزی» از سوی دولت، موجب شد صادرکنندگان فرش انگیزه‌ای برای صادرات نداشته باشند زیرا صادرات فرش عمدتاً به صورت امانی بوده و با صادرات سایر اقلام متفاوت است؛ یعنی صادرکننده فرش نمی‌تواند ارز حاصل از صادرات را در زمانبندی مدنظر بانک مرکزی به کشور بازگرداند؛ در کنار این موضوع، عدم ورود تجار خارجی به کشور، افزایش نرخ مواد اولیه، عدم برگزاری نمایشگاه و شیوع ویروس کرونا نیز از دیگر عوامل کاهش تولید و صادرات طی سال جاری بوده است. مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های تولیدکنندگان فرش دستباف افزود: سیاست تعهد پیمان ارزی، سیاست بدی نیست اما باید در این خصوص به صورت تخصصی ورود کرد و مسئولان بدانند که این سیاست برای چه کالایی نتیجه دارد. صنعت قالیبافی رقبای زیادی دارد و تمام پروسه تولید در ۴ دهک پایین جامعه انجام می‌شود و صنعت فرش محل ارتزاق این قشر است از این رو ایجاد گلوگاه در این صنعت شائبه دارد؛ اصالت و برند فرش ایرانی غیر قابل کتمان است اما تجار و تولیدکنندگان تا چه زمانی می‌توانند بدون هیچ حمایتی و به تنهایی از اصالت فرش ایرانی دفاع کنند و بازارهای هدف را پوشش دهند؟
وی یادآور شد: بانک مرکزی همزمان با تحریم دولت آمریکا، رویه تعهد ارزی را در پیش گرفت و این سیاست در بدترین شرایط به صنعت فرش تحمیل و باعث شد عده زیادی از تجار فرش در برابر صادراتی که انجام داده‌اند و بازگرداندن ارز صادراتی درگیر باشند. باقی تجار هم وقتی این وضعیت را دیدند نگران آبروی خودشان شدند و سرمایه‌شان را به حوزه‌های زودبازده و بی‌دردسر بردند. یعنی صادرکننده‌ای که فرش را بصورت امانی و نه فروش قطعی، در اختیار فروشنده خارجی قرار داده، طبیعی است که ارز دریافت نکرده که بتواند در زمانبندی مدنظر بانک مرکزی، رفع تعهد ارزی کند. این صادرکننده باید صبر کند تا فروشنده خارجی فرش را بفروشد و بتواند با او تسویه کند. ولی وقتی بانک مرکزی بی‌توجه به این رویه معمول در صادرات فرش، اصرار به رفع تعهد ارزی در زمانبندی مدنظر خودش دارد، صادرکننده از ترس آبرویش عطای صادرات فرش را به لقایش می‌بخشد.
بهرامی گفت: وقتی یکی کارگاه قالی‌بافی بسته شد و قالیباف وارد شغل دیگری شد فعالسازی مجدد این کارگاه سخت است زیرا کار قالیبافی کار ساده‌ای نیست و پیچیدگی‌های خود را دارد.
مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های تولیدکنندگان فرش دستباف با بیان اینکه صنعت فرش دستباف ایران در حال نابودی است، اظهار داشت: فرش یک کالای فاخر است که بزرگترین برند ایرانی و تنها پرچم فرهنگ ایرانی است، با این حال تولیدکننده از لحاظ منابع مالی در تنگنا قرار دارد و اگر تسهیلاتی بدهند با نرخ سودهای بسیار بالا است. همچنین مشکلات بیمه‌ای و مالیاتی هم مزید بر علت شده است؛ در واقع به جای تسهیل فرایند تولید و صادرات فرش، سنگ بزرگی پیش پای فعالان این بخش گذاشته‌اند.