هرچه کنی، به خود کنی
بر اساس تعالیم حیات بخش قرآن، انسان هر کار خوب و بدی را انجام دهد، آثارش در دنیا و آخرتگریبانش را خواهد گرفت.
البته برخی از کارها دارای پیامدهایی است که تا نسلها باقی و برقرار است. از این رو خدا هشدار میدهد که مواظب کارهایی باشند که پیامدهای ماندگار در نسلها دارد؛ زیرا اگر کسی کار بدی از این قبیل کند، ممکن است نسلهای پس از وی نیز از آن متأثر شوند؛ چنانکه متأثر از کارهای خیر اجداد خود نیز
هستند.
خدا در اینباره میفرماید: کسانی که اگر فرزندان ناتوانی از خود به یادگار بگذارند از آینده آنان میترسند، باید (از ستم درباره یتیمان مردم) بترسند! از (مخالفت) خدا بپرهیزند و سخنی استوار بگویند.
(نساء، آیه 9)
در این آیه بیان شده اگر کسی به یتیمان دیگران ظلم و ستم کند، باید بداند که دیگران نیز با فرزندان ضعیف او چنین رفتاری را خواهند کرد؛ زیرا هر کنشی واکنشی دارد؛ اگر کنش، خوب باشد، واکنش، خوب و اگر بد باشد، واکنش نیز بد خواهد
بود.
از همین رو حضرت خضر(ع) به حضرت موسی(ع) میفرماید که برای حفظ مال یتیمانی دیوار را نوسازی کرده است؛ زیرا این دیوار در روستا برای دو یتیم شهری است که پدرانشان آدمیصالح و خوب بود. خدا اینگونه مال این پدر را برای فرزندانشان حفظ میکند تا به دست آنان برسد.(کهف، آیه 82)
پس باید توجه داشته باشیم که هر کاری انجام دهیم به خودمان در حال و آینده و نیز دنیا و آخرت بازمیگردد. اینجاست که این ضربالمثل معروف عینیت مییابد: هرچه کنی، به خود کنی/ گر همه نیک و بد
کنی.