اهمیت تداوم محافل قرآنی در تلاطم زندگیهای امروزی- بخش دوم
آرامش روحی و روانی نهفته در برکات تلاوت قرآن
انسان با هدف رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی آفریده شد. قرآن کریم به عنوان راهنمایی حکیم برای دستیابی به سعادت در اختیار انسان قرار داده شد. اینک زمان آن است که با چنگ زدن بر این ریسمان نجات بخش، در بهار قرآن، برای رهایی از ظلمت و تاریکی دنیا و سیراب شدن از فضیلتهای آیات مبین، روحمان را صیقل داده و غرق در آرامش کنیم.
رهبر معظم انقلاب در سخنان زنده تلویزیونی مورخ 99/2/6 در پایان محفل انسان با قرآن کریم میفرمایند: «قرآن کتاب زندگی است. اگر آحاد بشر قواعد زندگی را با قرآن تطبیق کنند، سعادت دنیا و آخرت نصیب آنها خواهد شد. مشکل ما این است که ما زندگی را با قواعد قرآن تطبیق نمیدهیم؛ مثل کسی که به پزشک مراجعه میکند و نسخه پزشک را میگیرد، لکن به این نسخه عمل نمیکند؛ این مراجعه به نسخه پزشک بدون عمل به نسخه اثری نخواهد داشت. امروز وضع ما این جوری است. قرآن هم کتاب معلم و معرفت است؛ یعنی دل را و اندیشه انسانی را سیراب میکند. قرآن برای آن کسانی که اهل معرفتآموزی هستند یک سرچشمه تمام نشدنی است. لکن علاوه بر اینها، قرآن دستور زندگی هم هست.»
قرآن با ما چه میکند؟!
چندی است که با قرار گرفتن در آزمون الهی، بهترین درسها را فرا گرفتیم. آموختیم که صبور باشیم و خویشتنداری کنیم و با شکستن بتهای نفس، تسلیم ذات مقدس پروردگار شویم.
«حجتالاسلام والمسلمین محسن عرفانی» پژوهشگر دینی و فعال رسانه، در گفتوگو با گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «خدایی که انسان را آفرید، قرآن را نیز نازل کرد. برای درک موضوع مثال یک کارخانه خودروسازی را میتوان در نظر گرفت. خودروساز یک دفترچه راهنما در خودروی ساخته شده قرار میدهد تا مصرف کننده به نحوه استفاده از آن آگاهی یابد. خداوند انسان را آفرید و راه و روش زندگی را در کتابی به نام قرآن کریم برای او قرار داد و به وسیله پیامبر خاتم(ص) این قرآن را نازل فرمود. کتابی که کاملترین کتاب الهی است و مکمل کتابهای گذشته و تصحیح کننده آنهاست و برنامهزندگی بشریت به این کتاب شریف و عظیم ختم شده است.»
وی ادامه میدهد: «انسان برای رسیدن به یک زندگی سعادتمند توأم با آرامش نیاز به یک راهنما دارد و همانگونه که در قرآن نیز اشاره شده، دلها با یاد خدا آرامش میگیرد. ابزار و لوازم دنیایی فقط سبب آسایش است و تنها با یاد خدا آرامش برایش محقق میشود و بهترین راه برای یاد خدا تلاوت قرآن است و بهار قرآن هم در ماه مبارک رمضان است. در روایات آمده است که از اولین روز ماه مبارک رمضان تا عید فطر درهای رحمت الهی به روی بشریت گشوده شده است و شیاطین در غل و زنجیر هستند و انسان میتواند با توجه مختصری خود را به رحمت الهی متصل و متصف کند. لذا نگاه کردن،تلاوت نمودن و حتی شنیدن قرآن نیز ثواب دارد.»
این پژوهشگر دینی میافزاید: «ما باید از ظاهر قرآن فراتر برویم و به دستورات زندگی آن پیببریم که این امر با مطالعه زندگی انبیاء الهی میسر خواهد بود. در تمام قصص جذاب، قطب مثبت و منفی وجود دارد حتی در قرآن کریم هم آمده است، آنهایی که قطب مثبت بودند به نتایج عالی رسیدند و متعالی شدند و آنها که قطب منفی بودند مورد لعن و نفرین ابدی بشریت و دستگاه الهی واقع شدند.
این داستانهایی است که هرکس به فراخور درک و بصیرت خود از آن بهرهمند میشود.»
وی با اشاره به اهمیت حضور فیزیکی افراد در محافل انس با قرآن میگوید: «حضور افراد در محافل قرآنی بسیار حائز اهمیت است به ویژه اگر قاری یا سخنران نفس طاهر داشته باشد، آن محفل از قداست و نورانیت ویژهای برخوردار خواهد بود. اما گاها با در نظر گرفتن شرایط باید به کمتر از آن هم قناعت کنیم که همان تشکیل گروههایی در حوزههای مرتبط با قرآن در فضای مجازی و رسانههای مختلف است. بنده به عنوان فعال رسانه در گروهها و کانالهای مختلفی که دارم ضمن اطلاعرسانی به اعضاء، به شکل بسیار فعال دعاها، آیات و مطالب مرتبط با غلبه بر ترس و حفظ آرامش را به اشتراک میگذاریم و شاهد بازخوردهای بسیار خوبی نیز هستم و حتی در مواردی دیگر برای کمک و راهنمایی افراد در حوزه علوم قرآنی فعالیت گستردهای دارم. به عنوان مثال در زلزله اخیری که در تهران اتفاق افتاد با دعاهایی که توصیه شد، افراد به آرامشی نسبی رسیدند. البته ناگفته نماند فضای مجازی شبیه یک چاقوی دولبه است که هم جنبه منفی دارد و مضر است و هم جنبه مثبت دارد. ما باید از این فضا استفاده درست داشته باشیم و در همین ایام ماه مبارک رمضان با حضور در محافل انس با قرآن به صورت مجازی از این فضا بهره ببریم.»
این مبلغ دینی تصریح میکند: «جهان امروز متوجه شد که یک فضای میدانی را تجربه میکنیم. در کشورهای اسلامی خصوصا ایران اسلامی با وجود همین تلاوتها، توسلها و فرهنگ غنی اهلبیت(ع) به ویژه حضرت سیدالشهداء (ع)، شاهد هستیم کرونایی که شیوع آن بسیار بالا بود خوشبختانه با برخورد کاملا حساب شده و در نهایت آرامش خصوصا در بین افراد متدین با روحیه جهادی و ایثارگری تا حدودی مهار شد و با قدرت ایمان بهتر میتوان در برابر مشکلات ایستاد و امید است با تدبر و انس با قرآن و اهلبیت(ع) به این فضای معنوی عمق ببخشیم.»
مراتب انس با قرآن
از ویژگیهای قرآن آن است که هرکس به اندازه انس با آن و درک و فهمش از آن کتاب عظیم بهرهمند شود. لذا علاوه بر قرائت قرآن لازم است تدبر و تفکری هم بر معانی آن داشته باشیم.
«حجتالاسلام و المسلمین اسحاق جلیلوند» استاد حوزه در گفتوگو با گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «قرآن مراتبی دارد. نگاه به قرآن، تلاوت و قرائت قرآن، فهم و عمل به قرآن است. در روایات بر انس با قرآن بسیار سفارش شده است. روایت است که اگر جوانی قرآن را تلاوت کند، با پوست و گوشت او مخلوط میشود و جزء کریمان قرارش میدهد و از او مراقبت میکند تا عذاب نبیند. در واقع همه اینها در ارتباط با اصل قرائت قرآن است.»
وی در ادامه میگوید: «حال اگر کسی در ماه مبارک رمضان قرآن را قرائت کند، هر آیه از آن معادل یک ختم قرآن است. در روایاتی از رسول گرامی اسلام (ص) است که میفرمایند: «فرزندم از قرآن غفلت نکن در تمام اوقات روز قرآن بخوان.» اگر قلبمان قصاوت پیدا کرد، و تاریک شده باید قرآن بخوانیم ولو یک آیه و یا حتی قرآن را بگشاییم و بعد از نگریستن در آیاتش آن را ببوسیم و ببندیم. در روایات آمده است که اگر کسی نمیتواند در روز یک جزء از قرآن را بخواند، یک حزب بخواند و یا یک صفحه و یا حتی یک آیه بخواند و یا اگر سواد خواندن ندارد، نگاه به قرآن هم ثواب بسیاری دارد.»
این مدرس حوزه ضمن اشاره به برکات قرآن میگوید: «در منزلی که قرآن تلاوت شود، خیر و برکت آن کثیر میگردد. در واقع از واژه منزل دو برداشت میتوان داشت؛ اول منزل مسکونی و دوم قلب انسان است. اگر کسی میخواهد قلبش نورانی گردد باید قرآن بخواند.»
حفظ ظاهر و باطن قرآن
قرآن کریم یک ظاهر دارد و یک باطن که هر کدام به صورت مجزا باید حفظ شود. حجتالاسلام جلیلوند میافزاید: برای انس گرفتن با قرآن باید ظاهر و باطن آن را رعایت کرد.
تاثیر و اعجاز قرآن به حدی است که اگر قرآن را بدون وضو هم بگشاییم برایمان خیرو برکت دارد به شرطی که دستمان آیات را لمس نکند. حال اگر با وضو، لباس پاک و آراسته و با طهارت باطنی (دروغ نگوییم)، تهمت نزنیم- غیبت نکنیم و...) قرآن را تلاوت کنیم، نور قرآن وارد قلب شده و تاثیر بیشتری دارد.
جلیلوند تاکید میکند: «در وضعیت موجود که امکان حضور در محافل انس با قرآن وجود ندارد، افراد با استفاده از فضای مجازی و یا به صورت انفرادی به فعالیتهای قرآنی بپردازند و از این فرصت در جهت آموزش قرآن به کودکان از طریق برنامههای جذاب و داستانهای قرآنی استفاده کنند.»
وی تصریح میکند: «باید مدنظر داشته باشیم که صرفا قرائت قرآن مهم نیست بلکه فهم آیات قرآن و عمل به آن در زندگی که همانا اخلاق و رفتار قرآنی با خانواده و فرزندان، در اجتماع، در محیط کار، مراعات همسایه و حقوقی که قرآن بسیار به آن سفارش کرده نیز بسیار مهم است. حتی عمل به دستوراتی که قرآن در رابطه با بهداشت برای ما داشته است بسیار حائز اهمیت است.»
جلیلوند با تاکید بر حفظ توجه به قرآن در میان مردم میگوید: «تمام سازمانها و نهادهای ذیربط باید در جهت افزایش فعالیتهای قرآنی و تبلیغات مفید در جهت جذب کودکان و نوجوانان به قرآن و استفاده از اندیشمندان و نخبگان و علمای دینی و روحانیون درسهای قرآن را هر چه بیشتر و بهتر برای مردم یادآوری کنند.»
وی با تاکید بر بهرهمندی از فضای مجازی در ایام کرونا میگوید: «باید در این روزهایی که بیماری کرونا شیوع پیدا کرده از فضای مجازی در جهت اشاعه فرهنگ دینی و تشکیل محافل مجازی قرآنی نهایت استفاده را ببریم و نگذاریم این ایام ماه مبارک رمضان بدون بهره بردن از قرآن و ادعیه سپری کنیم، گر چه درب بسیاری از مساجد خصوصا در کلانشهرها به روی ما بسته است- البته به دستور ستاد ملی مبارزه با کرونا- اما میتوان از برنامههای مجازی نهایت استفاده را
ببریم.»