واردات بدون انتقال ارز مشروط شد

چندی پیش خبری از سوی سرپرست وزارت صمت منتشر شد که واکنش‌های مختلفی را به همراه داشت؛ مدرس خیابانی از موافقت بانک مرکزی با واردات مواد اولیه بخش تولید از روش بدون انتقال ارز خبر داد و گفت: «با هماهنگی و نظارت بانک مرکزی، واردات مواد اولیه کارخانجات تولیدی با اولویت مواد موجود در بنادر کشور، بدون انتقال ارز امکان‌پذیر خواهد بود.»
برخی از فعالان اقتصادی بعد از انتشار این خبر ابراز خوشحالی کرده و برخی دیگر از بازگشت به عقب بانک مرکزی گله کردند. یکی از فعالان اقتصادی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم واردات بدون انتقال ارز را به پوست خربزه‌ای زیر پای سرپرست وزارت صمت توصیف کرد و گفت: بانک مرکزی نباید اجازه دهد بار دیگر واردات بدون تایید منشاء ارز، باب شود.
مجید رضا حریری، رئیس‌اتاق بازرگانی ایران و چین هشدار داد که در صورت فشار به بازار ارز و ایجاد تقاضای جدید، افزایش شدید نرخ ارز را شاهد خواهیم بود؛ وی در این زمینه در صفحه خود در فضای مجازی نوشت: «بانک مرکزی و وزارت صمت مراقب باشند فشار به بازار ارز و ایجاد تقاضای جدید می‌تواند منجر به افزایش شدید نرخ ارز شود. مراقب لابی آنان که در پی افزایش نرخ ارز هستند باشید.»
برهمین اساس، روابط عمومی بانک مرکزی به‌دنبال طرح مجدد رویه واردات بدون انتقال ارز، طی توضیحاتی اعلام کرد: «صادر کنندگان می‌توانند ارز حاصل از صادرات خود را به روش‌های متعدد به چرخه اقتصاد کشور بر گردانند:
1-ارز حاصل از صادرات را در سامانه نیما به‌واسطه بانک‌ها و صرافی‌های مجاز عرضه کنند.
2-صادر کنندگان از محل ارز حاصل از صادرات خود نسبت به تامین نیازهای واردات خود اقدام کنند.
3-صادرکنندگان می‌توانند بخشی از ارز صادراتی خود را به وارد کنندگان دیگر واگذار و ارز خود را در اختیار آنها قرار دهند.
4-صادرکنندگان می‌توانند بخشی از درآمد صادراتی خود را به‌صورت اسکناس به کشور وارد و به صرافی‌های مجاز و بانک‌ها بفروشند.
در کنار روش‌های یاد شده که منشا ارز آنها مشخص است بعضی مدعی  هستند که دارای ارز با منشا خارج از کشور بوده و تمایل دارند که این ارز را در اختیار وارد کنندگان برای واردات کالاهای ثبت سفارش شده طبق اولویت‌های تجاری و اقتصادی کشور قرار دهند. بانک مرکزی بارها اعلام کرده است که از ورود منابع ارزی بدین طریق نیز استقبال می‌کند، اما مشروط به آنکه جریان ورود و مصرف ارز و منشا آن کاملا شفاف باشد.
بر همین اساس مجدد اعلام می‌‌شود این بانک آماده است در صورتی که دارندگان ارز با منشا خارجی بتوانند منشا ارز خود را اعلام کنند و ارز مربوط به ثبت سفارش‌های اولویت‌دار تخصیص شود نسبت به صدور گواهی تخصیص ارز تحت عنوان ارز‌اشخاص اقدام کند. همچنین بانک مرکزی معتقد است شرط اساسی در تقویت تولید داخل و توجه عملی به اقتصاد مقاومتی حرکت به سمت شفافیت است.»
اطلاعیه بانک مرکزی در حقیقت آب پاکی را روی دست افرادی که تصور برچیده شدن بساط بازار رسمی ارز و سامانه نیما و... را در ذهن داشتند، ریخت! و البته با دفاع موافقانی همچون حریری همراه بود. به نظر می‌رسد استقبال بانک مرکزی از اصل این موضوع، در کنار مشروط بودن آن به شفافیت منشا ارز، رفتار هوشمندانه‌ای بود که می‌تواند مزایای این روش را بدون معایب آن داشته باشد.