ماه رمضان ماه استغفار و نزدیکی به خدا(خوان حکمت)
مهماني خدا انسان را به مقام اخلاص ميرساند و انسان بديِ گناه را استشمام ميكند. فرمود شما ديديد بعضيها گوششان بسته است و درمان ميكنند، چشمشان بسته است و درمان ميكنند، عضوشان فلج است و درمان ميكنند، شامّه دروني خيليها بسته است و آن را اين ماه مبارك رمضان و ادعيه و مناجات و اذكار درمان ميكند، اين شامه دروني را باز ميكند. وجود مبارك يعقوب در فاصله هشتاد فرسخي فرمود من بوي يوسف را استشمام میکنم، اين يعني چه؟ با جمله اسميه و با تأكيد فرمود: (إِنِّي لَأَجِدُ ريحَ يُوسُفَ لَوْ لا أَنْ تُفَنِّدُونِ)،(1) تازه برادرها از دروازه مصر حركت كردند که پيراهن يوسف در دستشان است، فاصله مصر و كنعان هم هشتاد فرسخ است، او در فاصله هشتاد فرسخي فرمود من بوي يوسف را استشمام میکنم؛ اين براي همه هست، منتها ما نرفتيم اين شامّه را باز كنيم. اين ماه مبارك رمضان باعث ميشود انسان بوي بد گناه را استشمام ميكند و ديگر لازم نيست به كسي بگويند دست به زباله نزن، براي اينكه اين شامّه را خدا به ما داد؛ ما از زباله رنج ميبريم و گناه واقعاًً بدبوست، چرا آبروي آدم را ميبرد؟ بهخاطر بوي بدش است. ماه مبارك رمضان براي آن است كه انسان آن شامّه را بيابد و باز كند، بوي بد گناه را استشمام كند؛ از حرام گفتن، حرام خوردن و حرامروي بدش ميآيد، اين بو را استشمام ميكند. آدم وقتي اين شامّه را پيدا كرد، تا اين شامّه هست راحت است، نه بيراهه ميرود و نه راه كسي را ميبندد، چون ميداند اين بدبوست.
عطر استغفار
وجود مبارك رسول خدا(صلیالله علیه و آله) فرمود: استغفار كنيد، از خدا طلب مغفرت كنيد و به بارگاه الهي برگرديد: «تَعَطَّرُوا بِالاسْتِغْفَارِ لَا تَفْضَحَنَّكُمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ»؛(2) خودتان را با عطر استغفار معطّر كنيد. ما يك عطر ظاهري داريم كه مستحب است كسي مسجد ميرود، حسينيه ميرود، مراكز عبادي ميرود، نماز جماعت ميرود، نماز جمعه ميرود، خودش را معطّر كند که اين دستور ديني ماست، اما يك عطر ديگري است كه آن در درون ماست و از برگ گُل گرفته نميشود؛ فرمود خودتان را با استغفار معطّر كنيد، وگرنه بوي بد گناه رسوايتان ميكند. ماه مبارك رمضان كه انسان مهمان ذات اقدس اله است براي آن است كه هم از دشمن درون نجات پيدا كند، هم از دشمن بيرون نجات پيدا كند، نه از كسي سواري بخواهد، نه به كسي سواري بدهد، آزاد زندگي كند، نه بيراهه برود، نه راه كسي را ببندد و هرگز مازاد بر آنچه لازم دارد احساس نياز نميكند. چرا وجود مبارك معصوم گناه نميكند؟ براي اينكه اين شامّه در او هست. به هيچ انسان عاقلي نميگويند که شما دست به زباله نزنيد؛ اين تنها بوي يوسف نيست، بوي نماز شب هم هست، بوي قرآن هم هست؛ اين شامّه براي همه ما هست، منتها اين قرآن كريم كه خداي سبحان آن را وسيله شِفا قرار داد فرمود: (وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ؛ و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است برای مؤمنان، نازل میکنیم)،(3) براي همين است. انسان وقتي درمان شد و اين شامّه را پيدا كرد لازم نيست كسي به او بگويد دست به زباله نزن.
ماه رمضان، انسان را فرشته میکند
مرحوم صاحب جواهر از بزرگان فقهي ما در كتاب شريف خود بصراحت فرمود: فايده روزه اين است كه انسان صفت فرشته پيدا ميكند؛(4) مرحوم آقا سيّد محمدكاظم يزدي كتابي دارد به نام عروه که آن هم كتاب فقهي است، ايشان هم در روزه مستحبي عروه(5) دارد كه فايده روزه اين است كه انسان را فرشته ميكند. آیا کسی به فرشتهاي سفارش ميكند که دست به گناه نزن؟! اين اوصاف را ما ميتوانيم داشته باشيم، چرا نداشته باشيم؟! شما از طرفي ميبينيد وقتي اين حرفها نباشد ،حرفهاي علي و اهلبيت(عليهمالسلام) نباشد، قرآن و اهلبيت نباشد، پيغمبر(ص) و اهل بيت نباشد ،جهان به كدام سمت دارد ميرود؟ شما داريد ميبينيد که ارزشها را به كدام سمت دارند سوق ميدهند، اين را شما ميبينيد. انبياء آمدند كه به ما بگويند شما فرشته هستيد و خودتان را ارزان نفروشيد، ماه مبارك رمضان براي همين است؛ آن وقت انسان اين يك ماه را براي چندين ماه ذخيره قرار میدهد، چه اينكه آن كمتر از يك ماه را كه به حج و عمره مشرّف شده است ،براي چندين ماه ذخيره قرار ميدهد؛ اين فرشته شدن يعني آن شامّه را باز كردن، آن وقت آدم راحت ميشود. آن لذّتي كه مردان الهي در طهارت روح دارند هرگز نصيب كساني كه تازه از مال حلال هم لذّت ميبرند نيست، چون اين لذّتهاي خوردن و نوشيدن ـ اين لذّتهاي غذا و ميوه ـ مادامي است كه در فضاي دهان است، چند دقيقه بعد اگر دوباره برگردد و بالا بياورند كه بدبوست و از راه ديگر هم دفع شود بدبوست، اين ديگر لذّت نيست؛ اما لذّت علم، لذّت احسان و لذّت گذشت چطور؟ كسي مشکل شخصی را حل كرد، بيست سال قبل خدمتي به كسي كرد، احسان به كسي كرد، الان وقتي به يادش ميافتد لذّت ميبرد. بيست سال قبل براي درمان شخص بيماري كوشش كرد، الان بيست سال گذشته است و هر وقت به يادش میافتد لذّت ميبرد؛ ماه مبارك رمضان براي اين است كه ما چنين فرصتي را پيدا كنيم.
بيانات حضرت آيتالله جوادي آملي (دام ظله)
در جلسه درس اخلاق؛ 9/5/93
مرکز اطلاعرسانی اسرا
___________________
1. يوسف، 94.
2. وسائلالشيعه، ج16، ص70.
3. اسراء، 82.
4. جواهرالکلام فی شرح شرايعالاسلام، ج16، ص181.
5. العروهًْالوثقی، ج2، ص241؛ «قال بعض العلماء من أنه لو لم يكن في الصوم إلا الارتقاء عن حضيض حظوظ النفس البهيميهًْ إلى ذروهًْ التشبه بالملائكهًْ الروحانيهًْ لكفی به فضلا و منقبهًْ و شرفا».
خوان حکمت روزهای یکشنبه منتشر میشود.