نرخ‌های بالای سود بانکی نقدینگی را 10 برابر کرد

غلامحسن تقی نتاج در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم با رد خروج منابع از نظام بانکی و تایید مهاجرت سپرده‌ها به سمت کوتاه‌مدت در اثر کاهش سود سپرده‌ها اظهار داشت: خروج منابع یعنی نقدینگی خارج از شبکه بانکی به دست‌ اشخاص برسد که با وجود بانکداری الکترونیک این بحث موضوعیت زیادی نداشته و متغیر معناداری به شمار نمی‌آید.
وی افزود: در حقیقت منابع پولی میان بانک‌ها در گردش است و نقدینگی بین بانک‌ها جابه‌جا می‌شود. بنابراین فقط سپرده‌ها از بلندمدت به کوتاه‌مدت مهاجرت می‌کنند که در این خصوص حذف سپرده‌ها با ماندگاری بیش از یک سال در طی سال‌های گذشته این متغیر را نیز کم اثر کرده است.
این کارشناس صنعت بانکی ادامه داد: در بحث هزینه تمام شده پول که می‌بایست در اداره بانک‌ها به آن توجه جدی داشت هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم پول مطرح می‌شوند که سود سپرده، اصلی‌ترین هزینه مستقیم است. این سود انتظاری است؛ فقط در سیستم بانکی تعیین نمی‌شود و بازارهای دیگر هم روی آن تاثیرگذار است.
به گفته نتاج، در برهه‌ای طی دو دهه اخیر نرخ سود انتظاری تا 30 درصد نیز رسید و این رشد افسار گسیخته منجر به حجم فزاینده نقدینگی شد. در حال حاضر 2400 تریلیون تومان حجم نقدینگی کشور گزارش شده است که به نسبت 230 هزار میلیارد تومان در 10 سال قبل، رشد 10 برابری داشته است و اصلی‌ترین عامل آن هم نرخ بالای سود سپرده‌ها بوده است.
وی اضافه کرد: در دوره‌های مختلف کشور و با محوریت نظارتی بانک مرکزی؛ سیاست‌های مختلفی وجود داشته که سیاست پنج سال اخیر؛ کاهش نرخ سود سپرده‌ها برای کاهش نرخ سود تسهیلات بوده است. در این خصوص آخرین مصوبه شورای پول و اعتبار نرخ 15 درصدی برای سود سپرده و 18 درصدی برای تسهیلات را مشخص کرده است.
نتاج اضافه کرد: چراکه بانک‌ها از هر سپرده جمع‌آوری شده 10 تا 13 درصد را به عنوان سپرده قانونی به بانک مرکزی باز می‌گردانند. این در حالیست که هزینه تجهیزات ساختمانی و هزینه زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری بخشی از منابع جمع‌آوری شده را سمت خود می‌برند.
به گفته وی، رسیدن به شرایط ایده‌آل تابع یک روند است و توافقی هم که بانک مرکزی به صورت غیرمصوب با بانک‌ها انجام داد به دلیل همین درک محیطی است. بنابراین بانک‌ها تصمیم دارند هزینه‌های خود را گام به گام کاهش دهند و این رویکرد مشترک بانک‌ها با محوریت بانک مرکزی است.
این کارشناس مسائل بانکی افزود: فشار هزینه‌ها به بانک‌ها منجر به اضافه برداشت با جریمه 40 درصدی می‌شود که این خود یکی از عواملی است که حجم نقدینگی را بالا می‌برد و این حجم نقدینگی، نقدینگی فاسد است نه سالم!