«وین مدسن» و «اریک والبرگ» در مصاحبه با کیهان مطرح کردند:
ویروس کـرونا چالش بـزرگ ترامـپ و نئولیبرالیسـم
امین الاسلام تهرانی
اشاره:
ویروس کرونا یکباره بر سر مردم جهان آوار شده و در جهانگشاییِ بیرحمانه خود، تا این لحظه, بیش از سه میلیون و 580 هزار نفر را مبتلا و 248 هزار و 452 تن را به کام مرگ کشانده. بسیاری میپنداشتند که آمریکا موفقترین کشور در مواجهه با کرونا باشد، اما دقیقاً برعکس شد و این کشور با سیستم درمانی بزرگ خود، بیشترین مبتلا و کشته را تاکنون داشته است؛ در آمریکا تا این لحظه، یک میلیون و 188 هزار و 421 نفر مبتلا و 68 هزار و 602 نفر کشته شدهاند. اما چرا؟اگر مثلاً اسپانیا این میزان بالای ابتلا و کشته را دارد، حدأقل سودایِ رهبری جهان را ندارد، اما چه شد که آمریکا که خود را رهبر جهان میداند، اینگونه زمینگیر شده است؟ مشکل از کجاست؟ ساختار سیاسی آمریکا یا«دونالد ترامپ»؟ اوضاع ترامپ پس از این غائله چه خواهد بود؟ باز رأی خواهد آورد؟ اصلاً آیا جهان پس از کرونا تغییر خواهد کرد؟
این پرسشهارا از دو تحلیلگر شناختهشده قاره آمریکای شمالی پرسیدیم؛ یکی از کشور آمریکا و دیگری از کشور کانادا. «وین مدسن» تحلیلگر و فعال رسانهای آمریکایی که سابقه خدمت در ارتش آمریکا را نیز در کارنامه خود دارد، و «اریک والبرگ» روزنامهنگار و تحلیلگر کانادایی که سالهاست در مورد مسائل بینالملل مینویسد. از هر دو افزون بر یادداشتها و مقالات متعدد، کتابهایی نیز چاپ شده است که نگاه انتقادی هر دو به غرب به ویژه آمریکا را نشان میدهد. از میان آثار آنها میتوان به کتاب «حقیقت ممنوعه؛ دیپلماسیِ نفتیِ پنهانی آمریکا و طالبان» از مدسن و «مقاومت اسلامی در برابر امپریالیسم» از والبرگاشاره کرد.
در متن این دو مصاحبه، پس از هر پرسش، ابتدا پاسخ وین مدسن و سپس پاسخ اریک والبرگ آمده است و آنچه بین [] آمده نیز از مترجم است، تا خواندن متن برای شما خوانندگان آسانتر شود.
سرویس خارجی
- آمریکا به عنوان کشور مدرنی شناخته میشد که نظام درمانی عظیمی دارد. اما در حال حاضر و در مواجهه با کرونا یکی از بدترین کشورهاست؛ با بالاترین آمار مبتلا و قربانی. چرا؟ مشکل از ساختار نئولیبرالیستی است، مشکل از عملکرد ترامپ
است یا...؟
وین مدسن: مشکلات از حزب جمهوریخواه است که دو بار در تأمین امنیت ملی آمریکا شکست خورده است. یک بارش در ماجرای حملات 11 سپتامبر 2001 (20 شهریور 1380) بود. دولت [جورج]بوش-[دیک]چنی به طور کامل هشدارهایی که از طرف مأموران اطلاعاتی آمریکا و همچنین مأموران اطلاعاتی دیگر کشورها در مورد برنامه حمله 11 سپتامبر داده میشد را نادیده گرفتند. برخی میگویند در آن دولت همدستهایی [برای این ماجرا] وجود داشت، مثل دیک چنی و دونالد رامسفلد. دومین [شکست] همین همه گیری این بیماری است.
مأموران اطلاعاتیِ حوزه سلامت از آمریکا و دیگر منابع خارجی –از سازمان بهداشت جهانی تا وزارت دفاع کاملاً هشدار داده بودند. بیش از این، تیمِ واکنش به همه گیری بیماریها در شورای امنیت ملی، در وزارت امنیت میهن و در واحد وزارت امور خارجۀ سفارت آمریکا در پکن، توسط ترامپ تعطیل شده بود. شاید برخی این طور فکر کنند، که همانند ماجرای 11 سپتامبر، یک عده در دولت ترامپ بیماری کرونا را میخواستند تا صدمه بزنند به برخی مناطق پر ازدحام نیویورک، کالیفرنیا، ایلینویز، نیوجرسی و دیگر ایالات تا بسیاری از رأی دهندگان ساکن مراکز شهری را که به دموکراتها رأی میدهند، تا جای ممکن از سر راه بردارند. تمایلات سادیسمی شخصیت ترامپ مطمئناً میتواند این برنامه را پیش ببرد.
از بین بردن طرح سلامت اوباما به بسیاری از آمریکاییها که پیشتر بیمۀ سلامت داشتند، صدمه زد. پیشنهاد ترامپ برای نوشیدن سفیدکننده یا دیگر ضدعفونیکنندههای دیگر، یا تنفس کردن بخارات مضر [برای در امان ماندن از کرونا] و یا داخل کردن نورهای فرابنفش به بدن انسان یادآور کارهای بیمعنای دیوانهوار آدولف هیتلر در روزهای پایانی رایش سوم در پناهگاه برلین است [زمانی که هیتلر به عنوان رایش سوم آلمان زیر بمباران نیروهای متفقین آخرین روزهای خود را سپری میکرد].
واقعاً شکی نیست که ترامپ هم یک ابله و هم یک فردی با ناپایداری ذهنی است. بنابراین ، با توجه به این موارد، من انتقال طبیعی قدرت ریاستجمهوری در آمریکا را پیشبینی نمیکنم.
اریک والبرگ: مشکلات ریشه در نئولیبرالیسم دارد. از سال 1991 و با سقوط بلوک سوسیالیستی، هیچگونه وزنهای در مقابل سرمایهداری وجود ندارد، که این به دولتهای غربی اجازه میدهد تا رفاه اجتماعی را کاهش دهند و ثروت سرمایهداران را افزایش دهند. ترامپ این روند را تشدید کرده است. تفکر غرق در آرزوی [ترامپ] امیدوار بود که ویروس به زودی از بین برود که این امر منجر به تأخیر در تعطیل شدن اقتصاد شد. بدون وجود سیستم مراقبتهای پزشکی جهانی، این منجر به یک فاجعه شده است، دهها میلیون نفر بیکار باقی ماندهاند، و در جایی که صدها هزار نفر بیخانمان دارد، میزان مرگ و میر بالاتر از سایر کشورها است.
- با این وضع مدیریت کرونا آیا ترامپ باز رأی خواهد آورد؟
مدسن: هیچ تضمینی وجود ندارد، همانطور که نامزد دموکرات جو بایدن و رئیسمجلس نمایندگان نانسی پلوسی خاطر نشان کردهاند، ترامپ نباید برای تعویق انداختن انتخابات تلاش کند و 3 نوامبر (13 آبان) باید انتخابات برگزار شود. برگزاری انتخابات از طرف قانون اساسی الزامی شده است. اگر ترامپ این الزام را نقض کند و سوگندش را زیر پا بگذارد، ارتش آمریکا باید به سرعت او را از دفترش به هر وسیلهای بیرون کند [از مقامش خلع کند].
والبرگ: پیشبینی انتخابات آمریکا با توجه به تلاشهای مداوم برای جلوگیری از آرای میلیونی در ایالتهای مختلف [با توجه به انتخابات الکترال] و با توجه به عدم وجود برنامه مشخص از طرف هر دو حزب اصلی [جمهوریخواه و دموکرات]، بسیار دشوار است. بایدن کاندیدای بیزرق و برق، فاقد انرژی و در حال حاضر دچار سردرگمی است. هر دو نامزد ریاستجمهوری، پیرترین نامزدهای تاریخ آمریکا هستند و برای بسیاری از شهروندان نچسب هستند، بنابراین بدون اینکه دستورالعمل روشنی وجود داشته باشد، [باید گفت] مشارکت ضعیف یا خوب نتایج را روشن خواهد کرد. تنها 56 درصد [واجدین شرایط] از رأی دهندگان در [انتخابات ریاستجمهوری] سال 2016 شرکت کردند.
به طور منطقی فکر میکنم که با توجه به رفتار ننگین ترامپ و این واقعیت که او در خارج از کشور در سطح جهانی محبوبیتی ندارد، مجدداً نباید انتخاب شود. اما وقتی بعدش به تاریخ آمریکا نگاه میکنم، میبینم که بیش از یک رئیسجمهور را پیدا میکنم که به همین اندازه [ترامپ] غیر اصولی بودند، اقداماتشان به عنوان رئیسجمهور تفرقه آمیز، حتی جنایتکارانه، بوده و هیچگونه عقوبتی هم ندیدند. بیشک بدترین آنها اندرو جکسون است که دو رویی او در تاریخِ نسلکُشی بومیها و سرمایهگذاری روی زمین اسفناک است. من [پیشتر] در مورد این مقایسه نوشتهام. ترامپ تصویری از جکسون را در دفتر خود دارد و او را به عنوان یک رهبر همفکرش به رخ میکشد. بنابراین کاملاً امکانپذیر است که ترامپ به عنوان پوپولیستی انتخاب شود که رفتار غیرقانونی خود را تحسین میکند، رفتاری که مطابق با عدالت از نوع کنونیِ آمریکایی آن و مطابق با نسخه آمریکایی دمکراسی است.
-برخی سیاستمداران آمریکایی از اولویت اقتصاد آمریکا بر جان مردم این کشور سخن گفتهاند، آیا این اولویت نظام سیاسی آمریکاست؟
مدسن: ترامپ و جمهوریخواهان تنها بر پول و منافع مالی تمرکز دارند. ما در جورجیا، فلوریدا، میسیسیپی، تنسی، نبراسکا، داکوتای جنوبی، تگزاس، کالیفرنیای جنوبی، ویرجینیای غربی و دیگر ایالات فرماندارانِ ترامپیِ جمهوریخواهی داریم که اقتصادهایشان [کسب و کارهایشان] را بازگشایی میکنند، کاری برخلاف خواست [دولتِ] فدرال، بخش، مقامهای بهداشت عمومی شهرداری و بیمارستانها.
والبرگ: بله. آدام اسمیت که ثروت مللاش «دست نامرئیِ» بازارِ سرمایهداری است، در مورد هر دو خطر هشدار داده است، هم به خطر تبانی سرمایهداران، به همان اندازه به خطر دخالت تاجران در دولت. برعکس ، ترامپ به اینکه یک تاجر ثروتمند است، میبالد. آمریکا کاملاً با منافع تجاری اداره میشود. عدم تمایل ترامپ برای اعلامِ اقدامات قرنطینه پیش از این مستقیماً نتیجه اولویت تجارت بر منافع
عمومی بود.
- درباره جهانِ پس از کرونا چه فکری میکنید؟ آیا متفاوت خواهد بود؟
مدسن: دنیایِ پسا-کووید [کرونا] کاملاً متفاوت خواهد بود. آمریکا به قدرت طبقه دوم فرو خواهد غلطید، مثل کشورهایِ بریتانیا، ژاپن، ایتالیا و فرانسه. بازیگرانِ کلیدیِ اصلی آلمان، چین، هند و کره جنوبی خواهند بود. بیتوجهی دولتهای مرکزی به مشکلات دولتهای منطقهای [و ایالتی] به عنوان پروسه جدایی فدراسیونها [از دولت مرکزی] دیده خواهد شد، [از این رو، پس از کرونا مثلاً] اسکاتلند و کاتالونیا استقلال بیشتری به دست خواهند آورد. فرماندارهای ایالتی آمریکا تا کنون سه منطقهبندی را شکل دادهاند —میانه اقیانوس اطلس ، میانه غربی و ساحل اقیانوس آرام— که میتوان به اینجا برسد که این شبه فدراسیونها، نسبت به دولت مرکزی، کنترل بیشتری بر مسائل داخلی و خارجی خود پیدا کنند؛ ترامپ [با این وضع] باید با تخلف برای دومین بار پیروز [انتخابات] شود.
والبرگ: پیامدهای تعطیلی اقتصاد همه جا وخیم خواهد بود. اولین قربانی [آن هم] نئولیبرالیسم خواهد بود. دولت تنها نیرویی است که میتواند کشور را متحد کند و به آن امداد برساند [نه تاجران آنگونه که شاید نئولیبرالها بگویند]. خود ترامپ احتمالاً ورشکسته شده است (برای پنجمین بار)، کازینوها و هتلهایِ جت-سترِ [او] خالی است. هیچ رهبری در آمریکا وجود ندارد که بتواند این بحران را حل کند.
گرچه اسرائیل [مثل آمریکا] درگیر این بحران نیست، اما خفقان سیاستهای آن آمریكا را مسموم كرده است. ترامپ به جای اینکه دنیا را با بهبود بخشیدن به آن رهبری کند، سیاستهای تفرقه آمیزش را علیه ایران، روسیه، چین، فلسطینیها ادامه داده است؛ تنها دوست او در جهان نتانیاهو است که در جنایتکاری با او همپاست. دقیقاً همانطور که دموکراتها جایگزینی برای ترامپ در مسائل مهم بینالمللی ندارند، آنها جایگزین واقعی برای نئولیبرالیسم هم ندارند یا [ایدهای در این مورد که] چه چیزی باید جای آن بیاید؛ نئولیبرالیسم همچنان به حفظ بانکها و والاستریت ادامه میدهد و آنها را با هزینه مردم در حرکت نگه میدارد.
- نظر شما در مورد عملکرد کشورهایی چون ایران چیست؟ علیرغم تحریمهای سنگین آمریکا علیه ایران، سازمان بهداشت جهانی بارها از عملکرد ایران قدردانی کرده است.
مدسن: ممنوعیتها، تحریمها و ممانعت از دسترسی که آمریکا علیه ایران، ونزوئلا، کوبا، سازمان بهداشت جهانی، نیکاراگوئه، یمن، سوریه، کره شمالی، سازمان بهداشت جهانی و فلسطینیها اقداماتی است که هدف از آنها، فراهم ساختن نسلکُشی است. عاملان جنایت، ترامپ، مایکپمپئو و زیردستانشان باید پیش از دادگاههای بینالمللی در لاهه یا هر جای دیگر، محاکمه شوند.
والبرگ: ایران با وجود افزایش تحریمهای آمریکا، دولت قدرتمندی دارد که قرص و محکم با بحران مواجه شد. اکثر مردم در غرب صرفاً رسانهها و دولتهای ضدایرانی را دنبال میکنند که در طلسم صهیونیسم هستند [و از این واقعیت خبر ندارند]. اما به طور فزاینده، صداهایی که خواستار کاهش تحریمها هستند شنیده میشود.
هرکسی که از فلسطینیها حمایت میکند، باید نقش اساسی ایران در آنجا را تصدیق کند. متأسفانه درک از خاورمیانه ضعیف است. مردم فقط عهدشکنیهای آمریکا و اسرائیل از زمان تأسیس اسرائیل در سال 1948 آگاه نیستند. رهبران و رسانههای غربی در مورد دخالت ایران در امور خاورمیانه صحبت میکنند، گویی [ایران] حق ندارد با دوستان مسلمانانش همکاری کند تا جلوی آمریکا و اسرائیل را برای شکل دادن به امور جهان به نفع خودشان بگیرد. [از کارهایی جلوگیری کنند که این] تاخت و تازگران، این صلیبیون متأخر میکنند، از سرقت سرزمینهای فلسطین، حمله به سوریه، لبنان و عراق و حمایت از سلطنت فاسد و بیکفایت سعودی و... ایران تمام تلاش خود را برای مقابله با این امر انجام میدهد، علیرغم سایر دولتهای خاورمیانه که پشت خط آمریکا و اسرائیل را با دقت روی پنجه خود راه میروند.
دستور ترامپ برای ترور ژنرال سلیمانی در خارج از آمریکا مورد تأیید قرار نگرفت، بلکه بیشتر به عنوان کار مجرمانه که توسط یک قلدر پیشبینی ناپذیر انجام شده در نظر گرفته شد. سرقت مداوم اسرائیل [از سرزمینهای فلسطین] در اخبار به خاک سپرده شده است. اقدام اصولی و شجاعانه ایران برای جلوگیری از قلدریهای آمریکایی و ناوهای شناورش در نزدیکی مرز ایران که آماده یورش هستند، کاری قابل ستایش است. دیگر رهبران جهان و مردم جهان دوست دارند [به آمریکا] اعتراض کنند، اما میترسند. من فکر میکنم این عادلانه است که بگوییم اکثر غربیها با تمام وجود به ایران احترام
میگذارند.
اما هیچ کس جرأت نمیکند ایران را علناً تحسین کند، یا ایستادگی اصولی ایران را بپذیرد. نخبگان غربی مزورانه رفتار میکنند، آنها نمیخواهند اوضاع را بدتر کنند. آمریکا 75 سال است که سایر کشورها را به میل خود ارعاب و تضعیف میکند. آیا این ویروس امپریالیستی متوقف شده است؟ آیا با این ویروسهای امپریالیستی و فیزیکی که جهان را مبتلا میکنند ما به یک نقطه عطفی
رسیدهایم؟