کـرونـا اهمیت بسیج عمومی و الگوی کارآمد مقاومت
مبتلایان به کرونا در سطح جهان به سه میلیون نفر نزدیک میشود با این حال آمار تفکیک شده کرونا نشان از نتایج متفاوت کشورها در مقابله با کرونا دارد. آمریکا و کشورهای اروپایی به یکباره در صدر آمار مبتلایان قرار گرفتهاند اما آمار مبتلایان چین نسبت به دو ماه قبل تغییر زیادی نداشته است. سایر کشورها مانند روسیه یا حتی کشورهایی که نظام بهداشتی ضعیفی دارند مانند لبنان و یمن از نظر تعداد مبتلایان وضعیت بسیار بهتری از کشورهای پیشرفته اروپایی دارند که این مسئله میتواند نتیجه دلایل بیشتری از بستر درمانی کشورها باشد که یکی از موارد اصلی توانایی بسیج عمومی است.
نگرش غربی (لیبرال دموکراسی) همواره حکومتهایی که دست به بسیج سیاسی میزنند را به اقتدارگرایی و نظام بسته سیاسی و توتالیتاریسم و در مجموع نظامهای غیردموکراتیک متهم میکند. این تفسیر در رسانهها و محافل سیاسی و اندیشکدهها در مورد بهویژه رقبای رقیب غرب همانند محور مقاومت تکرار میگردد تا مشروعیت و مقبولیت عمومی گروههای وابسته به مقاومت در منطقه را خدشهدار نماید.
در این شرایط کرونا مجدداً اهمیت بسیج سیاسی را برای مقابله با بحران برملا کرده است. در کشورهای عضو محور مقاومت ساختار وجودی نیروهای مقاومت که بر مبنای ایدئولوژی دینی به همراه وطنپرستی است؛ اولا توان جذب اقشار حداکثری از مردم، ثانیا پذیرش عمومی بالا و ثالثا قدرت تحرک و مانور بیشتر با توجه به همراه شدن وظیفه دینی با وظیفه سازمانی را داراست.
قدرت سازماندهی عمومی
یکی از مشکلات شایع در نظامهای لیبرال دموکراسی، کند بودن پروسه تصمیمگیری در بحرانهای مهم اجتماعی و اقتصادی است. پس از شیوع کرونا در جهان با وجود هشدارها، ترامپ از وضعیت بهداشتی و آمادگی ایالات متحده ابراز خرسندی میکرد. ترامپ در روزهای آغازین شیوع کرونا در آمریکا در مصاحبهای گفت: «ما قاطعانه آنرا تحت کنترل داریم.» او در جلسات گزارشدهی نیز گفت: «از نظر شیوع درسطح بسیار پایینی قرار داریم، ما خیلی برای این بیماری آمادهایم.» اما پس از هشتصد هزار مبتلا و 45 هزار فوت شده در آمریکا، انتقادات زیادی متوجه ترامپ و شیوه مدیریت بحران کرونا درآمریکا شده است.
باوجودی که چین در معرض انتقادهای سیستم تکحزبی و اقتدارگرایی قرار دارد، اما با مدیریت جمعی و بسیج عمومی توانسته است جلوی شیوع بیماری را تا حد زیادی بگیرد.
بهگونهای که با یک میلیارد و سیصد میلیون جمعیت تعداد مبتلایان آن 80 هزار نفر است. اگرچه ترامپ چین را به آمار دروغ متهم میکند و معتقد است آمار مبتلایان چین بیش از سه میلیون نفر است، موفقیت چین نتیجه بسیج عمومی و مدیریت هماهنگ در این کشور است. این نوع بسیج عمومی در کشورها و گروههای سیاسی دیگری نظیر گروههای حشدالشعبی و حزبالله لبنان و انصارالله یمن که سابقه انجام خدمات اجتماعی و کارهای گروهی داشتهاند، در زمان مدیریت بحران کرونا نتایج مثبتی داشته است.
حشدالشعبی و مدیریت بحران کرونا
ایدئولوژی دینی سازمانهای تشکیلدهنده محور مقاومت که با وطن دوستی و خدمات اجتماعیترکیب شده نقش زیادی در جذب حداکثری مردم داشته است. از سوی دیگر توان تحرک سریع و اقدام به موقع و هماهنگ این گروههای خودجوش مردمی در حین بحرانها به خصوص بحران کرونا، سبب مدیریت صحیح و کنترل به موقع شیوع کرونا در کشورهای محور مقاومت شد.
از همان روزهای ابتدایی شیوع کرونا در عراق، گروههای کتائب حزبالله در عراق و در راس آنها حشدالشعبی برای مبارزه با کرونا وارد میدان شدند. این گروهها به سرعت اقدام به ضدعفونی و گندزدایی معابر عمومی شهرهای مختلف نمودند. همزمان با این اقدام مدت کمیپس از شیوع کرونا در عراق، حشدالشعبی شروع به ساخت بیمارستانهای صحرایی در شهرهای پرخطر برمبنای میزانتردد و احتمال بحران در این شهرها نمود. با توجه به تردد زیاد مسافرین و زائرین در کربلا از یک سو و ازسوی دیگر نقش کربلا در اقتصاد و تجارت عراق، حشدالشعبی، اوایل فروردین شروع به ساخت بیمارستان 100 تخت خوابی در کربلا نمود. بر اساس گزارش سومریه نیوز:«استقرار این بیمارستان با ظرفیت ۱۰۰ تخت و تجهیزات و امکانات پزشکی و درمانی در راستای اقدامات احتیاطی برای کمک به نهادهای درمانی جهت مقابله با ویروس کرونا انجام گرفت.»
این اقدامات احتیاطی و پیشگیری طبق گفته «ابوعلی البصری» معاون عملیات حشدالشعبی در تمام استانهای عراق صورت گرفت. چند روز پس از شروع ساخت بیمارستان کربلا، تیپ ۱۶ الحشدالشعبی در همکاری با مرجعیت دینی عراق شروع به ساخت بیمارستان ۱۱۸ تختخوابی به مساحت ۲۷۰۰ متر در استان کرکوک برای قرنطینه و درمان مبتلایان کرونا نمود.
نتایج این اقدامات باعث شد تا روند شیوع بیماری در عراق بسیار کند باشد.تا امروز شمار مبتلایان عراق 1600نفر و تعداد قربانیان 83 نفر بوده است. هفته گذشته «جاسم الفلاحی» عضو ستاد مدیریت بحران عراق اعلام کرد این کشور در میان کشورهایی که این ویروس را کنترل کردهاند قرار میگیرد. نماینده سازمان بهداشت جهانی در ارزیابی خود گفت:«استفاده عراق از تجارب چین و ایران باعث جلوگیری از رسیدن عراق به مرحله بحران شده است.»
لبنان و یمن
در لبنان و یمن نیز که گروههای مقاومت اسلامی در بسیج عمومی و فعالیتهای اجتماعی نقش برجستهای داشتهاند، نتایج کنترل بیماری کرونا در وضعیت مطلوبی قرار دارد. حزبالله در روزهای ابتدایی ۲۴ هزار و ۵۰۰ نفر از کادر پزشکی و درمانی و تمام بیمارستانها و مراکز قرنطینه و ایزوله خود را در اختیار وزارت بهداشت لبنان قرار داد. همچنین بهصورت هماهنگ با سایر نهادهای لبنانی، اقدامات لجستیکی و سازماندهی در استان بعلبک- الهرمل انجام داد و یک اتاق عملیات ویژه در این منطقه دایر نمود.
قدرت سازماندهی حزبالله بهگونهای بود که به سرعت 226 کمیته برای بخشها و روستاها در نظر گرفت، همچنین یک گروه 200نفره آموزش دیده را برای مراقبت از بیماران کرونایی سازماندهی کرد. همزمان با آن7000 زن و 15000مرد را از طریق رسانهها برای مقابله با کرونا آموزش داد.
در عملیات دفاع شهری که توسط حزبالله برای مقابله با کرونا انجام گرفت، حدود 3530 نفر شرکت کردند که 2000 نفر از آنها پزشک و پرستار بودند. حزبالله در منطقه البقاع نیز یک ساختار منسجم درمانی از نیروهای مردمی آموزشدیده و پزشکان و پرستاران ایجاد کرد. طی یک ماه حزبالله سه میلیارد و نیم لیره لبنانی برای مقابله با کرونا هزینه نمود، علاوهبر اقدامات درمانی و بهداشتی در زمینه همیاری اجتماعی 7000 بسته غذایی در منطقه البقاع توزیع نمود.
اقدامات هماهنگ حزبالله لبنان و سایر نهادها باعث شده لبنان با وجود مشکلات اقتصادی، در زمره یکی از کشورهایی با کمترین مبتلا قرار بگیرد،تا کنون تعداد مبتلایان 627 نفر و تعداد قربانیان 21 نفر بودهاند.
بر اساس آمارهای جهانی یمن تا کنون یک مورد ابتلا در یمن گزارش شده است. قبل از تایید اولین مورد در یمن، انصارالله خود را برای مبارزه با این ویروس آماده کرده بود. «محمد علی الحوثی» اوایل فروردین در توییتی از سازمان ملل خواست برای کمک به مقابله یمن با شیوع ویروس در یمن به توقف درگیریها در یمن کمک کند. پس از تایید اولین مبتلا در استان حضرالموت، جنبش انصارالله اعلام کرد خود را از همکاری در یک تیم واحد برای مقابله با بحران کرونا خبر داد.
علاوهبر این انصارالله نسبت به کوچاندن مبتلایان کرونا از عربستان به داخل یمن هشدار دارد. اقدام بهموقع و هماهنگ در بستن گذرگاههای استان حضرالموت و شبوه که اولین مبتلا در آن تایید شد، نقش موثری در جلوگیری از شیوع کرونا به سایر مناطق داشت. انصارالله همچنین به منظور پیشگیری از شیوع کرونا، ۲۳۶۱ زندانی را بهصورت موقت آزاد کرد. روز گذشته محمد علی الحوثی در حساب کاربری توییتر خود نوشت: «دولت نجات ملی یمن برای مقابله با ویروس کرونا توانست چندین دستگاه تنفس مصنوعی تولید کند.»
محور مقاومت در کشورهایی که حضور فعال دارد با استفاده از توان بسیج عمومی کمک زیادی به جلوگیری از ورود این کشورها به مرحله بحرانی انجام داد این در حالی است که در آمریکا علیرغم زیرساختهای بهداشتی قوی، تعداد مبتلایان روز به روز افزایش مییابد. ادوارد آلدن، عضو ارشد شورای روابط خارجی آمریکا در مصاحبهای در این زمینه گفت:
[شیوع کرونا] تأکیدی است بر اینکه آمریکا دیگر آن نقش یک سیستم بسیار کارآمد و پیشرفته را ندارد. اروپاییها در گذشته به آمریکا با نگاهی آمیخته به خوف و احترام مینگریستند [اما] شرایطی که ایجاد شده این تصور را استحکام میبخشد که آمریکا چیزی برای آموختن به بقیه دنیا ندارد.»