گرانی میوه و صیفیجات در هجوم کرونا و نبود نظارت- بخش نخست
تصـاعد قیـمتها و سبد خالی خانوار از میوه
گالیا توانگر
عکس: محمدعلی شیخزاده
یک کیلو خیار، گوجه، پیاز، سیب زمینی، چهار تا دانه پرتقال و چهارتا دانه سیب قرمز، چهار تا کله سیر و چند تایی فلفل سبز را از میوه فروشی محله خریداری میکنم. کارتم را به میوه فروش میدهم تا مبلغ را تراکنش کند. برگه تراکنش را که به دستم میدهد، میخکوب میشوم؛ 90 هزار تومان! با تعجب میگویمش: «برادرم! مطمئنیاشتباه حساب نکردی؟» تلخندی میزند و میگوید: «چند روز در خانه بودهای؟ امروز اولین روزی است که از قرنطینه بیرون زده ای؟ حال اصحاب کهف هم شبیه تو بود، بعد از بیداری!»
میگویند: «در شرایط کرونایی حتی یک قلم هم نباید گران شده باشد!» اما کافی است که به مغازههای محل سکونتمان سری بزنیم تا هم متوجه شویم که این جمله را باید با فعل منفی ادا کنیم و هم از یک مغازه تا مغازه دیگر تفاوتها بسیار چشمگیر بوده و هیچ چشم نظارتی هم وجود ندارد. به قول معروف هر کس هر چه دل تنگش میخواهد، قیمت گذاری کرده و اقلام و کالاهای مورد فروش خود را به مردم عرضه میکند. براستی عوامل نظارت بر بازار هم به قرنطینه رفته اند؟!
انحصار میوههای به اصطلاح ضد کرونایی
در دست چند نفر!
در سایه عدم نظارت بر بازار میوه، برخی سوءاستفادهگران، میوههای به اصطلاح ضدکرونایی را به ۶ برابر قیمت میفروشند. محتکران این قبیل میوهها را در حجم بسیار زیاد در انبارها و حتی زیرزمینها ذخیره کردهاند تا با سوءاستفاده از گرانی بازار سودهای کلانی را به جیب بزنند.
قیمت هر کیلوگرم لیموترش به ۴۵ هزار تومان، سیر خام ۱۷ هزار تومان و سیر خشک ۵۰ هزار تومان رسیده است.
علی گرگانی یک شهروند با گلایه به گزارشگر کیهان میگوید: «الان نزدیک دوماه است، فقط در تلویزیون میگویند؛ به فقرا وقشر ضعیف کمک میکنیم. ما خواهش میکنیم، کمک نشود، تنها بر نرخ اقلام خوراکی و میوه و ترهبار نظارت داشته باشند. دیشب گلوی بچههایم درد میکرد، آمدم لیمو ترش و سیر و پیاز بگیرم، برای همین سه قلم 60 هزار تومان پرداختم. ما که کارگر ساده ایم و در این شرایط کرونایی بیکاری دامنمان را هم گرفته، چه باید بکنیم؟»
کیفیت محصول هم معلوم نیست
برچسب قیمتهای میوه فروشی محله گویی به مشتریها دهان کجی میکنند: پرتقال شهسواراز قرار هر کیلو 7800 تومان، پرتقال تو سرخ 8900 تومان، کیوی 11800 تومان، نارنگی شیرازی 14800تومان، سیب سفید دماوند 14800 تومان، سیب قرمز دماوند 13800 تومان و ذرت 9800 تومان، پیاز 5500 تومان، خیار 4500 تومان و گوجه 7690 تومان و...
از فروشنده میپرسم: «چطور قیمتها برچسب خورده؟ انگاری از قیمت هر مدل 200 تومان تا رُند شدن عدد قیمت کم کردهاید!»
لطفی، میوه فروش با اوقات تلخی میگوید: «نرخهای ما از همه میوه فروشیهای محله پایینتر است. شما برو آن مغازه بالاتری ببین به اسم محصولات ارگانیک همینها را کیلویی چند به شما میدهد؟!»
در مغازه ارگانیک فروشی محله میوهها و صیفیجات خوش رنگ و لعاب مثل چراغهایی میدرخشند و هر رهگذری را میخکوب میکنند. کاسه توت فرنگیهای درشت و خوش آب و رنگ، دهان را آب میاندازد.
رو به ارگانیک فروش محله کرده و میپرسم: «توت فرنگیها کاسهای چند؟»
وی پاسخ میدهد: «حول و حوش 40 هزار تومان!»
با تعجب تکرار میکنم: «40 هزار تومان؟!»
خانمی که کنار دستم ایستاده آهسته به من میگوید: « خیلی هم نمیتوان امیدوار بود که
توت فرنگیها ارگانیک باشند. من چندی پیش در گلدان خانگی پشت پنجره آشپزخانهام، توت فرنگی کاشتم. بعد از مدتی هر گلدان فقط دو تا توت فرنگی ریز داد. چطور یک محصول ارگانیک میتواند تا این حد رشد کند و درشت شود؟ ما پول زیاد هم که بدهیم، معلوم نمیکند، محصول باکیفیت دریافت میکنیم؟»
قیمت پرتقال را به قیمت قبل کرونا برگردانید
اصغر صفورایی یک مشتری برایمان میگوید: «یکی از اقلامی که قوه قضاییه هنوز به آن ورود نکرده است، میوه هاست. پرتقال در قبل از انتشار ویروس کرونا، برای شهرهایی مثل کرمانشاه، ایلام و خرمآباد، کیلویی بین ۲هزار تا ۴ هزار تومان بود، یعنی مرغوبترین پرتقال در بازار ۴هزار تومان بود، الان که پزشکان اعلام کردهاند ویتامین c برای پیشگیری و درمان این بیماری نیاز هست، به یکباره قیمت مرکبات بالا رفت، به طوری که هر کیلو پرتقال که قبلا دوهزار تومان بوده است، الان ۵ هزار تومان و مرغوبترین پرتقالی که ۴ هزار تومان بوده است، الان در بازار ۱۲ هزار تومان به فروش میرسد. تازه این قیمت سرچرخیها، دستفروشان و ماشینهایی است که به صورت عمده بار میآورند، چون در مغازهها این قیمتها تا ۵۹درصد افزایش پیدا میکند. طوری که ما پرسیدیم باغدارها، سردخانهها، دلالان و بارفروشها در این آشفته بازار میوهها را گران کردهاند.»
وی در تکمیل صحبت هایش میافزاید: «انتظار داریم قوه محترم قضاییه به گرانی مرکبات ورود کند و قیمت مرکبات را به قیمت پیش برگرداند.
مرزها بسته است و میوه صادر نمیشود، انتظار میرفت قیمتها خیلی پایین بیایند، ولی الان چون سواستفاده گران فهمیدند مردم برای مصرف ویتامین c نیاز به مصرف مرکبات مخصوصا پرتقال و لیمو شیرین و لیمو ترش دارند، قیمتها را ۲ تا ۳ برابر گران کردهاند.
قوه قضاییه برخورد با باغداران، دلالها، سردخانهدارها، بارفروشها و خرده فروشها را شروع کند تا قیمتها به قیمت قبل برگردد.»
گرانی کالا مردم را عاصی کرده است
محمدرضا رضایی کوچی با اشاره به اولویتهای مجلس یازدهم، میگوید: «بدون شک مباحث اقتصادی باید دراولویت نخست مجلس یازدهم قرار بگیرد.»
وی با اشاره به رکود اقتصادی و وضعیت معیشتی مردم تاکید میکند: «مجلس یازدهم باید درزمینه رکود اقتصادی و بهبود فضای کسب و کار تلاش روزافزونی داشته باشد. همچنین این مجلس باید در بحث کاهش نرخ تورم ،اشتغال جوانان شرایط بهتری را در جامعه رقم بزند.»
رضایی کوچی تصریح میکند: «در حال حاضر گرانی کالاها مردم را عاصی کرده و شرایط معیشتی بسیار سخت شده است، لذا باید تلاش کنیم تا مردم رضایت خاطری در امورجاری خود پیدا کنند و مشکلاتشان کمتر شود.»
این نماینده مجلس اظهار میدارد: «همچنین مجلس آینده باید در بحث تولید مسکن وکنترل قیمت مسکن پیشگام بوده و مشکلات بسیاری از مردم را در این بخش حل و فصل کند؛ چراکه بسیاری از مردم در بخش مسکن مشکلات عدیدهای دارند.»
وی با بیان اینکه بخش تولید در کشور باید فعال ترعمل کند، میافزاید: «واقعیت امر این است که بسیاری از واحدهای تولیدی ما قبلا فعالتر بودند و اما در حال حاضر با مشکل مواجه شدهاند. بنابراین لازم است رفع مشکلات این بخش هم در مجلس یازدهم در اولویت قرار گیرد.»
رضایی کوچی در تکمیل صحبت هایش میگوید: «همچنین مجلس باید مبحث خودکفایی کشور را مدنظر قرار دهد تا در این زمینه هم به یک اقتدار ملی دست پیدا کنیم.»
شایعه و بارندگی
دو دلیل گرانی میوه و صیفی در بازار!
در ۲ هفته اخیر قیمت هر کیلوگرم سیب زمینی از ۴ هزار تومان به ۶ هزار تومان، گوجه فرنگی از ۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ۸ هزار و ۵۰۰ تومان، پیاز از ۶ تا ۷ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش پیداکرده و کاهو و سبزی نیز کمیاب و نایاب شده است و این قیمتها دایم در نوسان است.
ظفر افشون، سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس در این زمینه میگوید: « به دلیل شیوع بیماری کرونا، مردم از خرید میوه استقبال نکردند و به همین دلیل از هزار و ۵۰۰ تن پرتقال فقط هزار و ۱۰۰ تن وارد و در انبارها ذخیره شد و از این هزار و ۱۰۰ تن تنها موفق به عرضه ۳۰۰ تا ۴۰۰تن آن شدیم و مابقی همچنان در انبارهای استان موجود است و در حال حاضر به دنبال راهکاری برای عرضه آن هستیم.»
سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس میگوید: «نه تنها هیچ مشکلی درزمینه تأمین میوه نداریم، بلکه با مشکل فروش و تقاضا مواجه هستیم. شایعه شده بود تعدادی افراد از کشورهای همسایه وارد بازار میوه و تره بار استان شدهاند و دارند این کالاها را بار میزنند و میبرند که این موضوع تنها یک شایعه مطرحشده در فضای مجازی بود و واقعیت نداشت.»
وی ادامه میدهد: «در خصوص برخی محصولات مثل گوجهفرنگی با توجه به اینکه در بازار شهر شیراز میوهها بهصورت مستقیم از مزرعه وارد بازار میشود، ممکن است براثر تعطیلی یا بارندگی عرضه به بازار با مشکل روبرو شود. در حال حاضر مشکلی در تأمین میوهها و صیفی موردنیاز مردم در استان وجود ندارد و نظارتهای لازم نیز بر قیمتها انجام میشود.»
حمیدرضا ایزدی رئیسسازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس میگوید: «هفته گذشته در فضای مجازی بحث قاچاق صیفی به کشورهای همجوار مطرح شد و در بررسیهای انجامشده مشخص شد، چنین چیزی صحت ندارد. به دلیل بارندگی هفته گذشته کشاورزان موفق به برداشت صیفی از زمینهای کشاورزی خود نشدند.
از طرفی نیز در روزهای ۱۲ و ۱۳ فروردینماه میدان تعطیل بود و این تعطیلی باعث کمبود برخی اقلام و گرانی در بازار شد، اما پسازآن این مشکل برطرف شد و مورد خاصی در بخش گوجهفرنگی، خیار، پیاز و غیره نداریم.»
رئیسسازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس میگوید: «در بحث میوه نیز میوههای تنظیم بازار را در استان داریم؛ بهعنوانمثال مقدار زیادی پرتقال برای استان خریداری شد که در اختیار تعاون روستایی قرار دارد و هنوز مقدار زیادی میوه در انبارهای استان وجود دارد که مجددا به بازار تزریق میشود تا بتوانیم قیمت را کنترل کنیم.»
ایزدی میافزاید: «در بخش لیمو، لیموترش و لیموشیرین نیز با پیگیریهای انجامشده با توجه به اینکه این محصولات بیشتر مورداستفاده مردم در شرایط بیماری کرونا است، نیاز استان تأمینشده است.»
محمدابراهیم صداقت، معاون نظارت و بازرسی سازمان صنعت معدن و تجارت استان فارس میگوید: «در بحث قیمت میوه و تره بار همیشه در ایام ۱۵ روزه عید نوروز به دلیل تعطیلی بازار و اینکه مردم معمولا قبل از عید خرید میوه خود را انجام میدهند، میدان میوه و ترهبار بهصورت ۱۰۰ درصد فعال نیست. از طرفی نیز بارندگیهایی که در ایام عید صورت میگیرد، باعث میشود انواع صیفی چند روز از سوی کشاورزان برداشت نشود و این نیز یکی از دلایلی است که بهصورت مقطعی باعث افزایش قیمت محصولات میشود.»
وی ادامه میدهد: «در بحث میوه معمولا از بعد از عید نوروز مقدار مرکبات را با توجه به اینکه فصل آن نیست کم میشود و به سمت میوههای فصل میرویم و این طبیعی است که این اتفاق بر قیمت مرکبات تأثیر میگذارد. وضعیت قیمتی میوه و ترهبار استان با توجه به رصدی که ما در سطح کشور انجام دادهایم وضعیت نسبتاً خوبی است. قیمتها نسبت به سال گذشته خوب هست و مشکل خاصی در میدان میوه و ترهبار نداریم.»
درحالی که مسئولان همچنان اصرار دارند که خودِ مردم نمیخرند و بارندگی هم مزید بر علت شده است، خانوادههای کم درآمدی هستند که بالاجبار میوه را از سبدخرید خود حذف کردهاند. این در حالی است که در شرایط کرونا همه اعضای خانواده به ویژه کودکان نیاز بیش از پیش به مصرف میوه، سبزی و صیفی جات دارند.