لزوم همگانی شدن ورزش در دانشگاه ها
سال هاست که ورزش در جوامع مدرن نقش کارکردی خود را گسترش داده است و به یک صنعت بسیار پیشرفته تبدیل شده که حجم گردش مالی سالانه آن در کشورهای پیشرفته حتی از درآمد فروش نفت ایران در سال نیز بسیار بیشتر است. ورزش کشوری مثل انگلیس یا آلمان یا اسپانیا در طول سال در لیگهای مختلف حرفهای خود در طول یک فصل ورزشی میلیاردها دلار ارزش مالی را به ارمغان میآورد. شاید حتی بشود یک لیگ حرفهای در انگلیس را از نظر ارزش مالی کل و گردش مالی سالانه با کل صنعت خودروسازی ایران یا با کل تجارت خارجی یک کشور توسعه نیافته
قیاس کرد!
ورزش صنعتی و صنعت ورزشی
این شکل حرفهای ورزش قهرمانی است. در شکل ورزش عمومی یا همگانی نیز دنیا به سمت تبدیل کردن ورزش به یک سبک زندگی سالم پیش رفته است. بسیاری از رشتههای ورزشی جدید مبتنی بر تلفیق ورزش با موسیقی و حتی رقص حرفهای هستند و از این طریق میکوشند تا یک صنعت سلامتی سودزا را به مخاطبان خود عرضه کنند. رشتههای ورزشی جدیدی که ورزش را به صورت ریتمیک دنبال میکنند خود شاخه جدیدی از صنعت ورزش هستند که همراه با خود باشگاههای جدید، البسه و لوازم ورزشی منحصر به فرد و همچنین تجارتهای جانبی دیگر را فراهم میکنند.
شاخه ورزش همگانی
اما در شاخه ورزش عمومی و ورزش همگانی جنبه سلامتی عمومی نیز مدنظر است. این روزها در تمام دنیا امکانات ورزشی همچون باشگاههای خصوصی، فضاهای عمومی برای ورزش، جادههای تندرستی، مسابقات ورزشی در مدارس، دانشگاهها، محلات و... به عنوان ابزاری برای سرگرمی و سلامتی و حتی استعدادیابی درنظر گرفته
شده است.
در ایران نیز سال هاست ورزش همگانی با توجه به سرمایهگذاری و اقبال بیشتری همراه شده است. پیش از این ورزش همگانی در یک پیاده روی خانوادگی یا برگزاری مسابقات خانوادگی در پارکها خلاصه میشد؛ اما این روزها ورزش خانوادگی در تمام نهادها، ادارات دولتی و حتی شرکتهای خصوصی نیز جدیتر از قبل است. روزی نیست که خبرهای مربوط به برگزاری پیاده روی، جنگل، کوه و کویرنوردی، طناب کشی، پرتاب دارت و ... در استانهای مختلف و به همت نهادهای متفاوت در رسانهها منتشر نشود.
ورزش همگانی در دانشگاه
در این میان نهاد دانشگاهی وضعیت بسیار متفاوتی دارد. بدنه دانشجویی در تمام دنیا از جوانهای بین ۱۸ تا ۲۵ سال تشکیل شده است که اوج سن آمادگی جسمانی و توانایی بالای بدنی است. از یک طرف بسیاری از ورزشکاران حرفهای در این سن در آغاز یا در میانه فعالیت حرفهای خود هستند و از سوی دیگر بسیاری از دانشجویان دیگر نیز به صورت آماتور یا علاقهمند، به برخی رشتههای ورزشی علاقهمند هستند.
ماهیت متفاوت در ورزش دانشجویی
ورزش دانشجویی را نمیتوان تفکیک کرد و اصلا نفس تفکیک ورزش دانشجویی غلط است. اول اینکه ورزش در دانشگاه بسیار مهمتر از آن است که بخواهیم روی آن عنوان حرفهای یا تخصصی یا عمومی و همگانی بگذاریم. دوم اینکه نفس ورزش دانشجویی آنقدر عزیز است که نباید تفکیکش کرد. شاید برای تفکیک وظایف، بودجهها و شرح مسئولیتها ناچار به استفاده از این عناوین باشیم اما در عمل هر حرکت ورزشی در دانشگاه که سازماندهی شده یا نشده باشد، ارزش فراوانی دارد. ورزش دانشجویی کاملا ماهیت متفاوت و آماتوری دارد. لفظ آماتور به معنای غیرحرفهای بودن است اما بار معنایی حرفهای ندارد بلکه در لغت به معنای کسی است که از روی میل و علاقه وارد یک رشته ورزشی شده است نه به خاطر تامین معاش روزانه.
این لفظ با ماهیت ورزش دانشجویی سازگاری مناسبی دارد. اگر جامعه ورزشی دانشگاه در بخش همگانی را چند ده هزار نفر در نظر بگیریم، تعداد ورزشکاران حرفهای این باشگاه که بابت ورزش حرفهای خود پول دریافت میکنند، به هزار نفر هم نمیرسد. در اکثر دانشگاههای دنیا هم همین است و تعداد ورزشکارانی که از دانشگاه به لیگهای حرفهای راه مییابند در قیاس با آنها که ورزش را به صورت تفننی و یا برای حفظ سلامتی دنبال میکنند، بسیار ناچیز است. به همین خاطر است که ماهیت ورزش دانشگاهی حرفهای نیست.
نشاط افزایی با ورزش همگانی
ورزش همگانی یک کارکرد بسیار مشخص دارد و آن نشاط افزایی است. این نشاط افزایی در وهله اول بدون هدفگذاری است؛ اما میتوان با هدفمندتر کردن مسابقات و تفکیکهای جنسیتی، سنی و حتی ورزشی روی گروههای خاص برنامه نشاط افزایی داشت. ورزش همگانی به چند دلیل بسیار ارزشمند است. نخست اینکه ورزش همگانی کم هزینه است. دوم اینکه با حضور مردم برگزار میشود و بسیار پرشور و نشاط است. سوم اینکه بیش از آنکه رقابت پذیر باشد، نشاط افزاست. ورزش همگانی از سوی دیگر تشویقکننده مردم به ورزش و تحرک بیشتر است و مردم را به سمت سبک زندگی مبتنی بر ورزش دعوت میکند.
مبارزه با آفات اجتماعی
سن دانشگاه همانطور که سن طلایی ورزش به حساب میآید، سن پُر ریسکی برای ابتلا به آلودگیهای اجتماعی نیز هست. اعتیاد به انواع و اقسام دخانیات تنها خطر و ریسک زندگی دانشجویی نیست. به نقل از ایسکانیوز، یکی دیگر از بلایای زندگی مدرن، ریسک ابتلا به بیماریهای روانی و افسردگی است که اتفاقا میتواند بین دانشجویان بسیار شایع باشد. بسیاری از دانشجویان به علت زندگی در خوابگاهها به دور از خانواده یا فشارهای اقتصادی یا تحصیلی و موارد دیگر دچار اضطراب و ناآرامیهای روحی و روانی میشوند. ورزش پرنشاط یکی از بهترین روشها برای کمک به آنهاست تا هم ارتباط اجتماعی خود را بهبود ببخشند، هم اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند و هم از ابتلا به بیماریهای روحی و روانی
جلوگیری میکند.