خودمختاری در جنوب سوریه رؤیای شیطانی آمریکا
به نظر میرسد که آمریکا برخلاف آنچه که وانمود میکند، نه تنها به دنبال خروج از سوریه نیست، بلکه برای عملیاتی کردن طرحها و برنامههای توطئهآمیز جدید در این کشور، خود را آماده میکند. طی بیش از هفت سالی که از آغاز بحران سوریه سپری میشود، آمریکاییها همواره با اتخاذ تصمیمات یک و چند جانبه درصدد سرنگونی دولت قانونی دمشق برآمدهاند. از جمله اقدامات دولت آمریکا در این زمینه میتوان به تشکیل ائتلاف بینالمللی و غیرقانونی به اصطلاح ضد داعش، حملات گاه و بیگاه به مواضع نظامی سوری، حمایت از شبهنظامیان کُرد به ویژه در شمال سوریه و همچنین تسلیح معارضان خارج نشین و افراد مسلح تحت امر آنها اشاره کرد. اینها تنها بخشی از توطئههایی است که آمریکا طی سالهای اخیر در سوریه به اجرا درآورده است.
در آخرین گام نیز آمریکاییها چندی پیش به همراه دو متحد خود یعنی فرانسه و انگلیس، مناطقی در حمص و حومه دمشق را هدف حملات موشکی قرار دادند. هرچند به اهداف اصلیشان از رهگذر این حمله نرسیدهاند. اکنون که بحران سوریه در حال ورود به هشتمین سال خود است و آمریکاییها علیرغم تمامی توطئههایی که ترتیب دادند، به نتیجه دلخواه خود در سوریه دست نیافتهاند، از توطئهگری کوتاه نیامده و مسیر جدیدی را انتخاب کردند تا شاید از طریق آن بتوانند به حداقل اهدافشان در سوریه دست پیدا کنند. سناریوی جدیدی که آمریکاییها برای ضربه زدن به دولت دمشق مد نظر قرار دادهاند، سناریوی ایجاد «خودمختاری برای معارضان» در محور جنوبی سوریه است. پرواضح است که اساسیترین هدف آمریکا از این سناریوی جدید، فراهم کردن زمینههای تجزیه خاک سوریه است؛ هدفی که واشنگتن هیچگاه حاضر نشد و حاضر هم نخواهد شد که از آن دست بکشد.
هوشیاری روسها
نکته قابل تأمل در خصوص تحرکات خصمانه و جدید آمریکا در محور جنوبی سوریه این است که مقامات مسکو بیش از هر زمان دیگری نسبت به این تحرکات، هوشیار هستند و به واشنگتن نیز نشان دادهاند که جزئیات این تحرکات از چشمان تیزبین آنها پنهان نیست. خود همین هوشیاری مقامات روسی، میتواند به عنوان یک عامل بازدارنده در برابر تحرکات مشکوک و خصمانه آمریکا باشد؛ بدین ترتیب که آمریکاییها با علم به اینکه تحرکاتشان توسط دستگاههای اطلاعاتی روسی به صورت دقیق رصد میشود، مجبورند برای اجرایی کردن اهدافشان بیش از پیش دست به عصا حرکت کنند.
در همین ارتباط، «ماریا زاخاروا» سخنگوی وزارت خارجه روسیه به صراحت اعلام کرده است که مسکو از تحرکات مشکوک آمریکا در جنوب سوریه مطلع بوده و میداند که واشنگتن به دنبال ایجاد خودمختاری برای تکفیریهای «جبهه النصره» و گروههای مرتبط با آن در محور جنوبی است. منابع آگاه نیز در این خصوص تصریح کردهاند که قرار است تروریستهای جبهه النصره و «ارتش آزاد» تحت نظارت آمریکا در جنوب سوریه خودمختاری ایجاد کنند. در هر صورت، مورد مشخص این است، که آگاهی مسکو از تحرکات واشنگتن در جنوب سوریه و علنی ساختن بخشی از اطلاعات در این زمینه، یک هشدار جدی به مقامات محسوب میشود و همین میتواند نوعی عامل بازدارنده دربرابر اقدامات و تصمیمات واشنگتن باشد.
تحرکات در استانهای جنوبی
اکنون که سخن از سناریوی جدید آمریکا مبنی بر ایجاد خودمختاری برای تروریستها تحت نظارت واشنگتن در جنوب سوریه به میان آمده، این سؤال به ذهن متبادر میشود که واشنگتن چه نقشهای را جهت تحقق این هدف طراحی کرده است؟ واقعیت این است که آمریکاییها برای تحقق این هدف روی سه استان جنوبی و مهم سوریه حساب ویژهای باز کردهاند؛ «درعا»، «قنیطره» و «سویداء».
نکته قابل تأمل در این زمینه آن است که هر سه استان مذکور جزو مناطق کاهش تنش تلقی میشوند؛ بدان معنا که در آنجا آتشبس حاکم است. حال آخرین اخبار و گزارشها حاکی از آن است که آمریکاییها ارتشی متشکل از تروریستهای جبهه النصره و ارتش آزاد را برای یورش به مواضع ارتش سوریه در استانهای سهگانه فوقالذکر آماده کردهاند تا بدین سان، کنترل کامل هر سه استان جنوبی مهم سوریه به دست تروریستهای تحتالحمایه واشنگتن درآید. البته آمریکاییها برای آغاز این جنگ بزرگ در جنوب سوریه چاره ای جز متهم کردن دمشق به نقض آتشبس در مناطق کاهش تنش ندارند. بنابراین، به نظر میرسد که پس از اتهام استفاده دمشق از تسلیحات شیمیایی در شهر «دوما» واقع در غوطه شرقی، باید طی روزها و هفتههای آینده هم منتظر اتهام جدیدی از سوی واشنگتن به دمشق تحت عنوان نقض آتشبس در مناطق کاهش تنش در جنوب سوریه باشیم.
در چارچوب تحرکات ذکر شده در سه استان درعا، قنیطره و السویدا، آمریکاییها به دنبال آن هستند تا تجربه کردهای مسلح موسوم به «نیروهای دموکراتیک سوریه» را در محور جنوبی این کشور نیز پیاده کنند. واشنگتن معتقد است همانطور که کُردها در شمال سوریه مناطق شبه خودمختار برای خود تشکیل دادهاند، میتوان از این الگو برای تشکیل خودمختاری تکفیریها در جنوب سوریه نیز بهرهبرداری کرد. به همین دلیل است که آمریکاییها برای فاز اول پیادهسازی طرح خود در محور جنوبی سوریه، درحال سازماندهی حدود 12 هزار نفر از اعضای جبهه النصره و ارتش آزاد هستند. هدف اصلی همانطور که پیشتر بدان اشاره شد، تشکیل خودمختاری برای تروریستها تحت نظارت مستقیم آمریکا با مرکزیت استان «درعا» است. با این حال، آمریکاییها در این میان این مسئله را فراموش کردهاند که در حال حاضر دست برتر در عرصه میدانی با دولت دمشق بوده و زمام امور در دستان دولتمردان سوری است. لذا یک پاتک و ضد حمله توسط نیروهای سوری در جنوب سوریه میتواند تمامی خوابهای دولتمردان آمریکایی برای محور جنوبی سوریه را به رؤیایی دست نیافتنی مبدل سازد.
مشکل اصلی واشنگتن
البته در حال حاضر تمام مشکل آمریکاییها برای ایجاد خودمختاری، در قدرت میدانی ارتش سوریه خلاصه نمیشود و مسائل دیگری نیز وجود دارد، که از جمله آنها، میتوان به اردن اشاره کرد؛ این کشور به دلیل اشراف بر تبعات منفی استقرار تکفیریها در جنوب سوریه، هیچگاه زیر بار چنین طرحی نخواهد رفت و برعکس، با آن مقابله هم خواهد کرد. مقامات امان نیک میدانند که عملیاتی شدن این سناریو تهدید جدی برای امنیت ملی آنها محسوب میشود و خاکشان را در تیررس تروریستهای تکفیری قرار خواهد داد. مسئولان اردنی همچنین به این واقعیت نیز واقف هستند که ممکن است آمریکاییها پس از مستقر کردن تروریستهای تحت امر خود در مرزهای اردن، از همین تروریستها به عنوان اهرم فشاری بر امان استفاده کنند.
لذا اردنیها تحت هیچ شرایطی حضور تروریستها را در مرزهای خود (جنوب سوریه) برنمیتابند. این نکته را نیز باید در نظر گرفت که چندی پیش مقامات اردنی با ارسال نامهای به «بشار اسد» رئیسجمهوری سوریه خواستار هماهنگیهای امنیتی میان دو کشور در جنوب سوریه شده بودند. مقامات امان از دولت دمشق درخواست کردند تا در صورت آغاز عملیات نظامی در جنوب سوریه، در این زمینه هماهنگیهای امنیتی- اطلاعاتی میان دو طرف صورت پذیرد. این بدان معناست که مقامات اردن نسبت به امنیت ملی خود حساس بوده و تحرکات تروریستها در جنوب سوریه را یک تهدید برای خود میدانند و به همین خاطر، در این باره با واشنگتن سر سازش ندارند. بنابراین، آمریکاییها برای اجرایی کردن سناریوی جدید خود در جنوب سوریه، کار آسانی در پیش ندارند.
منبع: فارس