از اربعین حسینی تا اربعین خمینی (پاورقی)

Research@kayhan.ir
 محسن حسینی نهوجی

 آیه 27 سوره مائده ( قال فانها محرمه علیهم اربعین سنه )رمزی را که در «اربعین» هم در لطف و هم در قهر الهی نهفته است القا می‌کند. حضرت موسی برای اخذ الواح تورات 40 شب در کوه طور به سر برد و مدت تنبیه و سرگردانی قوم قدرنشناس گوساله‌پرست، در بیابان تیه 40 سال است. فاصله زمانی لازم برای انقراض نسل قدیم و اصلاح نسل جدید 40 سال است. اربعین سنه یتیهون فی‌الارض. در سوره اعراف آیه 142: و اذ واعدنا موسی ثلاثین لیله واتممناها بعشر فتم میقات ربه اربعین لیله چنین القا می‌کند که در «اربعین» و عدد 40 اسراری نهفته است. در زمان حضرت نوح برای عذاب کفار 40 روز باران بارید. پیامبراکرم(ص) 40 روز از حضرت خدیجه(س) جدا شد و اعتکاف کرد تا غذای آسمانی نازل و مقدمات تولد حضرت فاطمه(س) فراهم شد. رسول خدا(ص) در 40سالگی مبعوث شدند. انسان تا 40 سالگی زمینه کمال روحی و معنوی دارد. خواندن 40بار بعضی از سوره‌ها و دعاها برای فرج و رفع مشکلات سفارش شده است. پیامد بعضی از گناهان، پذیرفته نشدن 40 روز اعمال از جمله نماز است. بعضی از کتب اخلاقی مانند کتاب 40 حدیث، بر مبنای عدد 40 تألیف شده است. زیارت حضرت اباعبدالله(ع) و شهدای کربلا از «اربعین» شروع شده است. مؤمنان قم در 40روز دوم پس از شهادت فرزند امام خمینی، به حدی از مراتب کمال رسیدند که به دفاع از اسلام ناب و منادی قهرمان آن، و حمایت از مرجعیت تشیع، حماسه سرنوشت‌ساز و شگفت «19 دی قم» را خلق کردند. در پیوند اربعین حسینی و اربعین شهدای 19 دی، و راز و نیاز و عزاداری 40 روزه تا «اربعین» شهدای 19 دی، که «اربعین حسینی» را در میان گرفته بود (10 بهمن اربعین حسینی) چه رموزی نهفته بود، که پیام شهدای 19 دی، علی‌رغم ترفندها و دسیسه‌های دشمن، دروازه‌ها و حصارهای شهر قیام را پشت سر گذاشت و مؤمنان غیرتمند آذربایجانی را چنان برانگیخت، که با غافلگیر کردن دشمن آماده، در یک فرصت استثنائی- که شاید هرگز تکرار نمی‌شد- با اقدام بموقع، خطوط مستحکم دشمن تا بن دندان مسلح را قهرمانانه درهم شکستند و با عبور از موانع، معابر وصولی فتح را، به خیل عظیم فدائیان خمینی، در تمامی شهرها و در سراسر کشور پهناور اسلامی ایران، نشان دادند.
گر مرد رهی میان خون باید رفت
وز پای فتاده سرنگون باید رفت
تو پای به راه درنه و هیچ مپرس
خود راه بگویدت که چون باید رفت
صبح روز 29 بهمن، درحالی‌که مغازه‌ها، بازار، دانشگاه و مدارس تبریز یکپارچه تعطیل بود، مردم غیور و شجاع تمامی اقشار تبریز برای برگزاری مراسم باشکوه «اربعین شهدای مظلوم 19دی» و همدردی با مردم رشید قم، که آگاهانه، قهرمانانه و مخلصانه، دست از جان شسته، با دست خالی، در تظاهرات سکوت شرکت کرده، با رگبار گلوله‌های دژخیمان، خون فرزندانشان برروی آسفالت خیابانهای قم جاری شده بود، از نقاط مختلف شهر به سمت مسجد قزللی به حرکت درآمدند.
در اعلامیه آیه‌الله قاضی طباطبائی و ده تن از علمای آذربایجان، از مردم دعوت شده بود برای برگزاری مراسم با شکوه «اربعین» شهدای 19 دی قم، در ساعت 10 صبح روز 29بهمن، در مسجد قزللی تجمع نمایند. تمامی اقشار مردم غیرتمند تبریز، درپاسخ به این فراخوان، از منتهی‌الیه ضلع جنوبی تبریز تا صاحب‌الامر، سرخاب، دوه‌چی، مارالان، قونقاباشی، حیدرتکیه‌سی، ایستگاه راه آهن، وازال و از تمامی محلات تبریز، زن و مرد، پیر و جوان، کارگر و کارمند، طلبه و دانشجو و دانش‌آموز بازاری و کسبه اصناف مختلف، دسته‌دسته و گروه‌گروه، با شور و هیجان، سمت مسجد میرزایوسف مجتهدی (قزللی) به حرکت درآمده بودند.
نیروهای انتظامی و امنیتی و کارگزاران رژیم مستقر در تبریز، که گمان نمی‌کردند، مذهب نفوذ چندانی در تبریز داشته باشد، با سیل جمعیتی مواجه شدند که نه تنها تبریز، بلکه قم، مشهد و تهران نیز تاکنون جمعیتی با وسعت و عظمت آن، به خود ندیده بودند. نخستین گروه‌های جوانان غیرتمند آذربایجانی سرشار از شور انقلاب، از اوائل صبح به خیابان آمده، پس از طی مسافت طولانی، قبل از ساعت 9 خود را به مسجد رسانده بودند، تا در صفوف مقدم تظاهرکنندگان، ضمن گرامیداشت شهدای 19 دی، حمایت و پیروی خود از امام خمینی(ره)، رهبر سازش‌ناپذیر نهضت اسلامی و مخالفتشان با سلطنت شاه دست‌نشانده را فریاد زنند، اما با در بسته مسجد مواجه شدند.
منابع در دفتر روزنامه موجود است