سیر نزولی سرمایهگذاری در صنعت نفت طی دولت یازدهم
با وجود امضای برجام و وعدههای جذب سرمایهگذاری در صنعت نفت در دولت یازدهم اسناد موجود حاکی از این است که سرمایهگذاری در این بخش در ۴ سال گذشته روند کاهشی داشته است.
اخیرا و به خصوص پس از برگزاری مناظره سوم بین کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری موضوع سرمایهگذاری در صنعت نفت نیز در طول فعالیت دولت یازدهم وارد بحثهای اقتصادی شده است.
وزیر نفت سال گذشته همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی اعلام کرد نیازمند حجم سرمایهگذاری 200 میلیارد دلاری در صنعت نفت هستیم که 130 میلیارد دلار آن در بخش بالادست و 70 میلیارد دلار نیز در بخش پاییندست باید سرمایهگذاری شود.
همچنین حسن روحانی رئیسدولت یازدهم در مناظره دوم اعلام کرد 200 میلیارد دلار طرح برای سرمایهگذاری در صنعت نفت موجود است.
اما این گفته حسن روحانی در حالی مطرح میشود که عملکرد دولت یازدهم بر پایه آمارهای موجود مؤید عملکرد بسیار ضعیف در جذب سرمایهگذاری در بخشهای بالادستی و پاییندستی است.
براساس نموداری که دیروزخبرگزاری فارس منتشر کرد مشخص میشود برخلاف ادعای دولت روحانی و با وجود اجرای برجام پایینترین میزان سرمایهگذاری در بخش بالادستی صنعت نفت در دولت فعلی و در سال 95 رخ داده است.
طبق این نمودار که به بررسی جذب سرمایهگذاری در بخش بالادستی صنعت نفت در طی سالهای 84تا95 پرداخته بالاترین میزان جذب سرمایهگذاری در صنعت نفت در سال 89 و پایینترین آن در سال گذشته بوده است. همچنین براساس این آمار روند جذب سرمایهگذاری برای صنعت نفت از زمان روی کار آمدن دولت روحانی در سال 92همواره روبه کاهش بوده وهرگز روند افزایشی نداشته است.
باید تاکید شود موضوع سرمایهگذاری در صنعت نفت به عنوان یک چالش تأثیرگذار بر سر راه کشور در امر تولید نفت و گاز و فراوردههای پالایشی و پتروشیمیایی است، اما ظاهرا با اجرای برجام و رفع تحریمها هنوز نتوانستیم علی رغم وعدههای داده شده سرمایهگذاری مناسب را در این بخش جذب کنیم.
تأثیر عدم سرمایهگذاری در بخش بالادستی صنعت نفت، صرفاً کاهش توان تولید و خارج شدن از شمار تولیدکنندگان مهم جهان نخواهد بود، بلکه با کاهش فراوردههای پاییندست و درآمدهای نفتی در سالهای آینده تبعات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی هم به کشور تحمیل خواهد شد.
به عبارتدیگر،اگر قرار است ترتیبات و روال جاری دولت یازدهم برای جذب سرمایه خارجی از طریق قراردادهای ipc همچنان حاکم باشد، علاوه بر آنکه نمیتوان چشم امیدی به ورود و جذب سرمایههای خارجی داشت از جذب سرمایههای داخلی نیز بازخواهیم ماند.
شرکت ملی نفت ایران امروز بیش از هر زمان دیگری جهت اکتشاف میادین نفتی و گازی جدی، توسعه میادین شناختهشده و استمرار تولید از حوزههایی که باگذشت زمان، دچار کاهش تولیدشدهاند، به جذب سرمایه نیازمند است.