دکترهایی که بیکار مانده اند!
جوانان دانشگاهی بر سر دوراهی ادامه تحصیل
چند ماه بیشتر به کنکور دکتری باقی نمانده؛ درست که جمع و تفریق کنیم، میشود بین چهار تا پنج ماه، حداکثر فرصتی که داوطلبان برای آمادهسازی علمی و روانی دارند تا در آزمون مهم اسفندماه شرکت کنند.
دانشجویان دکتری در حالی به مصاف یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین مراحل زندگیشان میروند که هیچ دورنمایی از آینده تحصیلی، شغلی و زندگی خود ندارند.
البته عدهای محدود هستند که احتمالاً میدانند باید بعد از قبولی و چهار سال تحصیل و اخذ مدرک دکتری، کجا استخدام شوند و معمولاً این دسته از افراد از ظرفیت نیروی کار و شرایط سازمان یا نهاد مورد نظر، اطلاعات کافی دارند. اما باقی فارغالتحصیلانی که بعد از چهار سال، مدرک دکتری میگیرند، قرار است کجا مشغول به کار شوند؟
معضل آینده شغلی برای همه دانشجویان و فارغالتحصیلان، به کابوسی بدل شده است که مسئولان هم راه چارهای برای آن ندارند. با این اوصاف، دانشجویانی که اشتیاق فراوانی برای شرکت در آزمون دکتری دارند، بعد از گذر از این مرحله حساس، وارد دانشگاه میشوند و دوباره چهار سال درس میخوانند تا دکتر شوند.
معمولاً دانشجویانی که میخواهند تا مقطع دکتری ادامه تحصیل بدهند، از همان ابتدا به فکر شغل و ازدواج و یا مسائل حاشیهای در زمان تحصیل حتی فکر هم نمیکنند و یک ضرب تا کسب مدرک درس میخوانند.
اما بخش معدودی در بین مقاطع مختلف تحصیلیشان به فکر کار کردن و تشکیل زندگی هم میافتند، هرچند ممکن است از سرعت تحصیلشان کاسته شود.
به هر حال با در نظر گرفتن مورد اول، اگر بعد از اتمام تحصیل، فارغالتحصیل دکتری در هر رشتهای که میخواهد باشد فرقی نمیکند، مهم این است که قرار است بیکار بماند و کسی نیست که به خاطر این زحمت و کسب مدرک دکتری، به وی شغلی بدهد و از او استفاده بهینه کند.
دو سال پیش رئیس مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، گفته بود که 6 هزار نفر با مدرک دکترای تخصصی(phd) در سطح کشور بیکار هستند!
محمدرضا رضوانطلب، همان موقع اعلام کرده بود که تاکنون در سایت مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ۳۴۰ هزار نفر برای جذب در هیئت علمی دانشگاههای کشور نام نویسی کردهاند که از این تعداد ۴۰ هزار نفر جذب یا در مرحله جذب شدن قرار دارند!
از طرفی نهایت زحمتی که وزارت علوم برای اشتغال این دکترها قرار بود بکشد این بود که در فراخوانهای مختلفی از سوی مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری، بر اساس نیاز دانشگاهها، هیئت علمی جذب و استخدام کند.
اما بعد از گذشت دو سال، همچنان بلاتکلیفی دانشجویان دکتری ادامه دارد و دانشجویان بر سر این دوراهی قرار گرفته اندکه بروند و دکتر شوند یا اصلاً ارزش ندارد که ادامه تحصیل بدهند.
به گزارش خبر نامه دانشجویان ایران، در تازهترین اظهار نظر، مجتبی شریعتی نیاسر معاون آموزشی وزارت علوم مدعی شده است که «بستر مناسب برای اشتغال فارغ التحصیلان دکتری نداریم.»
شریعتی نیاسر ادامه داد: سالانه ۱۵ هزار فارغالتحصیل دکتری را تحویل جامعه میدهیم در شرایطی که جای مناسبی برای اشتغال آنها نداریم.
به نظر میرسد که وزارت علوم، برنامه خاصی برای جایابی و اشتغال دانشجویان دکتری ندارد؛ چراکه بعد از گذشت دو سال از اظهارات مرکز جذب هیئت علمی وزارت علوم مبنی بر بیکاری گسترده فارغالتحصیلان دکتری، همچنان این معضل،گریبانگیر دانشجویان و فارغالتحصیلان است.
حالا بهتر میشود قضاوت کرد که بالابردن بیضابطه و برنامه ظرفیتها در مقاطع ارشد و دکتری، چگونه روی آینده تحصیلی و روانی دانشجویان تاثیر میگذارد.
دانشجویانی که برای آینده تحصیلی، شغلی و زندگی خود برنامههای متعددی در ذهن میپرورانند، به یکباره با بحران عظیم بیکاری مواجه میشوند. لذا همواره دانشجویان امروز با این سؤال روبرو هستندکه بروند درس بخوانند یا بیخیال ادامه تحصیل شوند!