سنگرهای دفاع مقدس تا پیروزی حق علیه باطل (بخش پایانی)
تضمین پیروزی با منطق قدرت خدا(گزارش روز)
فریده شریفی
من توصیه میکنم این کتابهایی که درباره جزئیات عملیات «الی بیتالمقدس» هست که به فتح خرمشهر منتهی شد، همچنین بقیه عملیات «فتحالمبین» و دیگر عملیات را همه بخوانند؛ بخوانند و ببینند چه اتفاقی افتاده...
اما بزرگتر از این حادثه، این بود که امام(رضواناللهعلیه) - آن مرد خدا، آن حکیم الهی به معنای واقعی کلمه - وقتی خرمشهر آزاد شد، وقتی این همه مجاهدت به بار نشست، این همه جوانها عرق ریختند، این همه شهید دادیم، این همه زحمت کشیدیم، فرمود که خرمشهر را خدا آزاد کرد؛ خرمشهر را خدا آزاد کرد! این مهم است؛ معنای این چیست؟ معنای این آن است که اگر شما مجاهدت کردید، قدرت خدا میآید پشت شما. لشکر بیعقبه، کاری نمیتواند بکند؛ لشکری که عقبه دارد، [نیروی] احتیاط دارد، نیروی ذخیره فراوان دارد، همه کار میتواند بکند. حالا اگر لشکری عقبهاش، ذخیرهاش عبارت بود از قدرت الهی، این لشکر دیگر شکستبخور است؟ امام این را به ما فهماند؛ فهماند که وقتی مجاهدت میکنید، وقتی تنبلی نمیکنید، وقتی وارد میدان میشوید، وقتی نیروهای خودتان را به صحنه وارد میکنید، اینجا قدرت خدا است که پشت سر شما است، [لذا] خرمشهر را خدا آزاد میکند. با این منطق، همه دنیا مسخر استکبار را هم خدا میتواند آزاد کند. با این منطق، فلسطین هم میتواند آزاد بشود. با این منطق، هر ملتی میتواند مستضعف نماند؛ به شرطی که این منطق تحقق پیدا کند. وقتی ما این منطق را داشتیم، شکستناپذیر میشویم. وقتی با این منطقه وارد میدان شدیم، ترس و مرعوب شدن [نخواهد بود]؛ قدرت نظامی یا تبلیغاتی یا پولی و مالی و اقتصادی قدرتها در مقابل ما، دیگر ترسناک و هولناک نخواهند بود؛ متکی هستیم به قدرت خدا.
اینها فرازی از سخنان مقام معظم رهبری است که روز دوشنبه همین هفته مصادف با سوم خرداد در مراسم دانشآموختگی دانشجویان افسری و تربیت پاسداری دانشگاه امام حسین علیهالسلام بیان کردند.
در تقویم روز سوم خرداد به عنوان فتح خرمشهر در عملیات بیتالمقدس در سال 1361 هجری شمسی و روز مقاومت، ایثار و پیروزی نامگذاری شده و روز چهارم خرداد نیز به عنوان روز دزفول، روز مقاومت و پایداری مطرح شده است.
در این میان باید اذعان داشت که دزفول نیز همچون خرمشهر و سایر نقاط مرزی کشور در برابر رژیم بعث صدام از خودگذشتگیهای فراوانی از خود نشان داد و نامگذاری روز چهارم خرداد به عنوان روز دزفول بسیار به جا است.
نجوای یک رزمنده
در شب عملیات آزادسازی خرمشهر
عجب شبی است امشب
شب هجران یار و بیتابی
من امشب سرگردان سرگردانم
فردا روز بزرگی است
فردا روز وصال است
رسیدن به خرمشهر، شهر رویاهای من
اما من سرگردان دوری از یاران هستم
احمد و رضا و محمد و رحیم
امیر و تقی و رحمان و کریم
حمید و قاسم و قدرت و مجید
بهروز و لطیف و حسن و حمید
یاران شهیدم فردا خرمشهر را
به یاد شما فتح خواهیم کرد.
این واژهها نجوایی است که «علی سالمی» رزمنده خرمشهری به هنگام عملیات آزادسازی خرمشهر با خود دارد.
وی در گفتوگو با گزارشگر کیهان به خاطرات حماسی خود اشاره میکند و میگوید: «شاید واژههایی که بتواند قهرمانی و دلاوری بچههای خرمشهر، رزمندگان ارتش، سپاه و بسیج را توصیف کند هنوز خلق نشده است و یا کم هستند واژههایی که بتوانند حماسههای این دوران را شرح دهند و احساس و واقعیات این روزها را انتقال دهند، چرا که خیلی از قهرمانان و دلاورمردان که این روزها را به روزهای حماسی تبدیل و در تاریخ ثبت کردند سکوت کردهاند و ترجیح میدهند چیزی نگویند شاید خودستایی و تعریف از خود باشد. اما شرح دلاوریها و حماسه مقاومت این رزمندگان فراتر از نوشتن یک مطلب و به یک فیلم است و تاکنون هیچ قلمی یا دوربینی به طور کامل نتوانسته آنچه را که در مقاومت جانانه خرمشهر و پس از آن، آزادی این شهر خلق شد به تصویر بکشد.»
فتحی غیرقابل تصور
«علی سالمی»رزمنده دفاع مقدس درباره روز آزادسازی خرمشهر میگوید: «دشمن بعثی در مدت 578 روز اشغال خرمشهر آنچنان تجهیزات و امکاناتی برای خود در این شهر مستقر کرده بود که هرگز تصور نمیکرد در عرض چند ساعت این شهر مقاوم و استراتژیک را باز پس دهد.
در واقع از آنجا که در جنگ حرف اول را سلاح میزند و دشمن بعثی خرمشهر را پر از سلاح و توپ و تانک کرده بود فکر نمیکرد در یک چشم بر هم زدن شکست بخورد و با دادن آن هم تلفات و خسارات مجبور به عقبنشینی شود. بهویژه آنکه این شهر را طی 35 روز مقاومت قهرمانانه بچههای خرمشهر، رزمندگان سپاه، ارتش و بسیج اشغال کرده و در این مدت چندین بار نیز تجدید قوا کرده بود.»
وی اضافه میکند: «اما یک مورد که کمتر به آن اشاره شده این است که خرمشهر هرگز در جنگ به طور کامل سقوط نکرد و فقط بخش غربی شهر در آن سوی شط کارون تصرف شد و سنگر مقاومت در بخش شرقی رود محکم و استوار مقاومت کرد. منطقه کوت شیخ، محرزی خرمشهر که حق بزرگی در دفاع مقدس دارد و شایسته است در تاریخ دفاع مقدس ثبت گردد به تصرف دشمن درنیامد.»
این رزمنده خرمشهری خاطرنشان میکند: «با فتح خرمشهر انگیزه جدا کردن استان خوزستان و ماشین جنگی دشمن به قعر زبالهدانی تاریخ پیوست و درسی شد برای تمام دشمنان ایران اسلامی.»
نقطه اوج آمادگی ایران یا فتحالفتوح
کارشناسان سیاسی معتقدند سوم خرداد مصادف با آزادی خرمشهر نقطه اوج اعلام آمادگی ایران برای مقابله با توطئههای جهانی و جنگی علیه انقلاب اسلامی ایران بود که در سخنان امام خمینی(ره) پس از این فتحالفتوح و سخنان حضرت آیتالله خامنهای تبلور یافته است. امام خمینی(ره) پس از اعلام آزادی خرمشهر در یک نکته تاکید کردند و آن اینکه «خرمشهر را خدا آزاد کرد.»
خرمشهر که پس از 35 روز پایداری و مقاومت در 4 آبان 1359 به اشغال دشمن درآمده بود پس از 19 ماه اسارت بار دیگر به آغوش گرم میهن اسلامی بازگشت و پیکره آن از لوث وجود متجاوزان بعثی تطهیر گردید.
با فتح خرمشهر کلیه معادلات نظامی، سیاسی و استراتژیک تغییر کرد و ماهیت قدرت نظامی ایران آشکار شد. دشمنان انقلاب و ایران باور نمیکردند که جمهوری اسلامی ایران در مدت کوتاهی بتواند آنچنان قدرت و توانایی بالایی پیدا کند که این همه پیروزی و سربلندی در جبهههای جنگ به دست آورد و با فتح خرمشهر وحشت آنان دو چندان شد.
خاطره رهبر انقلاب از روز آزادسازی خرمشهر
رهبر معظم انقلاب در بزرگداشت شهدای خرمشهر در یکی از خطبههای نماز جمعه فرمودند: «من مایلم اینجا یادی از «محمد جهانآرا» شهید عزیز خرمشهر و شهدایی که در خرمشهر مظلوم آنطور مقاومت کردند بکنم. آن روزها بنده در اهواز از نزدیک شاهد قضایا بودم، خرمشهر در واقع هیچ نیروی مسلحی نداشت نه که 120 هزار نداشت بلکه 10 هزار و 5 هزار هم نداشت، چند تا تانک تعمیری از کارافتاده را مرحوم شهید «اقاربپرست» که افسر ارتش بسیار متعهدی بود از خسروآباد به خرمشهر آورده بود و تعمیر کرد.
محمد جهانآرا و دیگر جوانان ما در مقابل نیروهای مجهز ارتش عراق 35 روز مقاومت کردند، خمپارهها و توپهای سنگین در خرمشهر روی خانههای مردم میباریدند با این حال جوانان ما 35 روز مقاومت کردند اما بغداد سه روزه تسلیم شد، بعد هم که میخواستند خرمشهر را تحویل بگیرند دوباره سپاه و ارتش و بسیج با نیرویی به مراتب کمتر از نیروی عراقی خرمشهر را محاصره کردند و در طول یکی دو روز 15 هزار اسیر از عراقیها گرفتند...»
ملت ایران! به این جوانان و رزمندگانتان افتخار کنید، جمله تاریخی «خرمشهر را خدا آزاد کرد» برای همه مردم ایران آشناست جملهای که امام خمینی(ره) بعد از پایان عملیات خرمشهر و در روزهایی که همه به دنبال این بودند که این فتح و پیروزی را به گروهی خاص انحصار دهند بیان شد تا فراموش نشود که همه چیز به لطف و کرم خداوند بستگی دارد.
واکنشهای جهانی به آزادی خرمشهر
فتح خرمشهر توسط رزمندگان دفاع مقدس آن هم با دستان خالی در برابر ارتش مجهز عراق، همه جهان را وادار به تحسین کرد. صدام تکریتی در زمانی به ایران حمله کرد که انقلاب اسلامی تازه محقق شده و نظام جمهوری اسلامی ایران تازه تاسیس شده بود و مسلما در ابتدای تشکیل نظام مسائل و مشکلات زیادی ناشی از حکومت پیشین وجود داشت که حل هر کدام از آنها به زمان طولانی نیاز داشت، اما عراق و حامیان فرامنطقهای این کشور میپنداشتند با حمله به ایران آن هم در چنان شرایطی زمینه برای سقوط نظام جمهوری اسلامی ایران را به سرعت فراهم خواهند آورد اما زهی خیال باطل که نه تنها اینگونه نشد بلکه این جنگ تحمیلی چیزی جز رسوایی و خفت برای دشمنان نظام به همراه نیاورد. فتح پیروزمندانه خرمشهر نه تنها خاک اشغال شده ایران را به دامن کشور بازگرداند بلکه مقدمهای برای ثبت پیروزیهای بعدی رزمندگان و شکست ذلتبار دشمن زبون در عملیاتهای مختلف شد.
به همین دلیل فتح خرمشهر به یکی از ماندگارترین روزهای تاریخ انقلاب اسلامی مبدل شد چرا که در این روز هیمنه پوشالی استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا و بازیگردانی عراق درهم شکست و روز سوم خرداد سال 1361 در تقویم ایران به عنوان نمادی از مقاومت و دلیری رزمندگانی که برای دفاع از وجب به وجب خاک ایران تا آخرین قطره خون خود ایستادگی کردند و پس از یک سال و نیم اشغال خرمشهر را به آغوش وطن بازگرداندند ثبت شد.
در آن روز رسانههای مختلف جهانی به انعکاس این پیروزی پرداخته و نوشتند؛
روزنامه ساندی تایمز: به رغم تامین نیازهای مالی و تسلیحاتی عراق در جنگ با ایران و همچنین ارائه اطلاعات از طریق ماهوارههای آمریکایی بر فراز خلیج فارس، ایران به پیروزی دست یافت و خرمشهر را آزاد کرد.
تایمز مالی: خرمشهر کلید پیروزی جنگ است، این شهر مظهر مقاومت سرسختانه ایران است.
رادیو بیبیسی: حوادث روزهای اخیر نشان داد که ادعای صدام برای عقبنشینی از مناطق اشغال شده از جمله خرمشهر سرپوشی برای شکستهای متعدد این کشور است. ظرف دو ماه تقریبا تمام قوایی که در خوزستان موضع گرفته بودند مجبور به عقبنشینی شدند.
روزنامه لسآنجلس تایمز: فتح خرمشهر نشان داد که استراتژی نظامی ایران بر عراق برتری داشته و ایرانیان حملات خود را با نیروی زیاد بر صف عراقیها در خوزستان وارد کردهاند. علاوه بر این ایرانیان دارای روحیه ایثار و از خودگذشتگی و میل به شهادت بوده و با شوقی انقلابی برای آزادی سرزمینشان میجنگند و در مقابل ، سربازان عراقی اعتماد به نفسشان را از دست دادهاند.
روزنامه الاهرام: شکست عراق نه تنها موجب سقوط دولت و اشغال خاک این کشور خواهد شد بلکه این مسئله به نوبه خود فاجعه بزرگی است و به سقوط پیدرپی دولتهای خلیج فارس میانجامد.
روزنامه واشنگتن پست: مقامات آمریکایی از این که ایران توانسته به فاصله کمی از عملیات فتحالمبین چنین ضربه بزرگی به عراق وارد آورد ابراز تعجب کرده و معتقدند که ایران در تاکتیک حمله به عراق بسیار موفق عمل کرده و حمله زمینی را به نحو احسن انجام داده است، عملیاتی که عراق هنوز در آن موفق نبوده است. بر طبق محاسبات وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) تا به حال ایران چهار حمله عظیم و موفق داشته، لیکن آزادسازی خرمشهر قاطعترین آنهاست.
خبرگزاری فرانسه: نیروهای مسلح ایران (ارتش، سپاه، بسیج) ثابت کردند که از یک انسجام بهتآور و غیرمترقبه برخوردارند. نیروهای بسیج که تجهیزات نظامی اندک ولی انگیزههای مذهبی عمیقی دارند عامل تعیینکنندهای در پیروزیهای اخیر ایرانیان تشکیل میدهند.
مجله نیوزویک: آزادی خرمشهر موجب بیاعتبار شدن صدام و شکست مفتضحانه وی شد به نحوی که به نظر میرسد رژیم عراق با این خودکشی سیاسی آیندهای مبهم برای خود رقم بزند.
یک تحلیلگر مسایل سیاسی درباره پیامدهای آزادسازی خرمشهر به گزارشگر کیهان میگوید: «پیروزی ایران در عملیات بیتالمقدس و فتح خرمشهر کلیه معادلات و محاسبات استراتژیک منطقه و جهان را دستخوش تغییر و دگرگونی کرد و از سوی دیگر روحیه مبارزه و ایستادگی را در همه مبارزان و ملتهایی که علاقه به انقلاب اسلامی داشتند مثل فلسطین، لبنان، مصر، افغانستان و... بالا برد.»وی تصریح میکند: «در واقع پیامدهای فتح خرمشهر به گونهای بود که موازنه منطقه به سود ایران را تغییر داد و ظهور قدرت نظامی جدید ایران مهمترین دغدغه و نگرانی دشمنان جمهوری اسلامی تا به امروز شده است و همچنان که روز دوشنبه همین هفته حضرت آقا فرمودند، ما اگر با این منطق پیش برویم که دست یاریگر خداوند پشت سر ماست قطعا پیروز میدان مبارزه با دشمنان خواهیم بود.»
چند روز پس از آزادی
گزارشگر کیهان از نخستین روزهای پس از آزادی خرمشهر میگوید: «چند روز پس از آزادسازی خرمشهر به اتفاق مادر و برادرانم به خرمشهر رفتیم و این در شرایطی بود که هنوز منطقه جنگی و پر از مین و بمبهای عمل نکرده بود و برادران سپاه و ارتش ما را از این کار منع کردند اما چون برادرم رزمنده بود و به شرایط منطقه آشنایی کامل داشت مجوز لازم را گرفت و این دیدار صورت گرفت... خرمشهر از تجاوز 19 ماهه دشمن بعثی دیگر خرمشهر نبود یک شهر کاملا ویران شده و غارت شده بود، بعثیها از هیچ چیز نگذشته بودند و همه چیز را تخریب کرده بودند ما که در یک طرف شهر ایستاده بودیم انتهای شهر را به خوبی میدیدیم زیرا همه جا را خراب کرده بودند برادرم که در جریان جنگ ترکشهای زیادی در بدنش داشت ما را هدایت میکرد و میگفت فقط جایی که من قدم میگذارم راه بروید چون تمام این منطقه را مینگذاری کردهاند. ما با راهنمایی برادرم به خانه خود رسیدیم، خانه که نه... قطعه زمینی که زمانی خانه ما در آنجا قرار داشت، من و مادرم فقط گریه میکردیم. نمیدانم واقعا گریه خوشحالی بود که پس از یک سال و نیم دوری به خانه خود بازگشته بودیم یا گریه ناراحتی از اینکه چرا واقعا مظلومانه آب و خاک ما مورد تجاوز صدام قرار گرفته بود؟!هنوز از لابهلای سنگها و خاکها میشد قطعههایی از خاطرات را بیرون کشید تکهای از لباس، قطعهای از اسباببازی، اما برادرم میگفت به چیزی دست نزنید خطرناک است. هیهات از این ظلم و هیهات از این ستم! بلافاصله به خارج از شهر رفتیم و با حسرت و اندوه به شهری نگریستم که زمانی اوج آرزوهایم و انگیزه من برای زندگی بود و ورقی دیگر از دفتر خاطراتم پر شد... به یاد برادر شهیدم و تمام شهیدان گلگونکفن سرزمینم...