واردات بی‌رویه از معضلات کنونی صنعت فولاد ایران است

محمود اکبری با تشریح شرایط گذشته، حال و آینده فولاد مبارکه، ادامه داد: در سال‌های اخیر روند کاهش مصرف در بازار داخل به دلیل رکود در بخش‌های محرک مصرف فولاد کشور به طور مستمر ادامه داشته است، به طوری که مصرف محصولات فولادی تخت از 11/5 میلیون تن در سال 89 به حدود 8/5 میلیون تن تقلیل یافت.
وی اضافه کرد: علاوه بر این، روند افزایشی واردات محصولات فولادی تخت به کشور، به سبب نبود پوشش تعرفه‌ای مناسب، در این مدت ادامه‌دار بوده و واردات در سال 94 که عمدتاً در محدوده تولیدات داخلی بوده حدود 83 درصد بالاتر از دو سال قبل آن و 32 درصد بیشتر از سال 93 رشد را نشان می‌دهد؛ به طوری که ورود انواع محصولات فولادی تخت به کشور، از مرز سه میلیون و 700 هزار تن گذشت.
به گفته وی، این عوامل سبب شد تا اغلب تولیدکنندگان فولاد مجبور باشند بسیار پایین‌تر از ظرفیت خود فعالیت کنند، تا جایی که در سال 94، ظرفیت بهره‌برداری شده شرکت‌های تولید کننده محصولات فولادی تخت کشور، به حدود 53 درصد رسید و فولاد مبارکه نیز برای نخستین بار کمتر از ظرفیت خود فعالیت کرد.
اکبری یادآوری کرد: این واقعیت تلخ در حالی رخ داده که توسعه صنعت فولاد به عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع دارای مزیت نسبی در کشور که در سند چشم‌انداز 1404 تا 55 میلیون تن تولید (بیش از 2/5 برابر ظرفیت فعلی) هدفگذاری شده و فولاد مبارکه (با سهم 45 درصدی در آن) را با چالش جدی مواجه کرده است.
معاون فروش و بازاریابی شرکت فولاد مبارکه واردات محصولات فولادی را مهم‌ترین چالش موجود برشمرد و تصریح کرد: در حالی که کاهش قیمت جهانی سنگ آهن از 168 دلار در هر تن به حدود 47 دلار بر تن و نفت از بشکه‌ای بیش از 100 دلار به حدود 40 دلار رسید، اما شرایط برای تولید کنندگان داخلی برعکس بود و علاوه بر کاهش قیمت فروش محصولات، افزایش قیمت مواد اولیه و انرژی را هم تجربه کردند که این امر فشار مضاعفی را بر آنها تحمیل کرد.
وی ادامه داد: دولت با هدف‌جلوگیری از اعمال خسارت‌های بیشتر بر صنعت راهبردی فولاد از ابتدای سال 93 اقدام به اصلاح تعرفه‌ها کرد، اما به دلیل تعریف تعرفه‌ها در سه گروه فولادهای ممزوج (کیفی) به میزان چهار درصد، ورق فولادی با ضخامت کمتر از سه میلی‌متر به میزان 10 درصد و سایر فولادهای تخت به میزان 15 درصد، وارد کنندگان با بهره‌گیری از خلاء موجود، نسبت به واردات انواع محصولات فولادی با کد فولادهای ممزوج و تعرفه چهار درصد اقدام کردند و در عمل اثر تعرفه وضع شده خنثی شد و ضربه مهلکی بر پیکره صنعت فولاد کشور وارد آمد.
اکبری یادآوری کرد: رشد بی‌سابقه 960 درصدی واردات فولاد نسبت به سال قبل و به لحاظ مقداری از 203 هزار تن در سال 93 به حدود یک میلیون و 960 هزار تن در سال 94 گواه این امر است و علاوه بر آن باعث شد که حدود چهار هزار میلیارد ریال از درآمدهای تعرفه‌ای دولت نیز کاسته شود.
وی تأکید کرد: با این حال با پیگیری‌های مستمر و تحلیل کارشناسان مرتبط در وزارت‌خانه‌های مربوطه، موضوع اعمال تعرفه‌ها مطرح و با اعمال افزایش مؤثر تعرفه‌ها از ابتدای سال جاری و مسدود شدن راه‌های دور زدن تعرفه‌ای، امکان افزایش تولید، حفظ و تداوم اشتغال صنایع فولاد احیا شد. وی شیوه قیمت‌گذاری فولاد مبارکه را از طریق بورس کالا خواند و گفت: قیمت محصولات فولاد مبارکه در سال گذشته به دنبال کاهش تقاضای مؤثر در بورس کالا، روند نزولی به خود گرفت و حدود 16 درصد کاهش یافت.
وی گفت: ادعای افزایش ناگهانی 65 درصدی قیمت ورق داخلی از واقعیت به دور است.