داوطلبان‌کنکور را ناامید نکنید!

16 بهمن سال 94 بود که هیئت عمومی دیوان عدالت اداری- در پاسخ به شکایت یک دختر جوان- با صدور حکمی(بند 2 مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در ششم آذر 92) مبنی بر تاثیر مستقیم و قطعی نمرات سال سوم متوسطه در کنکور سراسری را ابطال کرد.
پس از 3 ماه کش و قوس میان مجلس و نهادهای تصمیم‌گیر و داوطلبان کنکور سراسری سرانجام روز 14 اردیبهشت سال جاری و طی رای‌گیری در صحن علنی مجلس همین قانون، اما با کمی تغییر در ادبیات، به تصویب مجلس محترم رسید، و راه برای دور زدن رای دیوان عدالت اداری برای سازمان سنجش باز شد.
احمد توکلی، نماینده تهران در مخالفت با تصویب این طرح گفت:‌ «این از افتخارات نظام جمهوری اسلامی است که یک دختر جوان می‌تواند تظلم‌خواهی کند و 65 قاضی به دادخواست او رسیدگی کنند و رای به نفع او بدهند و دولت را موظف به توقف یک قانون ناعادلانه کنند، و اگر ما امروز این طرح را تصویب کنیم، این پیام را به مردم می‌رسانیم که تظلم‌خواهی آنها بی‌فایده است، چرا که اگر یک قسمت از حکومت به شکایت شما ترتیب اثر داد، قسمت دیگری از حکومت آن را بی‌اثر می‌کند «سخنان این نماینده مجلس، یادآور سخنانی از مقام معظم رهبری در سال 86 است که فرمودند؛‌«جوان باید مطالبه کند باید احساس کند» که این مطالبه سودمند است ثمربخش است و تشویق بشود بر این مطالبه‌گری
در اینجا نمی‌خواهیم به جزئیات متعدد حقوقی و قضایی این مسئله بپردازیم، اما آنچه واضح است و رئيس سازمان سنجش نیز بر آن صحه گذاشته است؛ این است که اکثریت داوطلبان کنکور مخالف تاثیر سوابق تحصیلی به شکل فعلی هستند. از سال 86 که قانون حذف کنکور به تصویب مجلس رسید، تاثیر سوابق تحصیلی به صورت تاثیر مثبت در نظر گرفته می‌شد، به این شکل که سازمان سنجش دو نمره برای هر داوطلب محاسبه می‌کرد، یکی با تاثیر سوابق تحصیلی و دیگری بدون تاثیر سوابق تحصیلی، و بدین ترتیب هر کدام از این دو نمره که باعث بهبود رتبه داوطلب می‌شد برای او منظور می‌گردید تا هیچ کس متضرر نگردد.
اما از سال 92 و به اسرار چند تن از نمایندگان کمیسیون آموزش، تاثیر سوابق تحصیلی به «تاثیر قطعی» تبدیل شد. در تاثیر قطعی، برخلاف تاثیر مثبت، حتی اگر داوطلبی متضرر شود، باز هم سوابق تحصیلی برای وی منظور می‌گردد و دقیقا همین نکته است که اعتراض اکثر دانش آموزان را در پی داشته است. اکنون پس از دو سال این قانون بار دیگر در حال بازنگری است اما همچنان برخی بر تاثیر قطعی سوابق تحصیلی پافشاری می‌کنند. در قسمتی از اصلاحیه این قانون، وزارت آموزش و پرورش مکلف شده است که امکان جبران سوابق تحصیلی را برای داوطلبان فراهم کند، اما به نظر نمی‌رسد این نیز راه حل درستی برای حل این مشکل باشد. طرح جبران سوابق تحصیلی، از این نظر که راه جبران را برای داوطلبان فراهم می‌کند بسیار قابل توجه است، اما در این طرح نیز در بهترین حالت، دانش‌آموز باید یک سال زمان اضافه خرج کند، دوباره در امتحانات نهایی مدارس ثبت‌نام و شرکت کند و سپس به سراغ کنکور برود. هدر رفتن یک سال عمر یک جوان- تحمل هزینه‌های ثبت‌نام و شرکت در امتحان، که آموزش و پرورش آن را به عهده خود داوطلبان گذاشته است، و همچنین مشکلات نظام وظیفه که برای داوطلبان پسر پیش خواهد آمد از عمده مشکلات این طرح است. کما اینکه اعتراضات اصلی داوطلبان که آن هم امنیت ضعیف امتحانات نهایی آموزش و پرورش است و نیز تصحیح سلیقه‌ای اوراق و اشتباهات انسانی، به هیچ وجه برطرف نمی‌شود.
در صفحه 18 گزارش کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس در مورد طرح سنجش و پذیرش دانشجو، چاپ اردیبهشت ماه سال 92، در مورد لزوم مثبت بودن و قابل جبران بودن سوابق از طریق آزمون سراسری، آمده است:‌«این موضوع به خصوص از این جهت حائز اهمیت است که اولا امکانات آموزش و پرورش در شهرهای مختلف متفاوت است، و ثانیا بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان دوره متوسطه چه به لحاظ فردی و چه به لحاظ خانوادگی لزوما در موقعیتی نیستند که آینده‌نگرانه به موضوع درس و مدرسه بنگرند. در این حال بعید نیست که دانش‌آموزانی با استعداد و توانمند به لحاظ فرهنگی و فکری از سابقه تحصیلی متناسبی» در دوره متوسطه برخوردار نشده باشند.
همچنین در صفحه 16 این گزارش، در مورد نحوه جبران سوابق تحصیلی آمده است:‌«با توجه به مشکلات ماهوی مترتب بر جبران سوابق تحصیلی، این اقدام صرفا از طریق شرکت در کنکور و استفاده از امتیازات» مربوط برای بهبود و ارتقای نتایج ارزشیابی امکانپذیر است.
با این حال به نظر می‌رسد، تاثیر مثبت سوابق تحصیلی بهترین، بهینه‌ترین و عادلانه‌ترین راه‌حل برای، نظام سنجش و پذیرش دانشجو باشد.
* گزارش از:  محسن‌ تاج‌آباد