سقوط معنادار بورس پس از اعترافات سیف

در پی اعترافات تکان‌دهنده رئیس کل بانک مرکزی درباره بی‌فایده بودن برجام برای وضعیت اقتصادی کشور، بورس تهران روز شنبه با ریزش تکان‌دهنده 1600 واحدی، در کانال 77 هزار واحد متوقف شد.
به گزارش ایسنا، بورس اوراق بهادار تهران در اولین روز هفته پایانی فروردین ماه به سخنان روز جمعه رئیس کل بانک مرکزی در نشست صندوق بین‌المللی پول واکنش بسیار منفی نشان داد و برای اولین بار در سال جدید با ریزش بی‌سابقه 1600 واحدی مواجه شد و از کانال 79هزار واحد تا محدوده 77 هزار واحد عقب‌نشینی کرد.
ریزش دور از انتظار شاخص بورس در معاملات اولین روز هفته در حالی رقم خورد که فشار فروش و نگرانی سهامداران در صنعت خودرو منجر به تعمیم دادن این وضعیت در کل بازار و شرکتهای بورسی شده است.
تشدید روند ریزشی بورس تهران و تلاش سهامداران برای فروش سهام خود در معاملات تالار حافظ باعث کاهش ارزش و حجم معاملات هم شد به طوری که امروز تنها 790 میلیارد سهم به ارزش 260 میلیارد تومان داد و ستد شد و ارزش بازار سرمایه تا سطح 336 هزار میلیارد تومان افت کرد.
به این ترتیب ادامه اصلاح قیمت‌ها در پی جهش‌های تند بورس در سال گذشته در کنار مطرح شدن برخی ابهامات سیاسی و همچنین روشن نشدن وضعیت قرارداد شرکت‌های خارجی با خودروسازان منجر به این شده است که سهامداران از آینده بورس ابراز نگرانی کرده و نسبت به فروش سهام خود و خارج شدن از این بازار اقدام کنند.
به اقتصاد جهانی
 متصل نشده‌ایم!
اما روند اصلاحی و محتاطانه بورس تهران در حالی از هفته دوم فروردین ماه آغاز شد که مطرح شدن بحث‌های سیاسی پیرامون اجرای برجام و متصل شدن سوئیفت، نگرانی‌هایی را در بین فعالان تالار شیشه‌ای ایجاد کرد و موجب حرکت دست به عصای سهامداران شده بود اما در روز جمعه رئیس کل بانک مرکزی در نشست صندوق بین‌المللی پول صحبت‌های مهمی در خصوص اجرای برجام و اتصال سوئیفت مطرح کرد که این سخنان به نگرانی شدید سهامداران منجر شد و آنها را وارد صف‌های طولانی فروش کرد.
ولی‌الله سیف رئیس بانک مرکزی ایران در سفر اخیر خود به واشنگتن پس از شرکت در نشست صندوق بین‌المللی پول، در شورای روابط خارجی آمریکا حضور یافت و با اشاره به اینکه ایران هنوز به اقتصاد جهانی وصل نشده است گفت انتظار ما این بود که بعد از توافق هسته‌ای ایران به سیستم اقتصادی بین‌المللی دوباره متصل شود اما تا کنون این اتفاق نیفتاده است. ایران همچنان مشکلاتی برای دسترسی به دارایی‌های مسدود شده خود، که یکی از نتایج حاصل از توافق هسته‌ای باید باشد، دارد.
سیف با تأکید بر اینکه شرکای ما در توافق هسته‌ای هنوز به تعهدات خود عمل نکرده‌اند، تصریح کرد: ایران به طور کامل به تعهدات خود پایبند بوده است اما آمریکا به تعهداتش عمل نکرده است. وی همچنین اشاره کرد که اگر اقدامات اخیر آمریکا علیه ایران منجر به رویارویی ایران با بانکهای بین‌المللی شود توافق هسته‌ای شکست خواهد خورد.
تقریباً هیچ!
علاوه بر این رئیس بانک مرکزی ایران در مصاحبه‌ای با تلویزیون بلومبرگ هم تأکید کرد که توافق هسته‌ای ایران و 1+5، تا کنون «تقریباً هیچ» دستاورد اقتصادی برای تهران دربر نداشته است.
به نوشته پایگاه خبری بلومبرگ، سیف گفته است ایران سه ماه بعد از اجرایی شدن برجام، توان دست‌یابی به 100 میلیارد دلار دارایی ضبط‌شده‌اش در خارج از کشور را نداشته و برای پرداخت صورت‌حساب‌هایش در مبادلات خارجی به دنبال راهی برای استفاده از دلار است.
با این حال سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به اظهارات رئیس بانک مرکزی ایران مدعی شد که این کشور به همه تعهداتش تحت برجام عمل کرده و نیازی به انجام اقدامات بیشتر در این مورد نیست!
رنگ باختن
امیدهای پسابرجام
در پی ریزش شدید بورس، تحلیلگران بازار مالی بخشی از علت این اتفاق را در نگاه‌های افراطی دولت و حامیان آنها به فضای پسابرجام عنوان کردند. در همین رابطه مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ملی در مورد کاهش 1600 واحدی شاخص بورس تهران در روز شنبه گفت: بخشی از کاهش شاخص مربوط به قبل از عید و اوایل سال جاری است که نگاه بلند مدت مثبت بعد از برجام سیاسی اتفاق افتاد که امیدوار بودند در برجام اقتصادی هم تحولی ایجاد شود، اما این اتفاق نیفتاد.
علیرضا عسکری مارانی در گفت‌وگو با فارس افزود: از طرفی کم‌کم صورت‌های مالی شرکت‌ها در سال 94 و نیز پیش‌بینی صورتهای مالی سال 95 منتشر می‌شود و این موارد باعث کاهش شاخص بورس می‌شود.
اما نگاهی گذرا به اظهارات مسئولان دولت و اعضای ارشد تیم مذاکره‌کننده و مقایسه آن با اظهارات اخیر رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد این سخنان چه میزان در ایجاد یک تصویر غیرواقعی از فضای بعد از توافق هسته‌ای در اذهان فعالان اقتصادی نقش داشته است که یکی از نتایج آن در  فرو ریختن اعتماد مردم و ریزش‌های بورس قابل مشاهده است.
 سر انجام 1000 ال سی!
رئیس جمهور با اعلام بازگشایی 1000 ال سی در همان روز نخست اجرای برجام، که در اروپا روز تعطیل رسمی محسوب می‌شد(!)، نشان داد دولت در یک فضای رویایی سیر می‌کند. در ادامه نیز سایر اعضای تیم مذاکره‌کننده اظهارات مشابهی را مطرح کردند و در ضمن به هر کس که از برقرار نشدن امکان مبادلات مالی با غرب انتقاد می‌کرد به شدت حمله می‌کردند.
از جمله حمید بعیدی‌نژاد، مسئول تیم کارشناسی ایران در این مذاکرات در چند نوبت با حمله به منتقدان به‌ویژه کیهان، از رفع این مشکل خبر می‌داد. حتی پس از آنکه رئیس جمهور اتریش که کشورش یکی از موسسان سوئیفت است، صراحتاً از برقرار نشدن روابط مالی غرب با ایران خبر داد، آقای بعیدی‌نژاد و عراقچی، عضو ارشد تیم مذاکرات، یا او را نامطلع دانستند و یا خبرنگار را به فهم نادرست اظهارات رئیس‌جمهور اتریش متهم کردند!
با این حال نماگرهای اقتصادی از جمله نرخ بیکاری، نرخ رشد اقتصادی بخش‌های مختلف، شاخص کل بورس و ... در سال گذشته و بویژه ماه‌های اخیر نشان می‌دهد چه فاصله زیادی میان وعده‌های دولت و واقعیت‌های اقتصادی وجود دارد. در حالی که دولت می‌توانست با تکیه به توان داخلی و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در عمل، بهبود وضعیت کشور را رقم بزند، اما با امید بستن به خارج، امروز نتیجه اعتماد خود به غربی‌ها را در خلف وعده‌های آنان، افزایش بیکاری، کاهش رشد اقتصادی و سقوط بورس مشاهده می‌نماید.