گزارش خبری کیهان
چهارشنبه سوزی امسال ، عید چند خانواده را عزا می کند؟!
هر سال در چنین ایامی به بهانه به اصطلاح یک جشن ملی و سنت کهن یعنی مراسم چهارشنبهسوری شاهد حوادث بسیار تلخ و جبران ناپذیری هستیم، حوادثی که با اندک غفلتی ممکن است برای ما یا نزدیکانمان نیز رخ دهد.
داشتن آداب و رسوم و پیروی از آنها یکی از خصایص جوامع مختلف است، حال این رسومات ممکن است دارای فلسفه و منطقی توجیه پذیر یا فاقد کمترین اثر از یک منطق و حکمت درست و محکم باشد. یکی از این رسومات که امروزه در جامعه ما به چشم میخورد و متأسفانه هر ساله در آستانه سال نو لطمات بعضاً جبران ناپذیری به خانوادهها وارد میکند مراسم سه شنبه آخر سال یا چهارشنبه سوری است.همه ما از سالهای گذشته شاهد برگزاری مراسم چهارشنبه سوری در کشورمان بوده ایم، البته نه به صورت امروزی، البته نکتهای که وجود دارد این است که هیچ وقت هدف از اعمال و رفتار به ظاهر کم خطر یا بیخطر سالهای دور و رفتار وحشتناک و پر خطر امروزی بر ما روشن نشد.
خطر در کمین است
هرسال به رغم هشدارهای جدی راجع به وقوع اتفاقات ناگوار در چهارشنبه سوری و بالاتر از آن شنیدن و دیدن اخبار تلخ و تکاندهنده از حوادث بعضاً مرگبار این شب یلدای غم انگیز، باز هم عدهای از این اتفاقات درس نمیگیرند و بسان ضرب المثل مرگ برای همسایه است رفتار پر خطر خود را ادامه میدهند.
دیدن صحنههای دلخراش افراد آسیب دیده و با صدمات و سوختگیهای شدید، نقص عضو و فوت افرادی که قربانی غفلت و کارهای بیمنطق و خطرناک خود یا دیگران شدهاند جزء ثابت صفحات رسانههای مکتوب و تصویری در ایام پایان سال است اما چرا برخی عبرت نمیگیرند؟
سنت کهن یا خودکشی؟
به نظر میآید پیروی از یک رسم و رسوم غیرقابل توجیه با این همه خطر و حوادث تلخ زیبنده مردمی که داعیه فرهنگ و تمدنی کهن دارند نیست و هر جامعهای باید به دور از هر گونه تعصب ناروا، جرأت و توان پالایش و دور ریختن رفتار یا آداب و رسوم غیرمفید یا به عبارت بهتر مضر خود را داشته باشد و رسانهها و کارشناسان امر نیز با بیان خطرات و حوادث ناگوار که هر سال عید تعدادی از خانوادهها را تبدیل به عزا میکند و آسیب شناسی این رسم تلخ مردم جامعه را در انتخاب راه درست کمک کنند.
دیگران چه قضاوت میکنند؟
شاید انجام یک رفتار در جامعه از درون قابل ارزیابی دقیق نباشد اما وقتی از بیرون به آن نگاه میشود ابعاد مختلف و یا ایرادات آن بهتر نمایان شود. بطور مثال همه ما بارها برخی رسم و رسومات دیگر کشورها را دیده و با نگاه تمسخر یا تأسف سری تکان داده ایم، مثلاً مراسم رها کردن تعدادی گاو وحشی در خیابانهای شهر و در بین مردم که معمولاً در پس ظاهر شاد و تفریحی آن اتفاقات تلخ و حتی مرگباری رخ میدهد. قضاوت ما چه بوده است، ما هر بار که تصاویر آن را دیده ایم از این رفتار عجیب و خطرناک تعجب کرده ایم. حال تصور کنید رفتار ما در چهارشنبه سوری برای مردم دیگر کشورها نمایش داده شود که عدهای به اسم جشن ملی و تفریح با انواع وسایل انفجاری دست ساز و خطرناک سلامتی خود و دیگران را به خطر میاندازند، قضاوت آنها درباره ما چه خواهد بود؟
آمار تکان دهنده
فوت سه نفر در انفجار منزل محل نگهداری مواد محترقه در چهاردانگه،مرگ نوجوان 17 ساله قزوینی، مرگ مرد 50 ساله هنگام تهیه مواد محترقه در خیابان بهمنیار تهران، دو کشته در انفجار مهیب اسلامشهر و قطع شدن دو دست یک دانش آموز12 ساله در کرمانشاه هنگام درست کردن نارنجک دست ساز بخشی از حوادث ناگوار همین روزهای اخیر نزدیک به چهارشنبه سوری است.
10 کشته حاصل چهارشنبه سوری پارسال
سخنگوی وزارت بهداشت هم از کشته شدن 10 نفر در چهارشنبه سوری پارسال خبر داد.
ایرج حریرچی گفت: سال گذشته 2502 مراجعه به اورژانس کشور و 459 مراجعه به اورژانس بیمارستانی در زمینه حوادث چهارشنبه سوری صورت گرفت که گروه سنی نوجوان و جوان بیشترین آسیب دیدگان بودند.
حریرچی افزود: در میان آسیبدیدگان گروه سنی 5 تا 19 سال 42/9و گروه سنی 20 تا 29 سال 26/5درصد را به خود اختصاص دادند. همچنین 36 درصد آسیبدیدگان دانشآموزان بودند و 50 درصد مبتلایان دچار سوختگی و 43/3درصد دچار بریدگی شده بودند.
وی ادامه داد: 93 درصد گزارشها در مناطق شهری بود و شایعترین نقطه آسیب دست با 36 درصد و چشم با 23 درصد بود و همچنین 10 مورد در اورژانس بیمارستانی کل کشور فوت کردند.
بیشترین آسیب به کودکان و نوجوانان
سخنگوی سازمان آتش نشانی تهران هم با بیان اینکه این مراسم به میدان جنگ تبدیل شده است، گفت: براساس بررسی حوادث سال گذشته کودکان 9 تا 11 سال و نوجوانان 11 تا 22 ساله در معرض بیشترین آسیب حوادث چهارشنبه سوری هستند.جوانان به علت اینکه به دنبال هیجان بیشتر هستند به موضوعات پرخطر روی خوش نشان میدهند به همین خاطر بهتر است که خانوادهها همزمان با مراسم چهارشنبه سوری کنار فرزندانشان باشند و آنها را کنترل کنند.
جلال ملکی، تاکید کرد: ممکن است کودکان از ترس خانواده مواد محترقه را در پارکینگ مخفی کنند. اگر همسایهها متوجه مخفی کردن مواد محترقه در خانه شدند، باید موضوع را سریع به آتش نشانی و پلیس اطلاع دهند چرا که ممکن است این مواد دچار انفجار شود.
کشف 7 تن مواد محترقه پرخطر
سخنگوی ناجا نیز به ارائه آماری در زمینه کشف مواد محترقه پرخطر پرداخت و گفت: بیش از هفت هزار کیلو مواد محترقه پرخطر توسط پلیس کشف و ضبط شده است و افزایش 133 درصدی دستگیرشدگان را نسبت به سال گذشته داشتهایم،یعنی امسال هزار و 304 نفر تولیدکننده و فروشنده در این زمینه دستگیر شدهاند.
دفاع از سنت غلط!
البته مشکلی که در هنگام صحبت از خطرات و مشکلات نهفته در بطن این به اصطلاح جشن پایان سال مطرح است موضع گیری عدهای افراد است که با سینه سپر کردن در برابر انتقاد از برگزاری چنین مراسمی فرد یا رسانه منتقد را به درک نکردن و ضدیت با فرهنگ باستانی کشور محکوم میکنند .
اما سوال اینجاست که آیا یک کار نادرست حتی اگر ریشه در گذشته دور یک ملت داشته باشد صرف باستانی بودن باید تا همیشه ادامه پیدا کند؟ آیا اگر تغییرات و اضافه کردن کارهای پر مخاطره به یک شبه سنت که خود نیز بنیان سستی دارد باعث آسیب دیدن افراد و حتی مرگ عدهای شود به نام حفظ فرهنگ باستانی باید ادامه پیدا کند؟
نکته دیگر اینکه اقدامات انجام شده چه در زمینه فرهنگسازی یا برخورد با متخلفان تا کنون نتیجه مطلوب را نداشته و هر سال شاهد بروز حوادث جدیدتر و ناگوارتری هستیم، همین نکته لزوم فرهنگسازی دقیقتر همزمان با برخورد سختتر با افرادی که با بیاحتیاطی و به علت کسب سود یا ارضای احساس شاد بودن به قیمت ایجاد مزاحمت برای دیگران هنجارهای جامعه را زیر پا میگذارند نشان میدهد.
نکته آخر اینکه هیچ کس با شادی جوانان و نوجوانان این کشور مخالف نیست اما آیا اساساً در فرهنگ و آئین ما شادی میتواند همراه با مزاحمت و آسیب دیگران باشد؟