هشداری برای ضربه به سر کودکان
محقق پژوهشکده علوم شناختی و مغز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در خصوص ضربه به پشت سر کودکان هشدار داد.
به گزارش ایرنا، ستاره مختاری در مراسم هفته آگاهی از مغز (8 تا 14 اسفند) گفت: برخی افراد به شوخی پشت سر کودکان ضربه میزنند و به عنوان مثال میگویند؛ «سلام کن» که این شوخیها و همچنین برخی روشهای تنبیهی والدین به سلامت مغز کودکان آسیب وارد میکند.
وی جلوگیری از ضربه و صدمات را یکی از راههای مراقبت از مغز عنوان کرد و افزود: یکی از بزرگترین آسیبهایی که به مغز افراد وارد میشود ناشی از تصادفهای جادهای است.
این متخصص روانشناسی شناختی گفت: در 6 سال اول زندگی، آسیبپذیری مغز نسبت به تجربههای ناخوشایند و ضربههای فیزیکی از هر دوره دیگری بیشتر است.
مختاری افزود: مغز ارگانی انعطافپذیر است و توانایی دارد که با یادگیری تغییر کند؛ انعطافپذیری مغز در 6 سال اول زندگی اهمیت خاصی دارد و به بیشترین میزان خود است و نکته مثبت آن این است که میزان یادگیری در این سن خیلی زیاد است اما ابعاد منفی آن این است که در این سن، کودکانی که در محیطهای بدون امکانات و بدون تجربه از محیط بزرگ میشوند، هوش کمتری نسبت به کودکان دیگر دارند.
وی خواب مناسب را یکی دیگر از روشهای مراقبت مغز برشمرد و گفت: پژوهشهای جدید نشان میدهد که خواب، یکی از مولفههای مهم سبک زندگی سالم است و 6 تا هشت ساعت خواب عمیق در سلامت مغز نقش موثری دارد.
مختاری خاطرنشان کرد: خواب باید عمیق باشد و خوابی که طی آن، شخص چند بار از خواب بیدار شود، مناسب نیست.
وی تصریح کرد: البته در این بین، ساعت خواب نیز مهم است زیرا عملکرد مغز کودکانی که ساعت 10 شب میخوابند با کودکانی که ساعت یک شب میخوابند - هر چند خواب آنان عمیق بوده و هشت ساعت هم باشد - بهتر است.
مختاری گفت: متاسفانه ساعت خواب نسل جدید به دلایل مختلف از جمله اینترنت به هم ریخته است و سلامت مغز آنان را تهدید میکند.
نقش رژیم غذایی سالم در مغز
این پژوهشگر علوم شناختی و مغز، رژیم غذایی را یکی از راههای مراقبت از مغز دانست و در ادامه گفت: مغز به طور دائم نیازمند اکسیژن و گلوکز (قند) است و توقف کوتاه در رسیدن این دو به مغز، صدمات بزرگی به آن وارد میکند؛ در سکتهها فقط کمتر از ثانیهای، مواد قندی یا اکسیژن به مغز نمیرسد.
مختاری افزود: متاسفانه نسل جدید به طور فزایندهای فستفود (غذای آماده) و غذاهای چرب و شور میخورند در حالی که باید میوه و سبزی و پروتئین به میزان کافی مصرف کنند و همچنین به اندازه کافی آب بنوشند.
وی بر کم مصرف کردن نمک نیز تاکید کرد و گفت: نمک روی دستگاه قلب و عروق تاثیر میگذارد و اگر لخته در این دستگاهها ایجاد کند، لخته خونی به سمت مغز حرکت خواهد کرد.
ورزش راهی برای مبارزه با آلزایمر
محقق پژوهشکده علوم شناختی و مغز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ورزش و فعالیت بدنی در کنار رژیم غذایی سالم را برای مراقبت از مغز ضروری عنوان کرد.
مختاری افزود: تحقیقات نشان میدهد افرادی که پنج روز به مدت 20 دقیقه ورزش هوازی انجام میدهند عملکرد حافظه آنان بهتر است؛ برای مبارزه با آلزایمر هم پیشنهاد میشود روزی 30 دقیقه ورزش هوازی مانند پیادهروی در برنامههای روزانه افراد، گنجانده شود.
وی یادآور شد: استرس و فشار روانی هم میتواند سلامت مغز را تحتتاثیر قرار دهد.
مغز را بشناسیم
این پژوهشگر علوم شناختی و مغز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: هفته آگاهی از مغز در 52 کشور جهان برگزار میشود اما امسال برای نخستینبار است که در ایران برگزار شده است و یکی از اهداف مهم آن آموزش به کودکان زیر 6 سال درباره اهمیت مغز است زیرا این سن، دوران مهمی برای رشد تواناییهای مغز محسوب میشود.
مختاری اظهار داشت: دستگاه عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع بوده و عملکرد تمام دستگاههای دیگر بدن را به صورت خودکار تنظیم میکند.
وی خاطرنشان کرد: مغز علاوه بر داشتن فعالیتهای خودکار، مرکز انجام فعالیتهای اعلای انسانی مانند تفکر نیز هست؛ مغز از دو نیمکره اصلی و چهار بخش پیشانی، آهیانه، گیجگاهی و پسسری تشکیل شده است.
این پژوهشگر علوم شناختی و مغز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: قسمت پیشانی مغز مربوط به انگیزههای ثابت است که اگر صدمه ببیند فرد گرسنه غذای جلوی خود را حتی در صورت از دست دادن جان خود برنمیدارد؛ همچنین اهمیت این بخش در توانمندی قضاوت است بطور مثال اگر سالمندی در جمع، لطیفهای را تعریف میکند که بجا و مناسب نیست به خاطر این است که قسمتی از توانمندی قضاوت خود را از دست داده است.
مختاری افزود: زبان بیانی نیز در قسمت پیشانی وجود دارد و اگر شخصی سکته مغزی کند به خاطر آسیب دیدن این بخش دچار مشکل تکلم میشود.
وی ادامه داد: در بخش آهیانه مغز نیز تفکر فضایی انجام میشود بطور مثال هنگام پیدا کردن کلید در جیب لباس خود از این تفکر استفاده میکنیم؛ توانمندی تجسم، حس های پوستی و لمسی نیز در بخش آهیانه مغز وجود دارند که اگر این بخش دچار آسیب شود، فرد بخشی از آگاهی خود نسبت به بدن را از دست میدهد.
مختاری یادآور شدم بخش پسسری نیز مرکز اصلی تفسیر اطلاعات بینایی است و تفسیر اطلاعات شنوایی برعهده بخش گیجگاهی مغز است به همین علت گفته میشود که به گوش کودکان ضربه نزنید زیرا آسیبهای جدی به سلامت مغزی آنان وارد میکند. مراسم هفته آگاهی از مغز (8 تا 14 اسفند) در مجتمع آموزشی راه رشد برگزار میشود.