داستان موفقيت يك فارغالتحصيل شيلات
توليد سالانه 700 هزار قطعه ماهي كپور با سرمایه اولیه 120هزار تومان
یک فارغالتحصيل رشته شيلات که كار پرورش ماهي را از حياط منزل پدرياش شروع كرده حالا سالانه 700 هزار قطعه ماهي كپور پرورش مي دهد.
محمد بهمن كه به جاي پشت ميزنشيني يا اشتغال در كارهاي غير مرتبط با تحصيلاتش، در عرصه توليد ماهي مشغول به كار شده كار خود را فقط با 120هزار تومان سرمايه در يك حوضچه خانگي آغاز كرد و حالا با در اختيار داشتن 14استخر، سالانه 700 هزار قطعه ماهي كپور پرورش مي دهد.
او درباره نحوه ورودش به عرصه پرورش ماهي ميگويد: «زماني كه در رشته شيلات تحصيل مي كردم، متوجه شدم كه اين رشته دانشگاهي به شدت از فقدان واحدهاي عملي و تجربي مفيد و موثر رنج مي برد. همان موقع فهميدم اگر تجربه عملي كار توليد ماهي را نداشته باشم، به صرف داشتن مدرك كارشناسي آينده شغلي درخشاني در انتظارم نخواهد بود. در نتيجه تصميم گرفتم همزمان با تحصيل هر طور شده كار پرورش ماهي را آغاز كنم.»
محمد بهمن ميافزايد: «از آنجايي كه پولي براي خريد يا اجاره زمين و استخر ماهي نداشتم، در حياط منزل با صرف هزينه 120 هزارتومان يك حوضچه كوچك با ظرفيت 2 هزار قطعه ماهي احداث و كار پرورش ماهي را آغاز كردم. حدود يك سال مشغول همين كار بودم و توليدات اين حوضچه در حد خودش درآمد قابل توجهي نيز برايم در پي داشت اما مهمتر از آن اعتباري بود كه در منطقه برايم ايجاد كرد.»
اين فعال اقتصادي معتقد است كه كسب اعتبار در درجه اول مهمتر از رسيدن به سود است. او در اين باره اظهار مي كند: «موفقيت من در پرورش ماهي به صورت خانگي توجه سرمايهگذاران و نهادهايي را كه از توليد حمايت مي كنند، جلب كرد و چند نفر براي سرمايهگذاري اعلام آمادگي كردند. علاوه بر آن بسيج سازندگي هم وقتي از موفقيت پرورش خانگي ماهي با خبر شد، 20 ميليون تومان وام به من اختصاص داد و توانستم اولين استخر ماهي را تاسيس كنم. به مرور كار توسعه پيدا كرد و سرمايهگذاريها افزايش يافت بهگونه اي كه هم اكنون 14 كارگاه توليد ماهي در استان هاي تهران، قم، كرج و بابلسر داريم و براي حداقل 40 نفر اشتغالزايي صورت گرفته است.»
محمد بهمن استخرهاي توليد ماهي را به همراه تعدادي از همكلاسي هايش اداره ميكند. آنها توانستهاند تمام دستگاه هاي لازم براي توليد صنعتي و مدرن ماهي گرمابي را خودشان توليد كنند و با اداره علمي استخرها ضمن حفظ كيفيت ماهي، نرخ رشد آنها را افزايش دادهاند.
او در اين باره خاطرنشان ميكند: «صد در صد تجهيزات آبزيپروري مورد نيازمان را خودمان توليد مي كنيم و از اين جهت در هزينهها بسيار صرفهجويي مي شود. ما از سامانه پرورش فوق متراكم استفاده ميكنيم. در سامانه پرورش سنتي رشد ماهيها از دماي محيط، نور خورشيد و ... تبعيت ميكند اما در روش مدرن تنظيم همه عوامل از جمله دماي محيط، ميزان نور و كيفيت آب بهطور كامل در اختيار ادارهکنندگان استخر است و در نتيجه سرعت رشد ماهيها به شدت افزايش مييابد.»
محمد بهمن ميافزايد: «ما توانستيم دستگاههاي حذف ذرات معلق، حذف مواد ميكروني و پروتئينها، دستگاه هواده و دستگاه اكسيژنساز را خودمان بسازيم. در طول روز اگر لازم باشد ميتوانيم دهها بار آب را تصفيه كنيم. براساس نظر سازمان شيلات اگر تلفات استخرها بين 10 تا 15 درصد باشد، وضعيت استخر استاندارد است. اما تلفات استخرهاي ما همواره كمتر از 5 درصد است كه نتيجه بكارگيري اصول علمي در اداره استخر است.»
اين فعال اقتصادي درباره سودآوري پرورش ماهي كپور در كشور ميگويد: «بازار ماهي در كشور وضعيت خوبي دارد و محصول روي دست توليد كننده نمي ماند. در حال حاضر 700 هزار قطعه ماهي كپور در اختيار دارم كه در صورت فروش پيشبيني ميكنم بين 350 تا 400 ميليون تومان سودآوري خالص داشته باشد.»
محمد بهمن معتقد است كه رشته دانشگاهي شيلات در كشور در حال حاضر براي تربيت پرورشدهندگان موفق با چالش مواجه است. او در اين باره ميگويد: «من در دانشگاه دريانوردي چابهار شيلات خواندم. وقتي ما وارد دانشگاه شديم، 4 نسل قبل از ما در رشته شيلات از اين دانشگاه فارغالتحصيل شده بودند. نتيجه يك تحقيق از فارغالتحصيلان رشته شيلات دانشگاه دريانوردي نشان داد كه هيچ كدام از آنها پس از اتمام تحصيلات وارد فعاليت توليد ماهي نشده بودند.»
اين كارشناس شيلات در عين حال برخوردار نبودن فارغ التحصيلان از پشت كار را عامل اصلي بلااستفاده ماندن دانش آنها مي داند و ميگويد: «فارغالتحصيلان شيلات بايد با صبر و پشتكار، خاك كار توليد را بخورند. بدون شك در آغاز كار با مشكلات زيادي روبرو هستند اما اگر تا رسيدن به يك موفقيت ابتدايي صبر پيشه كنند، مي توانند براي خود اعتبار و آبرو و سپس سود و درآمد بيافرينند.»
محمد بهمن درباره وضعيت سياستهاي اقتصاد مقاومتي در عرصه شيلات خاطرنشان ميكند: «از زماني كه رهبر انقلاب سياستهاي اقتصاد مقاومتي را ابلاغ كردند زمان زيادي ميگذرد اما در عرصه شيلات با هيچ تغييري در سياستها براي حمايت از توليدكنندگان مواجه نيستيم. اين در حالي است كه عرصه توليد ماهي با امنيت غذايي و سلامت مردم ارتباطي تنگاتنگ دارد.»
گفتنی است حدود 20 درصد از مجموع پروتئين حيواني مورد نياز انسان از ماهي تأمين مي شود و تقريبا يك سوم مردم جهان بيشترين پروتئين مصرفي خود را از ماهي به دست ميآورند. ماهيهاي گرم آبي يكي از مهمترين منابع تأمين پروتئين است. سالانه حدود 140 هزار تن ماهي گرمابي در ايران توليد ميشود. سرانه مصرف ماهي در كشور حدود 8 كيلوگرم است كه يك سوم متوسط سرانه جهاني آن است.
ماهي كپور به دليل ارزش غذايي بالا و نيز برخورداري از بازار صادراتي مناسب از جمله عرصههايي است كه از منظر اقتصاد مقاومتي و امنيت غذايي موضوعيت دارد.