جای خالی پاسخ مسئولانه(نگاه)
بیست و یکمین گردهمایی سالانه رسانههای کشور در قالب نمایشگاه مطبوعات از روز هفدهم آبان در حالی آغاز شد که گروهی از روزنامهها و خبرگزاریها برای اعتراض به سیاستهای دوگانه دولت در برخورد با رسانهها، از حضور در این دوره نمایشگاه خودداری کردند. روزنامه کیهان درباره عدم حضورش در نمایشگاه امسال نوشت: «گشایش نمایشگاه مطبوعات در غیاب بخشی از مهمترین رسانههای کشور که از قضا سهم اول در تولید اخبار را نیز دارا میباشند، واکنشها و تبعات مختلفی داشته و به بحث بسیاری از محافل تبدیل شده است. فارغ از بسیاری از فضاسازیهای بیمارگونه، بدیهیترین چیزی که میتوان درباره این اقدام رسانههای منتقد دولت گفت این است که دو سال همراهی، سکوت و مماشات با رفتارهای پادگانی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد و گروگانگیری حریت و آزادی نشریات در برابر یارانه و بیاثر بودن تمامی تلاشهای دلسوزان و نخبگان برای گشودن این گره، سرانجام به این اعتراض منجر شد. اما در حالی که یک نشریه حق دارد انتخاب کند در یک نمایشگاه سالانه شرکت کند یا نکند، استفاده از این حق بدیهی، موجب آشفتگی و عصبانیت دولتمردان و حامیانشان شد و کار به آنجا کشید که هرچه در دل داشتند، بر زبان جاری کنند! اما در بین همه واکنشها، واکنش رئیسجمهور محترم از همه خاصتر و جالبتر بود و طبق معمول توام با عصبانیت و هیجان شدید...» رئیسجمهور در افتتاحیه نمایشگاه مطبوعات در حالی کلمات تند و همراه با عصبانیت خود را علیه رسانههای منتقد دولت به صف میکرد که پشت سر او شعار نمایشگاه امسال رخ مینمود: «نقد منصفانه؛ پاسخ مسئولانه»!
درک این موضوع که «پاسخ مسئولانه» از نظر دولت یازدهم و رئيس آن چگونه پاسخی است کار چندان دشواری نیست. کافی است دفتر خاطرات دولت یازدهم را ورق بزنیم و ادبیات و عملکردش را مرور کنیم. در این مدت رسانههای منتقد دولت به طرق مختلف مورد لطف! دولت قرار گرفتهاند. از راه ندادن خبرنگارانشان به نشستهای خبری و یا اجازه طرح سؤال ندادن به آنها تا عباراتی که رئيسجمهور گاه و بیگاه به مدد آنها منتقدان را نواخته است؛ عباراتی نظیر «بیسواد» یا حواله دادن منتقدان «به جهنم».
البته عدم پاسخگویی دولت به رسانههای منتقد معطوف به این زمان نیست. «عبدالله گنجی» مدیر مسئول جوان در ارتباط تلفنی با بخش گفتوگوی ویژه خبری درباره عدم حضور رسانهاش در نمایشگاه گفت: «واقعیت این است که ما نسبت به مواجهه حاکمیتی وزارت ارشاد انتقاد داریم. در سال گذشته این انتقادات را پیگیری کردیم و نتیجهای نگرفتیم. ما تبعیض را در حوزه حمایتها میدانیم چرا که دولت یارانه بخشی از رسانهها را قطع کرد و در بخش آگهیهای دولتی سهم ما را به یک ششم تقلیل دادند.»
در ادامه این «پاسخهای به اصطلاح مسئولانه!»، «علی جنتی» وزیر ارشاد دولت نیز پس از بازدید از نمایشگاه در نشست خبری در پاسخ به سؤالی درباره عدم حضور رسانههای منتقد دولت در نمایشگاه گفت: «اگر عدهای به هر دلیلی علاقهمند به شرکت در نمایشگاه مطبوعات نبودند، ثلمهای به اسلام وارد نمیشود!» حال از این زاویه که چقدر در پاسخ وزیر «معیارهای پاسخ مسئولانه» هست بگذریم، اما اینکه در این فقره وزیر ارشاد به اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود توجه کرده، جالب است. حالا که وزارت ارشاد که متولی برگزاری نمایشگاه مطبوعات است شعار «نقد منصفانه؛ پاسخ مسئولانه» را سر میدهد جا دارد سؤالاتی از وزیر ارشاد پرسیده شود.
اینکه به موارد بسیاری در آثار فرهنگی و هنری که مغایرتی تام با فرهنگ ایرانی- اسلامی دارند چرا از جانب اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود پرداخته نشد؟ برای نمونه تئاترهایی که از آغاز به کار دولت تدبیر و امید مجوز اجرا دریافت کردند و حتی در مواردی پس از اعتراض مردم و گروهی از رسانهها هیچ برخوردی با آنها صورت نگرفت. یا اجرای کنسرتهای موسیقی که هم در صورت و هم در نوع اجرا بسیار زننده و مبتذل بودند. موارد بسیاری در دیگر شاخهها نیز وجود دارد. از فیلمهای سینمایی تا چاپ کتب و عدم نظارت بر محتوای ضد ارزشی آنها و تبلیغ سبک زندگی غربی در بعضی نشریات، که از قضا دو دستی سنگ دولت را به سینه میزنند. در این دو سال و اندی که از شروع به کار دولت یازدهم میگذرد برای نخستین بار بود که وزیر ارشاد موضوعی را با عنایت به اسلام و ثلمهای که ممکن است به آن وارد شود مطرح کردند. البته میزان توجه رسانههای مختلف به اسلام و فرهنگ ایرانی و ایستادگیشان در برابر تهاجم فرهنگی در برابر دیدگان مردم قرار دارد و بر کسی پوشیده نیست رسانههایی که ترجیح دادند در نمایشگاه شرکت نکنند تا چه اندازه در مورد ارزشهای دینی و انقلابی دغدغهمند هستند و اگر قرار باشد ثلمهای به اسلام وارد شود از کدام سمت خواهد بود. بصیرت به ما یاری میرساند تا بدانیم از کدام نواحی و از چه گروههایی باید پرهیز کرد؛ اگر برای اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود نگرانیم...
علی قرباننژاد
درک این موضوع که «پاسخ مسئولانه» از نظر دولت یازدهم و رئيس آن چگونه پاسخی است کار چندان دشواری نیست. کافی است دفتر خاطرات دولت یازدهم را ورق بزنیم و ادبیات و عملکردش را مرور کنیم. در این مدت رسانههای منتقد دولت به طرق مختلف مورد لطف! دولت قرار گرفتهاند. از راه ندادن خبرنگارانشان به نشستهای خبری و یا اجازه طرح سؤال ندادن به آنها تا عباراتی که رئيسجمهور گاه و بیگاه به مدد آنها منتقدان را نواخته است؛ عباراتی نظیر «بیسواد» یا حواله دادن منتقدان «به جهنم».
البته عدم پاسخگویی دولت به رسانههای منتقد معطوف به این زمان نیست. «عبدالله گنجی» مدیر مسئول جوان در ارتباط تلفنی با بخش گفتوگوی ویژه خبری درباره عدم حضور رسانهاش در نمایشگاه گفت: «واقعیت این است که ما نسبت به مواجهه حاکمیتی وزارت ارشاد انتقاد داریم. در سال گذشته این انتقادات را پیگیری کردیم و نتیجهای نگرفتیم. ما تبعیض را در حوزه حمایتها میدانیم چرا که دولت یارانه بخشی از رسانهها را قطع کرد و در بخش آگهیهای دولتی سهم ما را به یک ششم تقلیل دادند.»
در ادامه این «پاسخهای به اصطلاح مسئولانه!»، «علی جنتی» وزیر ارشاد دولت نیز پس از بازدید از نمایشگاه در نشست خبری در پاسخ به سؤالی درباره عدم حضور رسانههای منتقد دولت در نمایشگاه گفت: «اگر عدهای به هر دلیلی علاقهمند به شرکت در نمایشگاه مطبوعات نبودند، ثلمهای به اسلام وارد نمیشود!» حال از این زاویه که چقدر در پاسخ وزیر «معیارهای پاسخ مسئولانه» هست بگذریم، اما اینکه در این فقره وزیر ارشاد به اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود توجه کرده، جالب است. حالا که وزارت ارشاد که متولی برگزاری نمایشگاه مطبوعات است شعار «نقد منصفانه؛ پاسخ مسئولانه» را سر میدهد جا دارد سؤالاتی از وزیر ارشاد پرسیده شود.
اینکه به موارد بسیاری در آثار فرهنگی و هنری که مغایرتی تام با فرهنگ ایرانی- اسلامی دارند چرا از جانب اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود پرداخته نشد؟ برای نمونه تئاترهایی که از آغاز به کار دولت تدبیر و امید مجوز اجرا دریافت کردند و حتی در مواردی پس از اعتراض مردم و گروهی از رسانهها هیچ برخوردی با آنها صورت نگرفت. یا اجرای کنسرتهای موسیقی که هم در صورت و هم در نوع اجرا بسیار زننده و مبتذل بودند. موارد بسیاری در دیگر شاخهها نیز وجود دارد. از فیلمهای سینمایی تا چاپ کتب و عدم نظارت بر محتوای ضد ارزشی آنها و تبلیغ سبک زندگی غربی در بعضی نشریات، که از قضا دو دستی سنگ دولت را به سینه میزنند. در این دو سال و اندی که از شروع به کار دولت یازدهم میگذرد برای نخستین بار بود که وزیر ارشاد موضوعی را با عنایت به اسلام و ثلمهای که ممکن است به آن وارد شود مطرح کردند. البته میزان توجه رسانههای مختلف به اسلام و فرهنگ ایرانی و ایستادگیشان در برابر تهاجم فرهنگی در برابر دیدگان مردم قرار دارد و بر کسی پوشیده نیست رسانههایی که ترجیح دادند در نمایشگاه شرکت نکنند تا چه اندازه در مورد ارزشهای دینی و انقلابی دغدغهمند هستند و اگر قرار باشد ثلمهای به اسلام وارد شود از کدام سمت خواهد بود. بصیرت به ما یاری میرساند تا بدانیم از کدام نواحی و از چه گروههایی باید پرهیز کرد؛ اگر برای اسلام و ثلمههایی که ممکن است به آن وارد شود نگرانیم...
علی قرباننژاد