کمبود «تعهد» و «انگیزه» در ساختار مدیریتی (نکته ورزشی)
سیدسعید مدنی
برای پیشرفت ورزش و حرکت در مسیر تحقق شعار اصولی و آرمانی «ایران قوی، ورزش قوی» باید مردان مرد و کسانی که به این شعار- و اصولاً پیشرفت ورزش ایران اسلامی- «اعتقاد قلبی» و «انگیزه» قوی دارند به میدان بیایند و عهدهدار امور شوند.
با آدمهای بیاعتقاد و هرهری مسلک و نان به نرخ روز خور نمیشود راه به جایی برد و کارهای اساسی و ملی و بزرگ انجام داد. بر همین سیاق نمیتوان کاروبار ورزش را جلو برد و شعار ملی و دشمنشکن، «ایران قوی، ورزش قوی» را متحقق ساخت. این یک امر بدیهی و کاملاًً اثباتشده و قابل فهم است که ما بارها به سهم خود درباره آن نوشتهایم.
متأسفانه در ورزش ما این اصل بدیهی و موضوع کاملاً روشن بعضیوقتها در خیلی جاها رعایت نمیشود و عناصر هرهری و کم اعتقاد در برخی از مناصب مهم و جایگاههای حساس حضور دارند. بهگمان ما این وضعیت بیش از آنکه تقصیر افراد مزبور باشد، تقصیر مسئولان ارشد و مدیران رسمی است که اصرار به منصوب کردن اینگونه اشخاص در پستهای کلیدی دارند!
این گرفتاری تقریباً قدیمی است و البته یکی از اصلیترین دلایلی محسوب میشود که باعث کاهش سرعت ورزش ایران در مسیر پیشرفت شده است.
این اغراق نیست و کاملاً قابل اثبات است که خوشبختانه و در یک سنجش دقیق و ارزیابی منصفانه ورزش ایران درمجموع در مسیر حرکت روبهجلو قرار دارد و این جهش مثبت را در بسیاری از رشتههای ورزشی که سالها پیش از وضعیت خوبی برخوردار نبودند و در سطح قارهای- و حتی منطقهای- در قیاس با حریفان محلی از اعراب نداشتند، میتوان دید.
شاید بهترین مثال در این باره والیبال باشد. امروز والیبال ایران درمیان بهترینهای جهان قرار گرفته و قاره بزرگ را به تسخیر خود درآورده است. این درحالی است کسانی که وضعیت و اتفاقات ورزش ایران را پیگیری میکنند خوب بهیاد دارند که والیبالِ ما تا همین سه دهه پیش در سطح رقابتهای منطقهای از پس حریفانی مانند هند و پاکستان هم برنمیآمد.
در این باره البته میشود مثالهای دیگری هم زد اما والیبال بهترین شاهد و محکمترین نمونهای است که میگوید «مدیریت» یکی از مؤثرترین عواملی است که اگر از همه نظر- بهویژه «تعهد» و «انگیزه» - روبراه باشد، در رشد و پیشرفت یک سیستم (اینجا ورزش) میتواند نقش ایفا کند. بدیهی است که موفقیت و جهش قارهای و جهانی معلول تغییر «ژنتیکی» یا «نژادی» ! ورزشکاران این رشته نبوده است. جوانهای قدیم والیبال، ازجمله مرحوم حسن کرد (که اخیراً به رحمت خدا پیوست)، هوشنگ ملکلو، خسرو نیاکیان، مصطفی ذوقی، شمشیری، کارگرپیشه، عزیز پرتوی، پورکاشیان، مهدی صابرپور و... (که انشاءا... همیشه سلامت باشند) از حیث فیزیکی و فنی هیچ کمبود فاحشی نسبت به نسل سالهای اخیر والیبال نداشتند. بنابراین دلیل پیشرفت چشمگیر والیبال را باید در تحول مدیریتی پیدا کرد که از اواخر دهه 60 شمسی و با مدیریت مرحوم یزدانیخرم بهوجود آمد. او اگرچه در والیبال سابقه و اسمورسمی نداشت اما از تعهد و انگیزه مدیریتی برخوردار بود و با ایمان و توکل، والیبال کشورمان را پلهپله در مسیر پیشرفت قرار داد و از داشتههای انسانی و مادی آن بهترین استفاده را برد تا آنجا که والیبال ایران به یک «قدرت جهانی» تبدیل شد. خوشبختانه مدیریتهای بعدی نیز تا امروز کموبیش به همان مسیر اصولی و روشهای مفید و کارآمد ادامه دادهاند و لذا والیبال ایران توانسته جایگاه خود را در جمع «بهترینهای جهان» حفظ کند. این واقعیات تلخ و شیرین و این نمونههای غیر قابل انکار به صراحت نشان میدهد که برای ارتقاء سطح کیفی و فنی ورزش چه باید کرد و کدامین روشها را بهکار برد و بهخوبی نقش عنصر «مدیریت ِمتعهد و با انگیزه» را ثابت میکند.
راست است- و البته گفتن این سخن راست، سخت است- که امروز ورزش ما از فقدان این عنصر کارساز در خیلی از بخشها رنج میبرد و چنانکه میدانیم در بعضی از فدراسیونها که متصدی رشتههای پرطرفدار و جذابی چون فوتبال هستند، کسانی در پستهای مدیریتی و مشاورتی! از سوی مدیران ارشد بهکار گرفته شدهاند که در روز روشن و جلوی دوربین رسانهها و چشمان همگان زحمت بلندشدن بهنشانه احترام به سرود ملی را بهخود نمیدهند!!! راستی چنین عناصری میتوانند- و اصلاً میخواهند- چه نقش مثبتی در مدیریت فوتبال ایران اسلامی بازی کنند یا اینکه مثلاً چه مشاورت دلسوزانهای به مدیران فوتبال در جهت تحقق شعارهای انقلابی بدهند؟! اینها آدمهایی هستند که علناً نشان دادهاند اعتقادی به آرمانهای مردمی و شعارهای انقلابی و حتی سرود ملی کشورمان ندارند.
تکلیف این آقایان معلوم است اما سؤال این است که آقای مدیر! شما که ادعاهای اعتقادی دارید و شعارهای ملی میدهید و در سایه پناهگرفتن پشت این شعارها و ادعاها به پست و منصب رسیدهاید، آری، شما چه اصراری در بهکار گرفتن عناصر بیاعتقاد و بیهویت در پستهای مدیریتی و مشاورتی دارید؟!
تا آنجا که در خبرها خواندیم علیرغم تعلیق یکی از این عناصر از پست مدیریتی و مشورتی!! فدراسیون فوتبال بعد از بیاحترامی به پرچم ملی (که تا ابد از ذهن و حافظه اهالی ورزش پاک نمیشود)، باز هم این فرد در فدراسیون رفتوآمد میکند و مشغول خدمت است!
حرف آخر اینکه چنین مدیرانی با چنان تفکرات مذبذبمآبانه وغیرخالصانه هرگز نمیتوانند – و شاید اصلاً نمیخواهند- در حرکت رو به بهتر و قویتر شدن ورزش نقش بایستهای ایفا کنند، چنانکه تاکنون نکردهاند و با مدیریت! خود فقط مانع از سامان یافتن و حل معضلات رشتههای پرطرفداری چون فوتبال و درنهایت، ورزش شدهاند...