سالگرد سفر ابدی حاج حسن شایانفر
و حاج ابراهیم حاجی محمدزاده
نیمههای پنهان سرداران جنگ نرم
دفتر پژوهشهای مؤسسه کیهان
دقیقا 10 سال گذشت از آن روز و خبری که اصلا برایش آمادگی نداشتیم. گویی 6 سال قبلش که حاج حسن شایانفر از آن بیماری سخت خلاص گردید، دیگر خیالمان راحت شد اگرچه هر وقت او را میدیدیم ضعف جسمانیاش مشخص بود و انگار روز به روز بیشتر ضعیف میشد. ولی توان کار و فعالیت و جهادش کم که نشده بود، بیشتر هم نشان میداد.
اما در آن روز 29 آبان 1395 که برخی از دوستان در هنگامه پیادهروی اربعین و یا برگزاری مراسم جاماندگان بودند، بالاخره خبر آمد، حاج حسن به سفر ابدی رفت. نه تنها برای نزدیکان و یارانش بلکه حتی از نظر افراد دورتر هم باورکردنی نبود. یعنی آن گنجینه اخلاص و ایمان و علم و بصیرت و ولایتمداری خاموش شده بود.
دو روز بعد در کنار قطعه 72 بهشت زهرا و در مراسم خاکسپاری حاج حسن غوغایی بود، همان جایی که مرقد مطهر حضرت امام خمینی رحمه الله علیه در بالای سمت راستش قرار دارد و به وضوح دیده میشود. خیلیها حضور داشتند از سرداران سپاه و رجال سیاسی تا فرهنگیان و هنرمندان و تا خبرنگاران و اهالی رسانه که از همان مسجد حضرت علی ابن موسی الرضا (علیهالسلام) در نزدیکی منزل مرحوم، مراسم را پیگیری کرده بودند، همان جایی که حاج حسن را غسل دادند و به امامت حجتالاسلام سید رضا تقوی بر پیکرش نماز گزاردند.
حالا همه در قطعه 72 بودند، در کنار مرقد مطهر امام، درست بالای سر مزار پسر نوجوان و ناکام حاج حسن که حدود 20 سال داغ او را بر قلبش تحمل کرده بود. اما هنوز یک نفر نیامده بود، یکی از دوستان نزدیک و همراهان حاج حسن در مؤسسه کیهان؛ حاج ابراهیم حاجی محمدزاده که بالاخره سراسیمه و نفس زنان رسید. به رغم دشواری و سختی بسیار، خودش را با اتومبیل شخصی رساند، جمعیت را شکافت و به بالای پیکر حاج حسن رسید.
همه آنهائی که سردار محمدزاده را از نزدیک میشناختند، میدانستند او اصلا اهل تعارف و زیادهگویی نیست و بیپرده و صریح حرفش را میزند. بارها بحثهایش را
بر سر مسائل مختلف با حاج حسن دیده بودیم. اما او دست راستش را بالا برد و با بغضی در گلو اما با صدایی رسا گفت: «شهادت میدهم که حاج حسن شایانفر انسانی صادق و پاک و درستکار و با بصیرت بود.»
حاجی محمد زاده از سوز دل میگفت و حاضرین میگریستند. میگفت چقدر باید روزگار بچرخد و بگردد تا مردی مانند شایانفر به میدان بیاید. و طرفه آنکه 3 سال بعد در همین روز، او نیز دعوت حق را لبیک گفت.
رابطه حاج حسن شایانفر و سردار محمدزاده، خیلی عجیب بود، هر دو در میدان مجاهده فرهنگی و جنگ نرم کارهایی کارستان انجام داده بودند، هر دو از نسل اول دفتر سیاسی سپاه پاسداران و هر دو سخت مورد خشم و کینه دشمنان اسلام و انقلاب بودند، هر دو عاشقانه برای دین و مملکت و نسل جوان کار کردند و هر دو در روز 29 ماه آبان، به دیار باقی پرکشیدند.
از سالهای سخت دهه 60 تا کیهان دهه 70
حاج حسن شایانفر از همان ایام سخت دهه 60 و اوج ترورهای وحشیانه گروهکها به خصوص تروریستهای موسوم به مجاهدین خلق (منافقین) به زندانها رفت و آمد داشت و در کنار یار و رفیق دیرین خود حاج حسین شریعتمداری، شبانهروز تلاش کرد تا جوانان فریبخورده و قربانی گروهکها را ابتدا از فجایعشان آگاه ساخته و بعد به راه اسلام و انقلاب بازگرداند و خدا گواه است که چه جوانانی را به مسیر درست و انسانی آورد و بعضا از آنها افرادی در خدمت انقلاب و اسلام ساخت.
او آگاه ساختن جوانان را پس از سالهای دهه 60 ادامه داد و حتی در همین اواخر زندگی پربرکتش بارها تاکید داشت که بسیار در مسئله آگاهی نسل جوان که در معرض رگبار افکار دشمنان انقلاب و اسلام قرار دارد، عقب هستیم و کارهای نیمه تمام زیادی بر دوش داریم.
حاج حسن جوّ فرهنگی و رسانهای جعلی ایجاد شده از خارج و داخل را عامل اصلی انحراف جوانان میدانست و از همین روی از همان دهه 60 در دفتر سیاسی سپاه به رصد فضای رسانهای پرداخت و در این مسیر، به تهیه جزوههای روشنگر و افشاگر متعددی همت گمارد که چراغ راه بسیاری از جمله برخی مسئولین گردید.
سرانجام از اوایل دهه 70 همراه حاج حسین شریعتمداری به کیهان آمد و فصلی نوین و پربار در این نشریه پرتیراژ و قدیمی گشود. برپایی دفتر پژوهشهای مؤسسه کیهان و جمعآوری و تدوین همه دانستهها و تجربیات سالهای سالش درباره دشمنان فرهنگی و سیاسی این سرزمین(که بعضا پس از سالها فرار و فعالیت علیه انقلاب و کشور، تحت عنوان روشنفکر و نخبه و مغزهای ارزشمند باز میگشتند!) را با تحقیقات و پژوهشهای جدید و تکمیلی جمعآوری کرد، نسل جوان پژوهشگر را در این دفتر گرد آورد، راه و چاه را به آنها آموخت و از مجموع همه این داشتهها، 60 جلد کتاب تحت عنوان «نیمه پنهان»
و 5 جلد هم از رازهای تشکیلات روتاری به نام «معماران تباهی» منتشر کرد که هنوز در میان کتابهایی از این دست، بینظیر یا حداقل کم نظیر به نظر میرسند.
و در کنار این کتابها دهها جلسه سخنرانی در مراکز مختلف دینی و علمی از جمله دانشگاهها و حوزهها و جلسات پر شور پرسش و پاسخ برگزار نمود. صفحه پاورقی کیهان که یک روز درمیان منتشر شده و میشود، اولین محل ارائه مطالبی بود که بعدا در کتابهای مجموعه «نیمه پنهان» به چاپ رسید. (و هنوز این روال وجود دارد)
حاج حسن به این صفحات، بسیار امید بسته بود و براین باور بود که افشاگری و روشنگری در این صفحات میتواند آگاهی در یک نسل را بالا ببرد. شاید از همین روی بود که در یکی از آخرین تماسهای تلفنی از بستر بیماری با صدایی ضعیف، اصرار داشت که بگوید «نگذارید این چراغ خاموش شود».
او مرید امام و حضرت آقای شهید بود. از آقا که سخن میگفت، گویی در چشمانش برقی از امید و ایمان میدرخشید. بیانات حضرت آقا برایش ختم کلام بود. همیشه از مظلومیت آقا میگفت و از صبر و حلم و توکل ایشان که در چه شرایط دشواری انقلاب را رهبری کرده و میکنند.
یادگاری در دو اتاق و یک کتابخانه
واقعا اگر کسی از نزدیک او و دفتر پژوهشهای مؤسسه کیهان را ندیده بود، تصور میکرد حداقل یک ساختمان چندین طبقه با امکانات فراوان و دهها نویسنده و پژوهشگر، چنان مجموعه وزینی را میتواند انتشار دهد و هرگز تصور نمیکرد که همه این دفتر پژوهشها، شامل دو اتاق و یک کتابخانه کوچک باشد که اغلب حاج ابراهیم حاجیمحمدزاده در آن کتابخانه به تحقیق و نوشتن مشغول بود.
حاج ابراهیم، به طور انحصاری و تخصصی بر روی سخنان حضرت امام کار و تحقیق میکرد و هر وقت او را میدیدیم، چند جلد از کتابهای «صحیفه نور» را زیر بغل یا روی میزش داشت. هر وقت او را میدیدیم، جمله یا فرمایشی از امام را که به تازگی عمق دیگری از آن را یافته بود، با تمام وجود و عشقی که به امام داشت، چندین بار با تاکید و صدای بلند تکرار میکرد تا ما را شیرفهم کند.
یکی از آن ایامی که به تشدید بیماری و بستری شدنش انجامید، مثل همیشه بدون خبر به اتاق آمد و بیمقدمهچینی گفت که کتاب «شرح حدیث جنود عقل و جهل» از امام را حتماً باید بخوانید و اگر نخوانید، نمیتوانید انقلاب و رهبری امام را بفهمید.
از دفتر سیاسی تا خاطره نگاری جنگ
حاج ابراهیم یکی از قدیمیهای انقلاب به شمار میرفت و سالهای متعددی پیش از پیروزی انقلاب را در مبارزه علیه رژیم شاه گذرانده بود. او بنیانگذار دفتر سیاسی سپاه بود که نقشی عظیم در گسترش فرهنگ سیاسی انقلاب داشت و در دهه 1360 به معتبرترین تشکیلات تحلیل سیاسی کشور تبدیل گردید. حاجی محمدزاده با نگرانی که از تحریف تاریخ جنگ وجود داشت از خرداد 1360، بخش جمعآوری خاطرات جنگ را در سپاه برعهده گرفت. تهیه هزاران ساعت صوت جلسات، طرحریزی و هدایت مصاحبه با فرماندهان یگانها و مقادیر زیادی اسناد و منابع به جای مانده از دوران دفاع مقدس، جذب و آموزش و سازماندهی و به کارگیری حدود ۲۰۰ راوی و تاریخ نگار صحنه نبرد، حاصل تلاشهای سردار محمدزاده و یارانش بود.
این مجاهدتها در سپاه برای راهاندازی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، مجموعه بینظیری از اسناد، صوتها و تصاویری ناب از صحنههای نبرد در ۸ سال دفاع مقدس حاصل آورد که در مقیاس خود از بسیاری تحریفات سالهای دفاع مقدس جلوگیری کرد.
حاجی محمدزاده کمی قبل از انتخابات سال 1384 بود که تصمیم گرفت در کیهان مستقر شود و جلسات مطالعه صحیفه امام را برای آشنایی نسل جدید با خط امام راهاندازی کند. کاری که تا آخرین روزها در کیهان به آن مشغول و ثمرهاش انتشار چندین مقاله و تربیت شاگردان متعدد بود. پس از سفر ابدی آن دو یار انقلابی، اگرچه اتاقهای دفتر پژوهشهای مؤسسه کیهان از شور و حضور آنها خالی شد ولی همان گونه که حاج حسن میخواست و در آخرین سخن تلفنیاش هم تاکید داشت، کتابهای «نیمه پنهان» همان طور روشنگر و افشاگر به چاپ رسیدند و صفحات پاورقی هم همچنان با نشر آگاهی و افشای انحراف منتشر شدند. در این 10 سال فقدان حاج حسن، علیرغم همه موانع و دشواریها و مشکلات اما به یاری خدا، عدد کتابهای «نیمه پنهان» از 60 به 70 نزدیک شده و چراغی که حاج حسن شایانفر روشن کرد، پس از او هم فروزان ماند و روشنایی بخشید.