پنج شخص مورد علاقه من
رحاویا واردی
من رحاویا را برادر میبینم. آنچه که با هم گذراندیم تنها چند تجربه است. جز او هیچ کس موفق نشد مرا آنقدر عمیق بشناسد. من با همه وجود رحاویا را دوست دارم و با همه رگهای جانم به او گره خوردهام.
کار نظامی چشمگیری داشت. کمکش به کشور خیلی بزرگ است و تا به امروز ممنوع است تا درباره کارهایی که انجام داده صحبت شود، در مورد اقداماتی که پایهگذاری کرد و عملیاتهای مهمی که پیرامون آنها دستور داد. او از گردانهای جوان در «کفر ویتکین» شروع کرد و سپس به پالماخ پیوست، دوره فرماندهی جوخه را در «جوارا» گذراند و در کیبوتصهای یاگور، عینهاشوفت، مشمارهاعمک، اِیلون، حانیتا و رمت یوهانان خدمت کرد.
پیش از جنگ استقلال، رحاویا در مجموعه عملیاتها و فعالیتهای پالماخ شرکت کرد: «شب پلها [عملیات مارکولت]»، «شب باراکا فولد» و پیاده کردن مهاجران غیرقانونی از کشتی.
سال 1946 برای کار در شای در منطقه شارون داوطلب شد و از سال 1948 شروع کرد و تا سال 1963 مجموعه مأموریتهای قابل توجهی را در واحدهای اطلاعاتی مختلف ارتش اسرائیل به اتمام رسانید.
اوج آنها فرماندهی بر واحد هوش انسانی بود. سپس تا سِمت ریاست بخش جمعآوری در آمان پیش رفت و بین سالهای 1963-1972 رئیس سازمان «اطلاعات و توابع ویژه» در موساد بود. آخرین سِمت رسمی او هماهنگی فعالیتها در مناطق بود که آن را در سالهای 83-1982 به اتمام رسانید.
رحاویا برای افسانهها بود. افرادی از نوع او کم هستند. سربازی ماهر، شجاع، حیرتانگیز، زیرک، کلهاش هر لحظه کار میکند، او به خوبی فرهنگ عربی را میشناسد، از پیش میتواند روندها را طرحریزی کند، میداند چطور در شرایط فشار ایستادگی کند و امور را با آسودگی خاطر در حین عملیات تغییر دهد. همیشه اطمینان خاطر میدهد، همیشه رهبری میکند، همیشه به عنوان یک نمونه خدمت میکند. از این فرد بسیار زیاد آموختهام.
در طول سالهای خدمتم در ایران حدود دویست نامه از رحاویا دریافت کردم. بیانش فصیح و توانمند و دستخطاش گرد و زیباست. او بر اطلاع من از رویدادهای اسرائیل سختگیری میکرد، علاقهام به میهن را حفظ کرد و همیشه میدانست چطور روحیه و انگیزهام را بالا ببرد.
پس از اتمام خدمت ارتش، رحاویا همراه با من به همه دنیا سفر کرد و در دهها فعالیت شراکت کردیم. او نهتنها یک مشاور شگفتانگیز است بلکه فرد مورد اطمینانی است که میتوان با چشمان بسته به او اعتماد کرد. او همچنین یک رابط و پل واقعی است. میداند چطور بین افراد ارتباط برقرار کند، آموزش دیده تا بر شکافها پل بسازد، هیچگاه مأیوس و تسلیم نمیشود، حتی زمانی که به نظر میرسد مأموریت شکست خورده است.
گورجی شاشا
گور (گورجی) شاشا- شوشان، به قول دوستانش گورجی را نسبتاً در بزرگسالی ملاقات کردم و رابطهای که بین ما در میانه دهه پنجاه در ایران ایجاد شد، به دوستی قدرتمندی توسعه یافت که گذر زمان به آن آسیبی نزد. گرجی یک عضو خانواده نزد ما بود و بخشی از خانواده نیمرودی باقی ماند.
به عنوان رئیس شعبه «موساد» در ایران، گورجی را برای مجموعههای ارتش اسرائیل و اطلاعات استخدام کردم. چند سال بعد از آن در سال 1960، به عنوان مستشار ارتش اسرائیل در ایران او را برای کار با مستشاران در موضوعات اطلاعاتی مختلف بازگرداندم.
به واسطه آشنایی شخصی نزدیک با گورجی شایستگیهای او را میدانستم و حاضر نبودم تحت هیچ شرایطی خدمت او را رها کنم. گورجی که در همان روزها نیاز به مراقبت داشت، میدانست آنچه که انجام میدهم برای اوست و از من سپاسگزار بود که موفق شدم او را به کاری بازگردانم که بسیار دوست میداشت.
او دست راست من بود، با چشمان بسته به او اعتماد داشتم و عشق به اسرائیل را که در استخوانهایش شعلهور بود تحسین میکردم. در عین مجرد بودنش، اسرائیل را خانواده اصلیاش میدید و فقط دولت از آن نفع میبرد زیرا او کارهای شگفتانگیز میکرد.
او سال 1919 در عراق متولد شد و اواسط دهه چهل یکی از فعالان اصلی در شبکه مخفی صهیونیسم بود که آنجا فعالیت میکرد. بین سالهای 1949-1952 او از تشکیلدهندگان عملیات «عزرا و نحمیا» بود که طی آن دههاهزار یهودی عراقی به اسرائیل مهاجرت کردند. پس از این که خانوادهاش در سال 1952 به اسرائیل مهاجرت کردند، او تصمیم گرفت در عراق بماند و اقدامات خطیرش را ادامه دهد. در این بین مسئول انبار مهماتی بود که در کنیسه «مسعودا شِم-طوو» در مرکز بغداد پنهان شده بود. سال 1953 پس از اینکه پلیس مخفی عراق موفق شد فعالیتهای او را کشف کند، او به پاریس گریخت و زمان کوتاهی بعد از آن بدون هیچ چیزی به عنوان پناهنده به تهران آمد. آنجا برای اولین بار با او ملاقات کردم و از آن زمان جدا نشدیم.
او دوست خوب و نزدیک عمویم، رحمین نیمرودی بود و در مدتزمان کوتاهی دوستی نزدیک و حقیقی بین ما ایجاد شد. وقتی که من و ربکا خارج از تهران در مسافرت بودیم، بچهها میخواستند فقط با او بمانند.
بعد از انقلاب در ایران هر یک از ما به راهی رفت. در ادامه، راههای ما در فعالیت تجاری مشترک با هم تلاقی کرد که رونق اقتصادی برای گورجی ایجاد کرد.
گورجی میدانست که از دولت اسرائیل با دست سخاوتمند تشکر کند و در سال 1995 هدیه خیرخواهانهای را با ساخت و توسعه مرکز پزشکی «رابین» در پتخ تیکوا اهدا کرد. در مراسم جشن گذاشتن سنگ بنا، با حضور سران دولت، اجازه خواستم تا صحبت کنم و آنجا با هیجان بسیار گفتم: «استعداد نادر، شجاعت، خود کنترلی، توانایی بداههپردازی، جسارت، کاردانی، فروتنی و توانایی اندیشه به چند گام جلوتر در گورجی ما جمع شدهاند. او فردی خوشقلب، بخشنده، عاشق و بالاتر از همه عاشق اسرائیل است.»
اریل شارون
آشنایی ما از ارتش در ابتدای دهه پنجاه آغاز شد. همیشه از قدرت، آرمان و قابلیت عملیاتی اصیل او تحتتأثیر قرار میگرفتم. در جوانی میخواستم شبیه او شوم. طی این سالها کم با او مشورت نکردم و از او بسیار آموختم. هنگامی که قبل از موعد از ارتش خارج شد و کار سیاسی خود را شروع کرد، روابط شخصی بین ما دو نفر و خانوادههایمان ادامه و حتی تحکیم یافت. هرچند همیشه در موضوعات سیاسی و ایالتی با او موافق نبودم، دوستی بین ما همیشه سالم باقی ماند.
ملاقاتهایی که تشکیل میشدند همیشه یک تجربه غیرمعمول بودند. اریل یک میزبان شگفتانگیز، با حس شوخطبعی و توانایی اعجابانگیز در جذب میهمانانش با داستانهای جالب از گذشته است.
همیشه موضوعی در آستین دارد، همیشه حکایتی را به یاد میآورد و میگوید که دارای غنای زبانی است. دوره تلافی مشترک برای هر دوی ما همیشه منبع پایانناپذیر داستانها و خاطرات بود.
زمان مبارزه برای تبرئه نامش، در کنارش بودم. در جنگ لبنان، پس از کشتار در صبرا و شتیلا و نتیجه کمیته بازپرسی دولتی؛ در ارائه دادخواستها برای انتشار اکاذیب که علیه روزنامهها و روزنامهنگارانی که درباره او تهمت و بهتان نوشتند، کنار او بودم. او هم در روزهای بارانی کنارم بود.
همینطور در موضوع «ایران گیت»؛ همینطور وقتی که دخترم روتی کشته شد. او هرگز سعی نکرد تا رابطه بینمان را محو کند یا تقلیل دهد. او اهل محاسبات سیاسی در رفاقت نبود.
من و ربکا وقتی که همسرش «لیلی» بیمار شد در کنارش بودیم. کنارشان در بیمارستان نشستیم و برای سلامتیاش دعا کردیم. وقتی از دنیا رفت امکان تسلیاش وجود نداشت. او دست راست، عشق زندگی، شریک و رفیقش را از دست داد. شبیه به این زوج شگفتانگیز نمیشناسم آنگونه که لیلی و اریل بودند.
رابطه میان من و او قطع نخواهد شد. به لذت ملاقاتها و گفتوگوها با او ادامه خواهم داد، به کمک به او تا هر زمان که از من درخواست کند ادامه خواهم داد. برای من مزیت بزرگی است که دوست اریل شارون، وطنپرست و جنگجوی اسرائیلی، فردی خلاق و اصیل باشم.
فصل زندگیام که در روزهای سکونت یهودیان در سرزمین اسرائیل، تشکیل حکومت، نزاع و موفقیت تنیده شده در این کتاب منتشر شده است و من این ثمره زندگیام در کار امنیتی و تجاری را با افتخار به اسرائیل اهدا میکنم.