خون بندناف؛ طلای سرخ نوزادان که دور ریخته میشود
خون بندناف که فقط هنگام تولد نوزاد (دو تا پنج دقیقه پس از زایمان مادر) قابل جمعآوری است، میتواند جان بیماران زیادی را نجات دهد.
رئیس گروه بانک خون بندناف و سلولهای بنیادی سازمان انتقال خون به خبرگزاری تسنیم، گفت: خون بندناف فقط در هنگام تولد نوزاد قابل جمعآوری است و در واقع دو تا پنج دقیقه بعد از تولد و زایمان مادر فرصت داریم که آن را جمعآوری کنیم. این خون بهطور معمول دور ریخته میشود، در حالی که میتواند برای درمان بیمارانی که کاندیدای پیوند مغز استخوان هستند، استفاده شود. وزارت بهداشت از سال 89 این مسئولیت را برعهده سازمان انتقال خون گذاشت و از آن زمان مشغول این کار هستیم.
نسیم عزتی ادامه داد: بانک ما یک بانک عمومی است. واحدهایی که واجد شرایط کیفی و استاندارد باشند، در اینجا ذخیره میشوند و به مدت 25 سال نگهداری میشوند. اگر بیماری که کاندیدای پیوند است با نمونهای سازگار باشد، آن واحد برای پیوند در اختیار بیماران قرار داده میشود. عزتی افزود: درخواست قبلی برای این کار نداریم. روند کار به این صورت است که همکاران و پرسنل ما در بیمارستانهای شهر تهران که آمار زایمان بالایی دارند و در طول روز تعداد زایمان زیادی انجام میدهند، مستقر هستند. همکاران ما در اتاق عمل و بخشها حضور دارند. وقتی مادری برای زایمان مراجعه میکند، اطلاعات کافی را به او میدهند و اگر مایل باشد، بهجای اینکه خون بندناف بعد از زایمان دور ریخته شود، آن را اهدا میکند. وی عنوان کرد: در همانجا مصاحبه پزشکی انجام میشود تا مادر از نظر سلامت بررسی شود و فاکتورهایی که در استانداردها هست، کنترل میشود. اگر همه موارد تأیید شود، حین زایمان نمونه در کیسههای مخصوص جمعآوری خون بندناف که استریل است، جمعآوری میشود و در پایان هر روز کاری، نمونهها به آزمایشگاه سازمان انتقال خون منتقل میشود. رئیس گروه بانک خون بندناف و سلولهای بنیادی سازمان انتقال خون با بیان اینکه تعداد بیمارستانها در بعضی فصلها تغییر میکند، ولی بهطور معمول در پنج بیمارستان تهران کار جمعآوری را انجام میدهیم، اظهار داشت: از اول قرار نبود از شهرستانها نمونه بگیریم. وزارت بهداشت در ابتدا هدفی حدود پنج هزار واحد را برای بانک خون بندناف تعیین کرده بود. با توجه به محدودیت زمانی که از لحظه جمعآوری تا پردازش وجود دارد، جمعآوری از شهرستانها عملاً شدنی نبود. از طرف دیگر، بحث فقط جمعآوری و اهدا نیست؛ باید زیرساختی برای فرآوری و فریز وجود داشته باشد و تجهیزات تخصصی لازم است که از نظر اقتصادی توجیهی نداشت در شهرستانها هم راهاندازی شود. عزتی گفت: بنابراین این مرکز بهعنوان یک پروژه ملی افتتاح شد و فقط یک بانک در کشور است. شهر تهران هم بهعنوان شهری انتخاب شد که اقوام مختلف در آن ساکن هستند. این تصمیمگیری در زمان تأسیس بانک انجام شد که چون در تهران اقوام مختلف زندگی میکنند، دیگر نیازی به فعالسازی شهرستانها نیست و از نظر علمی هم توجیه نداشت؛ چون این نمونهها بیشتر برای اطفال قابل استفاده است. وی با اشاره به قدیمیترین نمونه نگهداریشده عنوان کرد: قدیمیترین نمونه ما مربوط به تیرماه سال 1388 است و تا الان حدود 16 سال از نگهداری آن میگذرد. خون بندنافی هم که حدود سه ماه پیش پیوند شد، مربوط به نوزادی بود که در سال 90 به دنیا آمده بود؛ نوزادی که حالا دیگر وارد دوره جوانی شده است.