پنج شخص مورد علاقه من

فصل ۱۸
هر شخصی علاوه بر عزیزانش می‌تواند به دوستان خوب و واقعی‌اش مباهات کند، کسانی که وقتی به آن‌ها نیاز دارد همیشه در کنارش خواهند بود، کسانی که وقتی به او نیاز دارند همیشه در کنارشان خواهد بود؛ دوستانی نه با مسئولیت‌پذیری محدود، بلکه دوستانی که رفاقتشان به چیزی وابسته نیست، همچون کسانی که هرگز پنهان نمی‌شوند و در روزهای دشوار هم تسلیم نمی‌شوند. من می‌توانم با افتخار بگویم که پنج دوست در ذهن و جان دارم که به من کمک کردند، از من حمایت کردند و در هر دوره و هر موقعیتی مرا دوست داشتند و به همان اندازه در مواقع آشفتگی در کنارشان بوده‌ام. و این واقعیتی تغییرناپذیر است. آنچه را که آن‌ها برایم انجام دادند، از یاد نخواهم برد و همیشه در خدمتشان خواهم بود. خانه‌ام به روی آن‌ها باز است، حضور آن‌ها همیشه خوشایند است و خانواده‌ام آن‌ها را دوست دارند، گویی از پوست و گوشت‌شان بودند.
این پنج تن نزدیک‌ترین و عزیزترین دوستان من، اشخاص مورد علاقه من، خانواده دوم من هستند.
یهودا آلبوهر
اولین بار او را در سن شش‌سالگی در مدرسه «تخکمونی» در اورشلیم دیدم. او اندکی قبل با خانواده‌اش از مقدونیه آمده بود و من، به‌عنوان اسرائیلی قدیمی فکر می‌کردم که باید از او دفاع و به او کمک کنم تا جذب شود. به او پیوستم و این آغاز دوستی اعجاب‌انگیزی بود که پیوسته تا این روز ادامه داشته است. یک دوستی حقیقی در حدود هفتاد سال.
خانه والدین من خانه دوم یهودا بود و بالعکس. هرگز بورکی که مادرش درست می‌کرد را فراموش نخواهم کرد. گاهی اوقات به دنبال بهانه‌ای می‌گشتم تا نزد یهودا بروم چون که شکمم قار و قور می‌کرد و در مورد بورک خوش‌عطر و طعم خانه آلبوهر رؤیاپردازی می‌کردم.
بعد از جنگ استقلال راهمان از هم جدا شد. یهودا مجموعه وظایف را در شاباک و موساد تکمیل کرد و در آن چهارچوب به مأموریت‌های سری بسیاری بر روی کره زمین رفت. اما ارتباط میان ما از راه دور هم حفظ شد. زمانی که از ارتش اسرائیل خارج شدم و برای خودم مسیر تجارتی را تدوین کردم که بعدها در آن متمرکز شدم، به یهودا مراجعه کردم و به او پیشنهاد دادم تا با هم در آن مسیر برویم. خوشبختانه او موافقت کرد و شرکت «تجارت خارجی نیمرودی با مسئولیت محدود» را تأسیس کردیم که در صادرات کالا و دانش به ایران تخصص داشت. تقسیم کار بین ما این‌گونه بود: من روابط را ایجاد می‌کردم و یهودا مسئول مدیریت تجاری شرکت بود. هم‌زمان با کار مشترک، رفاقت شگرف بین ما و دو خانواده ادامه داشت. این امر نادری است که شخصی این‌قدر زیاد در درجات خوبی ستایش شود: با پشتکار، منطقی، دانا، محتاط، دوست‌داشتنی، آرام، کارآمد، وفادار. و این بسیار ظالمانه است که دنیای یک چنین خانواده باارزشی به دلیل فقدان پسرش، زنده‌یاد «رون» که در تصادف رانندگی کشته شد، نابود شود.
اسحاق ناوون
اسحاق با احساسات شدید، آشفتگی من به‌عنوان یک جوان را درک کرد، من را تشویق، تقویت و راهنمایی کرد و به من اعتماد و شور و شعف بخشید. امری به این مهمی، فراموش‌نشدنی است.
پدرم فوت کرد و خانواده‌مان که فقیر بود، با مشکل امرار معاش مواجه شد. به توانایی‌هایم برای حمل این بار سنگین بر شانه‌های جوانم اطمینان نداشتم. اسحاق ناوون شرافتمندانه، از روی دلسوزی و نوع‌دوستی مرا ترغیب کرد و مرا به قوای ذهنی لازم تجهیز کرد.
در بیست سال فعالیتم در تهران مکاتبات مداوم را حفظ و حتی دفعات بسیاری با یکدیگر ملاقات کردیم. همیشه می‌دانست چطور مرا تقویت و تشویق کند تا به فعالیت‌هایم ادامه دهم و ایده‌های جدید را به پیش ببرم. زمانی که برای بازدید به تهران آمد، برنامه بازدید منحصربه‌فرد و مهمان‌نوازی ایرانی به سبک خاص خانواده نیمرودی برایش مهیا کردم. در گردش‌هایی که در خیابان‌های ایران ترتیب دادیم در خاطرات مشترک غرق شدیم. فراموش نخواهم کرد که چگونه در حین گشت‌وگذار همدیگر را در تنخ می‌آزمودیم. فصل‌های کامل در مزامیر و غزل‌های سلیمان را حفظ می‌کردیم. بخش‌های سلیخوت و اشعار لادینو را آواز خواندیم، چنان که آوای خوش اسحاق طنین می‌انداخت و مرا تحت تأثیر قرار می‌داد. زمانی که به پنجمین رئیس [رژیم] اسرائیل انتخاب شد از من خرسند نبود.
من و ربکا همسر مرحومش «اوفیرا» را خیلی دوست داشتیم و همیشه از گذراندن وقت با او لذت می‌بردیم. تعجب کردیم وقتی معلوم شد به سرطان مبتلا شده است. 
در مدت زمان مقابله با بیماری کنار خانواده ناوون بودم و هر آنچه که در توان داشتم انجام دادم تا از درد و رنجشان کم و کمکی به آن‌ها کنم. به همان اندازه اسحاق، زمانی که دخترم روتی کشته شد، با آغوش محبت‌آمیز و کلمات تسکین‌دهنده در کنارم بود. او تردید نکرد و در زمانش به زندان «معاسیاهو» رفت تا عوفر را ملاقات و در دوره دشوارش او را دلگرم کند.
من و اسحاق همیشه لذت می‌بردیم که با یکدیگر بنشینیم، دوره خدمتمان در «هاگانا» و «شای» را یادآوری کنیم، بخش هفتگی تورات را بحث، آیات را تحلیل و ارتباطات حقیقی را بیابیم، داستان‌های افسانه‌ای از دوره خانه پدری را به یاد آوریم و گفت‌وگو را با ضرب‌المثل‌های عربی چاشنی‌دار کنیم.
رحاویا واردی
من رحاویا را برادر می‌بینم. آنچه که با هم گذراندیم تنها چند تجربه است. جز او هیچ کس موفق نشد مرا آن‌قدر عمیق بشناسد. من با همه وجود رحاویا را دوست دارم و با همه رگ‌های جانم به او گره خورده‌ام.
کار نظامی چشمگیری داشت. کمکش به کشور خیلی بزرگ است و تا به امروز ممنوع است تا درباره کارهایی که انجام داده صحبت شود، در مورد اقداماتی که پایه‌گذاری کرد و عملیات‌های مهمی که پیرامون آن‌ها دستور داد. او از گردان‌های جوان در «کفر ویتکین» شروع کرد و سپس به پالماخ پیوست، دوره فرماندهی جوخه را در «جوارا» گذراند و در کیبوتص‌های یاگور، عین هاشوفت، مشمار هاعمک، اِیلون، حانیتا و رمت یوهانان خدمت کرد. پیش از جنگ استقلال، رحاویا در مجموعه عملیات‌ها و فعالیت‌های پالماخ شرکت کرد: «شب پل‌ها [عملیات مارکولت]»، «شب باراکا فولد» و پیاده کردن مهاجران غیرقانونی از کشتی. سال ۱۹۴۶ برای کار در شای در منطقه شارون داوطلب شد و از سال ۱۹۴۸ شروع کرد و تا سال ۱۹۶۳ مجموعه مأموریت‌های قابل‌توجهی را در واحدهای اطلاعاتی مختلف ارتش اسرائیل به اتمام رسانید. اوج آن‌ها فرماندهی بر واحد هوش انسانی بود. سپس تا سمت ریاست بخش جمع‌آوری در آمان پیش رفت و بین سال‌های ۱۹۶۳-۱۹۷۲ رئیس سازمان «اطلاعات و توابع ویژه» در موساد بود. 
آخرین سمت رسمی او هماهنگی فعالیت‌ها در مناطق بود که آن را در سال‌های ۱۹۸۲-۱۹۸۳ به اتمام رسانید.
رحاویا برای افسانه‌ها بود. افرادی از نوع او کم هستند. سربازی ماهر، شجاع، حیرت‌انگیز، زیرک، کله‌اش هر لحظه کار می‌کند، او به‌خوبی فرهنگ عربی را می‌شناسد، از پیش می‌تواند روندها را طرح‌ریزی کند، می‌داند چطور در شرایط فشار ایستادگی کند و امور را با آسودگی خاطر در حین عملیات تغییر دهد. 
همیشه اطمینان خاطر می‌دهد، همیشه رهبری می‌کند، همیشه به‌عنوان یک نمونه خدمت می‌کند. از این فرد بسیار زیاد آموخته‌ام.
در طول سال‌های خدمتم در ایران حدود دویست نامه از رحاویا دریافت کردم. بیانش فصیح و توانمند و دستخطش گرد و زیباست. او بر اطلاع من از رویدادهای اسرائیل سخت‌گیری می‌کرد، علاقه‌ام به میهن را حفظ کرد و همیشه می‌دانست چطور روحیه و انگیزه‌ام را بالا ببرد.
پس از اتمام خدمت ارتش، رحاویا همراه با من به همه دنیا سفر کرد و در ده‌ها فعالیت شراکت کردیم. او نه‌تنها یک مشاور شگفت‌انگیز است، بلکه فرد مورد اطمینانی است که می‌توان با چشمان بسته به او اعتماد کرد. 
او همچنین یک رابط و پل واقعی است. می‌داند چطور بین افراد ارتباط برقرار کند، آموزش دیده تا بر شکاف‌ها پل بسازد، هیچ‌گاه مأیوس و تسلیم نمی‌شود، حتی زمانی که به نظر می‌رسد مأموریت شکست خورده است.