روانشناسی یک روان‌پریش(نگاه)
ترامپِ روان‌پریش هم، روانشناسی خود را دارد. سعی می‌کند خود را غیر قابل پیشبینی و دیوانه نشان بدهد. علائم بسیاری از اختلالات روانی هم در او هست که دائما در اثر شکست‌های بزرگ مقابل ایران و برخی کشورهای دیگر، تشدید شده است. اما در عین حال همین روان‌پریش، به فردی تقریبا قابل پیشبینی با مُشت گشوده تبدیل شده است.
او حتی در مقابل دیرین اروپایی (فرانسه، آلمان، انگلیس، اوکراین و دیگران) از شگرد «مرد دیوانه» نیکسون پیروی می‌کند. اما به تجربه آموخته که با وجود کاربست همان شگرد، با سران چین، روسیه و کره شمالی، با احترام و تواضع رفتار کند، عالیجناب بخواند و مبالغی هم مجیز بگوید. هر جا به دیوار سفت بر می‌خورد، عقب‌نشینی فاحش می‌کند. گسترش تحریم‌های روسیه را به اجرا گذاشت و چند بار هم تهدید کرد. اما به خاطر نیاز گازوئیلی، تحریم‌ها را زیر پا گذاشت. در اوج جنگ با ایران هم مجبور شد برخی تحریم‌های نفتی را تعلیق کند.
اتفاقات اخیر را مرور کنید:
در حالی که واسطه‌های ترامپ در ایام گذشته با مقامات ایران درباره امکان و چگونگی توافق، پیام مبادله می‌کردند، او پنج‌شنبه گفت: «از ونس خواسته‌ام تمام توجه و تمرکز خود را بر فساد گسترده و جرایمی معطوف کند که در شهرها و ایالات تحت مدیریت دموکرات‌ها در جریان است. ما دیگر نیازی به توافق با ایران نداریم. آن روزها مدت‌هاست گذشته. ما پول آنها (صدها میلیارد دلار) را در اختیار داریم و تنگه آنها را هم در اختیار گرفته‌ایم».
این سخنان، فقط چند ساعت پس از آن بود که وال استریت ژورنال خبر داد: «ترامپ، به دستیاران ارشد و همتایان خود گفته: برای از سرگیری مذاکرات ونس با ایران آماده است و به او اختیار داده. ونس، در حال تبدیل‌شدن به مذاکره‌کننده اصلی است و دیدار با دبیر تندروی شورای عالی امنیت ایران را بررسی می‌کند. هدف پایان دادن جنگ است که باری سنگین بر دوش جمهوریخواهان شده است».
اما همزمان برخی رسانه‌ها مثل پولیتیکو، ادعای دیگری را مطرح کرد: «ترامپ ونس را از مذاکرات ایران کنار گذاشت. پس از آن که ونس، شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات را به جنگ نسبت داد».
عقب‌نشینی سریع
سخنان ترامپ (ما دیگر نیازی به توافق با ایران نداریم)، موجب جهش چند دلاری قیمت نفت شد. بنابراین، امروز گفت:
«تمرکز و رویکرد من بر توافق است؛ تمام زندگی من با معاملات و توافق‌های بزرگ گره خورده. عربستان از من خواسته که لطفاً فعلاً اوضاع را برای مدتی به همین شکل حفظ کنم؛ قطر، کویت، امارات و بحرین هم. ایرانی‌ها در کوه کلنگ فعالیت چندانی نداشته‌اند اما اگر داشته باشند، بمباران خواهیم کرد».
چند سند و یک نتیجه‌گیری
ماجرا ظاهرا حیرت‌آمیز و گیج‌کننده می‌شود. و ترامپ روان‌پریش هم از همین گیج و منفعل کردن به هیجان می‌آید! اجازه بدهید چند سند و خبر را با هم مرور کنیم:
۱) پل کریگ رابرتز، معاون پیشین وزیر خزانه‌داری آمریکا، ۱۷ تیر ماه در «گلوبال ریسرچ» نوشت:
«مردان زودباور کرملین همان‌گونه که با توافق مینسک فریب خوردند، این بار نیز با توافق آلاسکا فریب داده شدند. اگر کتاب «هنر معامله» ترامپ را خوانده بودند، درمی‌یافتند که چگونه قصد دارد آنها را بازی دهد. از همان سال ۲۰۱۴، کاملاً روشن بود که وقتی پوتین به واشنگتن اجازه داد دولت اوکراین را سرنگون کند و یک حکومت دست‌نشانده ضدروسی را بر سر کار بیاورد، انفعال، روسیه را به سوی جنگ سوق میدهد.... ظاهراً ایران نیز از تجربه روسیه درسی نگرفته و به مذاکرات صلحی کشانده شد که واشنگتن هرگز قصد نداشته است به نتیجه برسد. کارکرد این مذاکرات، گرفتار کردن در روندی است که مانع استفاده قاطع از قدرت نظامی می‌شود. غیرقابل درک است که چگونه ممکن است یک ایرانی تصور کند تا زمانی که دستورکار «اسرائیل بزرگ» همچنان مبنای سیاست خارجی اسرائیل است، امکان برقراری صلح در خاورمیانه وجود دارد».
۲) وال استریت ژورنال، سوم تیر ماه امسال در گزارشی نوشت: «پست‌های ترامپ، بارها گفت‌وگوهای صلح با ایران را مختل کرد و موجب ایجاد سرخوردگی تیم ایرانی و توقف مذاکرات شد. او اندکی پس از آغاز مذاکرات مستقیم در سوئیس، پستی شامل تهدیدهای شدید منتشر کرد که ایرانی‌ها را غافلگیر کرد. قالیباف اطلاع نداشت و هنگامی که مطلع شد، به سرزنش ونس پرداخت: تهدیدها نقض بند اول یادداشت تفاهم است که خود ترامپ چند روز پیش امضا کرده. این اولین بار نبود که فوران ترامپ به عاملی مختل‌کننده و غیرقابل پیشبینی تبدیل می‌شد. میانجی‌ها بارها در طول مذاکرات هشدار داده بودند که او تلاش‌ها برای دستیابی به توافق را به خطر می‌اندازد. سبک غیرمعمول ترامپ باعث شد دیپلمات‌های ایرانی کتاب «هنر معامله» را بخوانند؛ که در آن رئیس‌جمهور آینده، تاکتیک‌های مذاکره خود را به عنوان یک فعال حوزه املاک ترسیم کرده بود. در این کتاب، ترامپ به مذاکره‌کنندگان توصیه می‌کند از خواسته‌های افراطی و غیرمنتظره برای ایجاد اضطراب و وادار کردن طرف مقابل به امتیازدهی استفاده کنند».
۳) نیکی هیلی» (نماینده آمریکا در سازمان ملل) ۲۶ مهر ۱۳۹۷ در کنفرانس «شارلوت» گفته بود:
«مأموریت من، دیوانه نشان دادن ترامپ برای ترساندن کشورها بود. او را به‌عنوان فردی تندمزاج، و غیرقابل پیشبینی به تصویر می‌‌کشیدم تا باعث ترس شود. سپتامبر 2017 وقتی با همتای چینی درباره کره شمالی چانه‌‌زنی می‌‌کردم، گفتم رئیس من آدم غیرقابل پیشبینی است».
۴) وبسایت «آکسیوس»، مهر ماه ۱۳۹۶ خبر داد: ترامپ پیش از مذاکرات با کره جنوبی، به «لایتیزر» رئیس دفتر نمایندگی تجاری دستور میدهد «برای امتیاز گرفتن، بگویید من دیوانه‌‌ام. آنها ۳۰ روز فرصت دارند؛ اگر امتیاز ندهند، از توافق تجاری خارج می‌شوم.» لایتیزر پاسخ میدهد «بسیار خوب، پس می‌‌گویم ۳۰ روز مهلت دارند.» ترامپ فورا میگوید «نه، نه، نه. نباید این‌طوری مذاکره کنی. نباید بگویی ۳۰ روز مهلت دارند. می‌گویی این آدم دیوانه است و هر لحظه ممکن است از توافق خارج بشود، هر لحظه!»
۵) ترامپ، در کتاب منتسب به او (هنر معامله) میگوید: بدترین کاری که در معامله می‌توان کرد، این است که برای انجام آن درمانده به نظر برسید. بدترین کاری که ممکن است هنگام مذاکره انجام دهید، این است که به نظر برسد برای رسیدن به توافق به‌شدت عجله و اشتیاق دارید. این کار باعث می‌شود طرف مقابل بوی خون به مشامش برسد و آن‌وقت کارتان تمام است.
جمع‌بندی:
شرارت و جنایت، ذات ترامپ است و نباید از تهدیدات غافل بود. اما او به شدت مستاصل است و در عین حال می‌خواهد درماندگی و نیازش را به عنوان امتیازی گران بفروشد/ یا با ایجاد انفعال، برای محاصره اقتصادی زمان بخرد.
ایران به مدد الهی، جادوی شیاطین را در هم شکسته و بیش از این هم کمر شیطان بزرگ را خواهد شکست.
محمد ایمانی