اظهارات ضد و نقیض درباره جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها
سرویس اقتصادی-
در حالی‌که دو معاون رئیس‌جمهور که حق اظهار نظر درباره بنزین را ندارند؛ از جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها خبر داده‌اند؛ مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران که حق اظهار نظر در این زمینه را دارد؛ بر تضمین سهمیه مصرف‌کنندگان واقعی و فعالان اقتصادی در ساماندهی کارت‌های اضطراری تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، موضوع بنزین طی ماه‌های گذشته یکی از خبرسازترین مباحث در جامعه بوده است. جریانی در دولت چهاردهم به‌دنبال اجرای سیاست آزادسازی قیمتی در این حوزه بودند که پس از مخالفت‌های بسیار، متوقف شد. صاحبنظران در این باره هشدار دادند که با آزادسازی قیمت‌ها، اتفاقی که در موضوع ارز رخ داد، تکرار می‌شود. با این حال جریان گران‌ساز حالا با روش‌های دیگری در حال ناراضی‌سازی مردم است.
محمدجعفر قائم‌پناه؛ معاون اجرائی رئیس‌جمهور گفت: برای جلوگیری از قاچاق سوخت به مرور و استان به استان در چند هفته کارت‌های سوخت جایگاه‌داران جمع‌آوری خواهد شد. تاکنون در 12 استان کارت سوخت جایگاه‌داران جمع‌آوری شده است. برای معلمان، صیادان و کادر درمان سهمیه جبرانی در نظر گرفته می‌شود.
همچنین اسماعیل سقاب؛ معاون رئیس‌جمهور، روز پنجشنبه از حذف کارت سوخت جایگاه در آینده خبر داد و اعلام کرد: «مردم دیگر نمی‌توانند مانند گذشته روی کارت‌های سوخت جایگاه‌ها حساب کنند و باید برای سفرهای خود برنامه‌ریزی داشته باشند.»
این اظهارات تحریک‌‌آمیز که حاکی از سوءتدبیر در بدنه دولت است، در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر دولت اعلام کرده بود به‌جز شرکت پالایش و پخش و سخنگوی دولت، هیچ مقام دیگری از دولتمردان اجازه اظهارنظر درباره مسئله بنزین را ندارند، اما اظهارات دو معاون رئیس‌جمهور، با موجی از واکنش‌ها در فضای رسانه مواجه شد و خوراک به رسانه‌های معاند داد. نهادهای نظارتی و امنیتی باید ورود بازدارنده به این موضوع داشته باشند.
تضمین سهمیه مصرف‌کنندگان واقعی
جالب است که مسئولان اصلی این حوزه بر خلاف معاونان حاشیه‌دار رئیس‌جمهور، سیاه‌نمایی نمی‌کنند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمدصادق عظیمی‌فر؛ مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران در نشست تخصصی بررسی روند اجرای طرح ساماندهی کارت‌های اضطراری سوخت، بر تضمین سهمیه مصرف‌کنندگان واقعی و فعالان اقتصادی در ساماندهی کارت‌های اضطراری تأکید کرد.
اگرچه عظیمی‌فر درباره جزئیات این طرح چیزی نگفت، اما به نظر می‌رسد می‌توان با روش‌هایی مانند شناسه‌دار کردن کارت جایگاه‌ها و یا تعیین سقف مصرف اضطراری و... در این باره تدبیر کرد.
توصیه‌های عجیب
برخی گزارش‌ها حاکی است با جمع‌آوری کامل کارت سوخت جایگاه‌ها، رفت و آمد مردم، دچار مشکل جدی می‌شود؛ به عنوان مثال هر خانواده‌ای با خودروی خود به مشهد برود باید بدون ماشین و با حمل‌ونقل عمومی بازگردد! پرسش دیگر آن است که اگر شهروندی با یک سفر غیرمنتظره روبه‌رو شود و مجبور به یک سفر ناگهانی در یک مسافت طولانی شود در شرایطی‌که جایگاه‌ها کارت سوخت ندارند چگونه باید سوخت مورد نیاز سفر را تامین کند؟
اظهارات سقاب اصفهانی؛ رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و همچنین معاون اجرائی رئیس‌جمهور که سابقه التهاب آفرینی دارند؛ درباره وضعیت تأمین بنزین کشور، حاوی نکات قابل تأملی است.
اظهاراتی که شاید عجیب‌ترین بخش آن توصیه به مردم برای ذخیره بنزین جهت سفر و اظهارنظر درباره وجود مشکل در تأمین سوخت کشور باشد. این توصیه در حالی مطرح می‌شود که بخش قابل توجهی از شهروندان برای رفت‌وآمد روزانه، اشتغال و انجام امور ضروری زندگی به خودرو وابسته‌اند.
پرسش اینجاست که شهروندی که هر روز برای رفتن به محل کار یا تأمین معاش خانواده از خودرو استفاده می‌کند، چگونه باید سهمیه خود را ذخیره کند؟
این در حالی است که با شناسه دار کردن کارت سوخت جایگاه‌ها جلوی قاچاق از این طریق گرفته می‌شود و نیازی به جمع‌آوری نیست.
بازی مافیا و...
با این‌حال برخی اعتقاد دارند؛ دولت به جای التهاب آفرینی با طرح مکرر مسئله ناترازی به حل مشکل اقدام کند.
سید نظام‌الدین موسوی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در واکنش به اظهارات مقامات دولتی اظهار کرد: «برای جلوگیری از قاچاق گازوئیل، کارت‌های بنزین را مختل می‌کنید؟ حدود ۹۰ درصد از ۲۰ میلیون لیتر قاچاق سوخت، مربوط به گازوئیل است و قاچاق بنزین ۵ درصد هم نیست. چرا به جای مقابله با قاچاق گازوئیل که راه‌هایش معلوم است، با بنزین بازی می‌کنید؟ بهانه نتراشید و بگویید دنبال گران‌سازی هستید!»
با این حال برخی صاحبنظران، موضوع را فراتر از این‌ها می‌دانند. فرشاد مؤمنی؛ اقتصاددان و حامی سابق پزشکیان، با انتقاد از سیاست‌های اقتصادی و شیوه مدیریت منابع در کشور، تاکید کرد که بسیاری از بحران‌های کنونی ایران از ناترازی انرژی و مشکلات آب گرفته تا مشکلات نظام بانکی و گسترش فقر، ریشه در فساد ساختاری، ناکارآمدی، ضعف نظارت و تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی دارد اما به جای اصلاح ساختارها، بار مشکلات بر دوش خانوارها گذاشته می‌شود.
به گزارش ایسنا، او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه نقش مافیاهای اقتصادی در مشکلات آب و انرژی را با طرح ناترازی‌ها پنهان می‌کنند، خواستار توجه به ریشه‌های نهادی و ساختاری مشکلات و اصلاحات واقعی در اقتصاد کشور شد.
اینکه بحث قاچاق سوخت، با طرح ناترازی‌ها پنهان می‌شود در برخی موارد خود را نشان می‌دهد. قاچاقی که طبق برخی گزارش‌ها از مبدا تولید و در ابعاد بسیار بزرگ صورت می‌گیرد؛ جایی که دولت، بدون ابزارهای قیمتی می‌تواند جلوی آن را بگیرد. عجیب اینکه به مردم گفته می‌شود سوخت نداریم اما در شکل قاچاق، هر چقدر بخواهی سوخت وجود دارد!
گفتنی است؛ در دو جنگ اخیر، مردم با کمترین مشکل بین شهرها جابه‌جا شدند که کارت سوخت جایگاه‌ها نقش مهمی داشت. در صورت شروع جنگ و نیاز به جابه‌جایی مردم، نظیر آنچه در جنگ‌های 12 و 40 روزه رخ داد؛ حذف کارت سوخت جایگاه‌ها، کشور را دچار مشکل جدی می‌کند.
به نظر می‌رسد دولت و شخص رئیس‌جمهور اگر به فکر معیشت مردم است، باید فکر جدی به حال جریانی در بدنه دولت بکند که با اظهارات و تصمیم‌های سؤال‌برانگیز خود، نه تنها آب به آسیاب دشمن می‌ریزند که سیاست‌گذاری‌ها را هم از مسیر درست منحرف می‌کنند.