برخی اظهارات اصلاح‌طلبان مقدمه‌ساز جنگ بعدی است
استاد دانشگاه مطالعات جهان تهران با اشاره به برخی اظهارات اصلاح‌طلبان معتقد است: این مواضع، به‌جای تقویت بازدارندگی، می‌تواند زمینه‌ساز محاسبات اشتباه دشمن و مقدمه‌ای برای شکل‌گیری دور تازه‌ای از جنگ باشد.
نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و تصاحب اکثریت هر دو مجلس سنا و نمایندگان توسط دموکرات‌ها، معادلات سیاسی دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را دگرگون کرده است. با توجه به اینکه مخالفت با جنگ علیه ایران از موضوعات اصلی رقابت‌های انتخاباتی بود، این تغییر آرایش سیاسی پرسش‌هایی را درباره میزان توانایی کنگره در مهار تصمیمات نظامی کاخ سفید مطرح کرده است.
فواد ایزدی، استاد دانشگاه مطالعات جهان تهران در گفت‌و‌گو با فارس با تحلیل ساختار قانونی و تفکیک قوا در ایالات متحده خاطرنشان کرد: قانون اساسی آمریکا صراحتاً اختیارات مالی و بودجه‌ای را به قوه مقننه واگذار کرده است.
به گفته این کارشناس مسائل آمریکا، قوه مجریه بدون گرفتن مجوز رسمی از کنگره امکان پرداخت و هزینه کردن هیچ اعتباری را ندارد. تصوراتی مانند تأمین بودجه نظامی از طریق کشورهای ثالث نظیر عربستان از اساس با مبانی قانونی آمریکا ناهمخوان است، چرا که انجام چنین اقداماتی نیز قانوناً نیازمند مصوبه و مجوز صریح کنگره خواهد بود.
این استاد دانشگاه با تبیین مکانیسم حق وتوی رئیس‌جمهور اضافه کرد: حق وتو زمانی معنا پیدا می‌کند که مصوبه‌ای از سوی سنا و مجلس نمایندگان به میز رئیس‌جمهور رسیده باشد. اگر کنگره اساساً بودجه‌ای برای یک اقدام نظامی تصویب نکند، طرحی برای امضا یا وتو وجود نخواهد داشت و رئیس‌جمهور نمی‌تواند از این ابزار برای فشار به نمایندگان بهره ببرد.
وی با استناد به اظهارات موافقان قطع بودجه جنگ در سنا یادآور شد: در نظام بودجه‌ریزی آمریکا، هرگونه جابه‌جایی اعتبار بدون مجوز مجلس یا هزینه کردن منابع در محلی غیر از موارد تصویب‌شده، تخلف سنگین قانونی محسوب می‌شود که مجازات‌های کیفری و قضائی در پی دارد. تجربه تاریخی ماجراهایی مانند ایران‌کنترا یا توقف جنگ ویتنام نشان داده است که کنگره با ابزار قطع منابع مالی توانسته جلوی ادامه ماجراجویی‌های نظامی قوه مجریه را بگیرد.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با هشدار نسبت به ساده‌انگاری تحولات حزبی در آمریکا تاکید کرد: تفاوت دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان صرفاً در روش‌های مواجهه با جمهوری اسلامی است و نباید دچار این خطای محاسباتی شد که دموکرات‌ها دوست ایران هستند. دموکرات‌ها معتقدند روش‌های نظامی و پرهزینه ترامپ نتیجه معکوس داشته و به تقویت قدرتمندی ایران در منطقه انجامیده است، بنابراین هدف نهائی هر دو حزب یکسان بوده و سگ زرد برادر شغال است.
به‌روزرسانی بانک اهداف و ارتقای توان بازدارندگی
استاد دانشگاه مطالعات جهان با ارزیابی راهبردهای اعلام‌شده در بیانات ۱۳ آبان رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: این رهنمودها و پیام‌ها اهمیت ویژه‌ای در دگرگون ساختن ارزیابی‌های دستگاه‌های تصمیم‌گیر در واشنگتن دارد. هشدار رهبر انقلاب مبنی بر اینکه ایران بانک اهداف مادی و غیرمادی خود را به‌روزکرده و هیچ محدودیت جغرافیایی برای پاسخ قاطع قائل نخواهد بود، هزینه هرگونه اقدام تجاوزکارانه مجدد را به شدت بالا برده است.
ایزدی با اشاره به سرمایه‌گذاری‌های سنگین چند تریلیون دلاری آمریکا در حوزه جنوب خلیج‌فارس تصریح کرد: زیرساخت‌های نفت و گاز، مراکز داده، کابل‌های زیردریایی و مراکز هوش مصنوعی منطقه در زمره اهدافی هستند که در صورت بروز خطای محاسباتی دشمن، در معرض آسیب جدی قرار خواهند گرفت. ترامپ و همراهانش با هدف جذب سرمایه و کنترل منابع انرژی وارد این تقابل شده‌اند و اگر نهادهای اطلاعاتی آمریکا گزارش دهند که ادامه فشارها ممکن است صدها میلیارد دلار از دارایی‌های آنها را نابود کند، از مسیر خود عقب‌نشینی خواهند کرد.
این کارشناس برجسته مسائل آمریکا یادآور شد: بازدارندگی هسته‌ای و دفاعی در سطح بین‌المللی هزینه حمله را بسیار سنگین می‌کند. نمونه‌های تاریخی نظیر تقابل هند و پاکستان یا مراقبت‌های آمریکا در عدم مواجهه مستقیم با نیروهای دارای توانمندی بالای دفاعی نشان می‌دهد که ایجاد توان بازدارنده جدی، دشمن را ناچار به توقف جنگ‌افروزی می‌سازد.
خطرات پیام‌های چندگانه و نقد مواضع جریان‌های سازشکار
یکی از محورهای مهم در تحلیل پایداری امنیت ملی، حفظ انسجام کلامی و سیاسی میان مقامات و مسئولان مختلف کشور است. بروز رفتارهای دوگانه یا طرح ادبیات متفاوت از سوی برخی چهره‌ها، سیگنال‌های اشتباهی به سرویس‌های اطلاعاتی دشمن منتقل می‌کند.
ایزدی با ابراز نگرانی شدید از مواضع برخی جریان‌های اصلاح‌طلب و حامیان دیپلماسی یک‌طرفه بیان کرد: عقب‌نشینی و ارائه پیام‌های ضعیف نه تنها از دشمنی آمریکا نمی‌کاهد، بلکه طرف مقابل را در پیشبرد اهدافش جری‌تر خواهد کرد. مطرح کردن تعابیری نظیر ایجاد پل پیروزی برای ترامپ یا ایجاد مسیر خروج آبرومندانه، تحلیل‌های انحرافی و نادرستی است که زمینه محاسبات اشتباه واشنگتن را فراهم می‌سازد.
استاد دانشگاه مطالعات جهان با آسیب‌شناسی تجربیات گذشته از جمله توافقات پیشین و خطوط قرمز تعیین‌شده گفت: متأسفانه در دوره‌های گذشته این تصویر غلط در نهادهای اطلاعاتی غرب شکل گرفت که میان مواضع قاطع رهبری و عملکرد برخی مسئولان اجرائی تفاوت وجود دارد. تکرار چنین رویکردی در شرایط کنونی که کشور با تهدیدات مستقیم روبه‌رو است، خطرناک بوده و می‌تواند مقدمه‌ساز جنگ و حملات بعدی آمریکا باشد.
وی با نقد گزاره کلی که همه جنگ‌ها با مذاکره پایان می‌یابند افزود: این شرط تنها زمانی محقق می‌شود که طرف مقابل نیز اراده‌ای برای پایان تقابل داشته باشد. در حالی که ترامپ به دنبال تسلط بر نفت و منابع کشور است و حتی در زمان طرح پیشنهادهای مذاکره، اقدامات خصمانه را متوقف نکرده، دادن امتیازات اقتصادی یا دیپلماتیک بدون دریافت تضمین، متوقف‌کننده جنگ نخواهد بود.
راهبرد اقتصاد متکی بر قدرت و ضرورت شکستن چرخه ناکارآمد مذاکره
این تحلیلگر ارشد بین‌الملل با یادآوری فرمایشات رهبر شهید درباره طمع استعماری آمریکا به منابع، معادلات ژئوپلیتیک و ذخایر نفت و گاز ایران تاکید کرد: راهکار اصلی در برابر این طمع‌ورزی، مایوس‌سازی کامل دشمن و اثبات غیرقابل دسترس بودن این منابع است. آمریکا با هدف کند کردن روند افول اقتصادی خود به دنبال غارت ثروت ملل است و باید در محاسباتش متوجه شود که هزینه چنین اقدامی ویرانگر خواهد بود.
ایزدی با تشریح ظرفیت‌های اقتصادی عظیمی همچون تنگه هرمز خاطرنشان کرد: بهره‌برداری هوشمندانه از توانمندی‌های منطقه‌ای می‌تواند درآمدهای اقتصادی بالایی برای کشور ایجاد کند که حتی از درآمدهای نفتی فراتر رود.
به گزارش فارس، وی تاکید کرد: نباید حواس کشور به موضوعات فرعی مانند واردات برخی کالاهای خاص پرت شود، بلکه اولویت اصلی شورای عالی امنیت ملی و کلیه مسئولان باید شکستن چرخه ناکارآمد حمله، آتش‌بس و مذاکره باشد.
کارشناس مسائل آمریکا در جمع‌بندی سخنان خود صراحتاً اعلام کرد: مذاکره فقط یکی از ابزارهای سیاست خارجی است. ما ابزار سیاسی، اقتصادی، نظامی، فرهنگی و اطلاعاتی داریم. اگر ابزار سیاسی در مواجهه با آمریکا نتیجه نداده، باید از ابزارهای دیگر استفاده کنیم. تنها راه جلوگیری از جنگ بعدی، هم‌صدایی کامل تمامی بخش‌های مدیریتی با مواضع قاطع رهبر معظم انقلاب و بالا بردن ملموس هزینه تجاوز برای طرف آمریکایی است.