پاسخ وزارت جهاد کشاورزی درباره یک خبر و توضیح کیهان
وزارت جهاد کشاورزی درباره گزارش منتشرشده در صفحه ۴ روزنامه کیهان به تاریخ ۱۴/۰۷/۱۴۰۵ با عنوان «صدور مجوز صادرات گوجه و پیاز با وجود کمبود و گرانی!» توضیحاتی منتشر کرد که به شرح زیر است؛
تأمین پایدار نیاز بازار داخلی و صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان، از اولویت‌های اصلی معاونت توسعه بازرگانی در مدیریت بازار محصولات کشاورزی است. در همین راستا، تصمیم‌گیری در خصوص صادرات محصولات کشاورزی با لحاظ شرایط تولید، میزان عرضه، نیاز مصرف‌کنندگان و ملاحظات امنیت غذایی کشور صورت می‌گیرد.
بر اساس برآوردهای انجام‌شده، میزان تولید گوجه‌فرنگی کشور در سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ حدود پنج میلیون و ۷۸۶ هزار تن پیش‌بینی می‌شود که از این میزان، حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار تن (معادل ۵۵ درصد تولید سالانه) در فصل تابستان و با اوج تولید در شهریورماه حاصل می‌گردد. با احتساب جمعیت حدود ۹۰ میلیون نفری کشور، مصرف سالانه گوجه‌فرنگی به‌صورت تازه‌خوری حدود دو میلیون و ۲۵۰ هزار تن برآورد شده که حدود ۶۰۰ هزار تن آن به فصل تابستان اختصاص دارد. این برآوردها بیانگر ظرفیت قابل‌توجه تولید داخلی برای تأمین نیاز مصرف‌کنندگان است؛ هرچند مدیریت زمان عرضه، توزیع جغرافیایی محصول و تأمین نیاز صنایع تبدیلی نیز در تنظیم بازار اهمیت دارد.
در همین چارچوب، موضوع وضعیت تولید، عرضه و صادرات گوجه‌فرنگی در بیست‌وچهارمین جلسه کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای اساسی مطرح شد و با توجه به اهمیت حفظ تعادل بازار داخلی، مقرر گردید صادرات گوجه‌فرنگی تا پایان سال جاری ممنوع شود. این تصمیم با هدف اولویت‌بخشی به بازار داخلی و پیشگیری از بروز اختلال در تأمین محصول اتخاذ شده است.
در تکمیل موارد فوق، لازم به ذکر است در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، سطح کشت گوجه‌فرنگی تابستانه ۵۷ هزار و ۳۴۸ هکتار با برآورد تولید
۳,۴۵۲ هزار تن بوده است که با توجه به نیاز کشور، به میزان مکفی قابل تأمین است. میانگین قیمت سر مزرعه گوجه‌فرنگی در فصل تابستان ۲۶۴ هزار ریال و در مهرماه ۳۶۱ هزار و ۵۰۰ ریال و در میدان بار تهران در تابستان ۳۶۶ هزار ریال و در مهرماه
۴۵۷ هزار ریال گزارش شده است.
نوسانات اخیر قیمت‌ها عمدتاً متأثر از تغییر فصل و کاهش تدریجی عرضه محصول تابستانه است که پیش‌بینی می‌شود با آغاز عرضه گسترده محصول پاییزه، زمستانه و استفاده از ظرفیت تولیدات گلخانه‌ای در ماه‌های آبان و آذر، زمینه تعادل عرضه و تقاضا فراهم شود.
همچنین در خصوص محصول پیاز، در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ سطح زیرکشت تابستانه و پاییزه ۲۶ هزار و ۵۳ هکتار با برآورد تولید ۱,۵۵۹ هزار تن بوده است که با توجه به مصرف سرانه، به میزان مکفی قابل تأمین است. میانگین قیمت سر مزرعه پیاز در فصل تابستان ۲۶۱ هزار ریال، در مهرماه ۴۷۰ هزار ریال و در میدان بار تهران در تابستان ۳۶۰ هزار ریال و در مهرماه ۵۸۴ هزار ریال گزارش شده است. با توجه به نوسانات قیمت پیاز در هفته‌های اخیر به دلیل افزایش صادرات، ضرورت کنترل آن متناسب با روند تولید و عرضه با هماهنگی و تعامل مراجع ذی‌ربط در دستور کار می‌باشد.
بنابراین، همان‌طور که ملاحظه می‌گردد، سیاست‌گذاری در حوزه صادرات با در نظر گرفتن تأمین منافع بازار داخلی انجام می‌شود و تصمیمات اتخاذشده، مؤید اولویت تأمین نیاز مصرف‌کنندگان داخلی در مدیریت بازار است.
کیهان:
هشتم مهرماه سال جاری، سازمان توسعه تجارت اعلام کرد که معاونت بازرگانی وزارت جهادکشاورزی صادرات گوجه‌فرنگی و پیاز، به‌صورت مشروط را اعلام کرده است.
خبرگزاری ایسنا در ۱۴ مهرماه سال جاری یعنی کمتر از یک هفته بعد نوشته بود: طبق نرخ‌نامه، قیمت هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای و گوجه‌فرنگی بوته‌رس ۵۷ هزار تومان تعیین شده است. قیمت پیاز سفید و پیاز زرد نیز در این نرخ‌نامه کیلویی ۶۲ هزار تومان اعلام شده اما مشاهدات میدانی نشان می‌دهد؛ قیمت گوجه‌فرنگی، بسته به کیفیت، محل عرضه و نوع محصول، از حدود
۸۵ هزار تومان آغاز می‌شود و در برخی خرده‌فروشی‌ها به ۱۳۳ هزار و ۶۵۰ تومان می‌رسد.
این خبرگزاری افزوده بود: پیاز سفید نیز در خرده‌فروشی‌ها با قیمت‌هایی بین ۸۹ تا ۱۳۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه می‌شود؛ یعنی حدود ۴۴ تا ۱۱۰ درصد بیشتر از نرخ‌نامه و دامنه قیمت پیاز زرد حتی بالاتر است و از کیلویی ۹۵ هزار تومان آغاز شده و تا ۱۴۵ هزار تومان نیز می‌رسد؛ رقمی که حدود ۵۳ تا ۱۳۴ درصد با نرخ رسمی اختلاف دارد. در حالی که قیمت گوجه‌فرنگی و پیاز در برخی خرده‌فروشی‌ها به‌ترتیب به ۱۳۳ و ۱۴۵ هزار تومان رسیده است.
صدور مجوز صادرات مواد غذایی اساسی یا پرمصرف، در حالی‌که کشور در محاصره دریایی و هوایی و خطر جنگ مجدد است؛ از سوی هر دستگاهی اشتباه است؛ به‌خصوص که همواره بیش از مجوز داده‌شده صادرات صورت می‌گیرد. مسئولان باید متوجه تفاوت دوران جنگ با شرایط عادی باشند. ضمن اینکه «صادرات» همواره اسم رمز گرانی محصولات کشاورزی و دامی در کشور بوده است.
این در حالی است که محصول مازاد می‌تواند ذخیره‌سازی یا به صنایع تبدیلی فروخته شود. مسعود بختیاری؛ رئیس سندیکای صنایع کنسرو کشور، چندی پیش در گفت‌وگویی از کمبود گوجه‌فرنگی مورد نیاز صنایع تبدیلی خبر داده و گفته بود که کارخانه‌های تولید رب با کاهش عرضه این محصول مواجه شده‌اند.
نکته دیگر اینکه با توجه به گزارش‌هایی درباره محدودیت آب، اولویت کشت باید با محصولات اساسی باشد که کشور در آن‌ها واردکننده است و کشت محصولات دیگر، به اندازه نیاز کشور صورت بگیرد.