پیروز جنگ شرط می‌گذارد و برنده، ایران است
دونالد ترامپ در آستانه انتخابات کنگره تقلا کرد تا خود را پیروز جنگ و دست برتر میدان نشان بدهد، اما نه اخبار اقتصادی و نظرسنجی‌ها و نه ارزیابی تحلیلگران، هیچ‌کدام کمترین تأییدی بر دعاوی او نداشتند؛ بلکه تحلیلگران ارشد گفتند که ترامپ هیچ راهبردی برای خروج از بن‌بست ندارد، بلکه نمی‌داند که در دوره پساابرقدرتی آمریکا چه باید بکند.
پیروز جنگ شرط می‌گذارد و برنده، ایران است
دیروز استیو هانکه، تحلیلگر و اقتصاددان آمریکایی، در واکنش به اظهارات مارکو روبیو تأکید کرد: مطرح کردن شروط متعدد پس از پیروزی در جنگ، امری طبیعی است. کاملاً روشن است که ایران جنگ را برده و اکنون برای حل‌وفصل شرایط و دستیابی به توافق صلح، خواسته‌های مشخص خود را مطرح می‌کند. وقتی در جنگ پیروز می‌شوید، این شما هستید که خواسته‌هایتان را مطرح می‌کنید. استاد اقتصاد دانشگاه جانز هاپکینز همچنین گفت: وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد که هزینه جنگ با ایران تاکنون به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده است. اما این رقم بیش از ۵ میلیارد دلار هزینه لازم برای تعمیر پایگاه‌های نظامی آسیب‌دیده آمریکا را که ایران آن‌ها را ویران کرده، در بر نمی‌گیرد. هزینه جنگ با ایران به یک تریلیون دلار می‌رسد.
ترامپ: پیروز شدیم
اما ایران بسیار سرسخت است(!)
دونالد ترامپ قبل از انتخابات کنگره و تحت فشار اقتصادی و افکار عمومی ادعا کرد:
- ما جنگی با ایران داشتیم و پیروز شدیم. قیمت نفت مثل سنگ در حال سقوط است؛ تقریباً ۱۰ دلار در هر بشکه کاهش یافته که بزرگ‌ترین کاهش قیمت در تاریخ است. چون ما پیروز شدیم و مردم احساس می‌کنند جنگی با ایران در نخواهد گرفت. بازارها روی عدم وقوع جنگ حساب کرده‌اند.
- امیدوارم مردم وقتی رأی می‌دهند، این را در نظر بگیرند. چرا که ما باید مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای می‌شدیم. این یک جنگ نیست. ما درگیری کمی داشتیم. ما ارتش آن‌ها را نابود کردیم. به نظر می‌رسد که همه‌چیز دارد به‌خوبی پیش می‌رود. به خاطر همین است که قیمت نفت کاهش یافته است.
آخرین باری که ما چیزی شلیک کردیم کی بود؟ آخرین باری که دیدید ما با ایران در حال جنگ هستیم، کی بود؟ این اصلاً یک جنگ نیست؛ یک جنگ بسیار نرم است. احتمال زیادی وجود دارد که به توافق برسیم. آن‌ها به‌شدت خواهان توافق هستند. شاید لازم باشد سراغ «کوه کلنگ» برویم، اما مسئله مهمی نیست. ما می‌توانیم در عرض یک ساعت بمباران کنیم.
- من نمی‌خواهم جنگ با ایران مانند جنگ ویتنام به یک درگیری طولانی‌مدت تبدیل شود.
او همچنین گفته است: ایران بسیار سرسخت است. حالا می‌فهمم چرا کشورهای خاورمیانه از آن می‌ترسیدند. می‌توانیم ایران را نابود کنیم. نمی‌خواهم ایرانیان زیادی را بکشیم، اما اگر مجبور شویم، این کار را خواهیم کرد. ما نیروی نظامی بسیار قدرتمندی داریم تا خاورمیانه را تحت کنترل نگه داریم.
بورس آمریکا، دروغ ترامپ را باور نکرد
هرچند ترامپ تلاش کرد از ترفند مذاکره در کنار عرضه 45میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک آمریکا به بازار برای آرام‌سازی بازارها بهره ببرد و قیمت نفت هم موقتاً چند دلار کاهش پیدا کرد، اما این قیمت همچنان ۳۵ دلار گران‌تر از ماقبل جنگ است. همچنین خالی‌بندی ترامپ، حال بازار بورس آمریکا را خوب نکرد و بورس آمریکا ریزش کرد؛ به‌نحوی که شاخص نزدک ۱۰۰ به‌عنوان مهم‌ترین شاخص بورس آمریکا، با افتی بی‌سابقه نسبت به ماه قبل، ۱۰ درصد ریزش داشت. شاخص نزدک ۱۰۰ عملکرد صد شرکت بزرگ غیرمالی فهرست‌شده در بازار بورس آمریکا را نمایش می‌دهد.
باخت انتخاباتی
به خاطر نارضایتی ۶۰ درصدی از ترامپ
آخرین نظرسنجی شبکه ان‌بی‌سی نیوز نشان می‌دهد دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، با اختلاف قابل‌توجهی در رقابت برای کسب کنترل کنگره از جمهوری‌خواهان پیشی گرفته‌اند. بر اساس این نظرسنجی، تمایل رأی‌دهندگان به ایجاد تغییر افزایش یافته و میزان نارضایتی از عملکرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به رکورد بی‌سابقه ۶۰ درصد رسیده است. هم‌زمان، روزنامه واشنگتن پست تأکید کرد که ترامپ به‌تنهایی، یک انتخابات قابل برد را به شکست سنگین جمهوری‌خواهان تبدیل کرده است: جمهوری‌خواهان، سال ۲۰۲۶ را با شانس حفظ اکثریت سنا آغاز کردند، اما ترامپ با جنگ علیه ایران بدون مجوز کنگره و علی‌رغم تردید مشاوران، اوضاع را تغییر داد. ایران بازارهای انرژی جهانی را مختل کرد. در حالی که ترامپ بین مذاکره و تهدید نوسان می‌کرد، قیمت بنزین و گازوئیل بالا رفت، به‌ویژه در ایالت‌های قرمز روستایی مانند آلاسکا، آیووا و کانزاس. جنگ تجاری تکانشی او با اضافه‌هزینه تا ۱۲.۵ درصد بر ده‌ها کشور و ۵۰ درصد عوارض بر ۲۰ میلیارد دلار واردات کانادا، مِین و میشیگان را که برای کنترل سنا حیاتی‌اند، آسیب زد. اکنون تنها سؤال این است که اکثریت دموکرات‌ها در کنگره چقدر بزرگ خواهد بود؟ ترامپ صاحب این شکست بالقوه است، اما جمهوری‌خواهان مطیع در کنگره هم مقصرند؛ آن‌ها قدرت مقابله با نادرست‌ترین سیاست‌های او را داشتند، یا حداقل تلاش برای آن را داشتند، فقط جرأتش را نداشتند.
این میزان سقوط آمریکا باورکردنی نیست
کیروس جانسن، تحلیلگر آمریکایی حوزه ژئوپلیتیک، با اشاره به سقوط آمریکا تحت مدیریت ترامپ می‌گوید: واقعاً باورکردنی نیست که ایالات متحده تحت رهبری ترامپ تا این اندازه سقوط کرده. وضعیت آمریکا واقعاً مایه شرمساری‌ست. ترامپ ادعا می‌کند که می‌توانست جنگ ویتنام را ظرف یک هفته به پایان برساند؛ اما جنگ کنونی او با ایران چه؟! هشت ماه گذشته و هنوز هیچ راه‌حلی برای آن پیدا نکرده! تنها دستاوردش قیمت بنزینِ سر به فلک کشیده و بالاترین قیمت گازوئیل در تاریخ آمریکاست. جنگ روسیه و اوکراین چه شد؟! ترامپ ادعا می‌کرد می‌تواند آن را ظرف یک روز تمام کند! اما حتی نتوانست به این وعده نزدیک شود.
هم‌زمان، اسکات ریتر، افسر اطلاعاتی سابق، تأکید کرد: هیچ معیاری وجود ندارد که بتوانید بر اساس آن بگویید دونالد ترامپ موفق شده است. او دروغ گفته است. و اگر تلاش کنیم به هر قیمتی در جنگ پیروز شویم، اقتصاد جهانی را نابود خواهیم کرد. اقتصاد آمریکا را نیز نابود خواهیم کرد.
آمریکا در همه اهدافش شکست خورد
و جنگ را باخت
جان کیریاکو (مأمور سابق سازمان سیا) در همین زمینه خاطرنشان کرد: نتانیاهو ترامپ را فریب داد و به ایران حمله کرد، اما آمریکا در همه اهدافش شکست خورد و حالا حتی با بمباران اتمی هم نمی‌تواند پیروز شود. یکی از چیزهایی که همیشه به نظر می‌رسد فراموش می‌کنیم این است که ایران به اندازه کل اروپای غربی است. جمعیتش ۹۲ میلیون نفر است. از سه طرف با کوه احاطه شده و از طرف چهارم با آب. مگر اینکه حاضر باشیم یک میلیون نیروی زمینی متعهد کنیم، حتی بمب هسته‌ای هم این جنگ را نخواهد برد. ترامپ ظاهراً نمی‌فهمد که ما همین حالا هم جنگ را باخته‌ایم. جنگ برای همه مقاصد عملی تمام شده و ما باخته‌ایم. بنیامین نتانیاهو او را متقاعد کرد که دولت ایران مثل خانه‌ای از کارت است و به‌محض اینکه رهبری را از بین ببریم، همه‌چیز فرو می‌ریزد و همه برای همیشه خوش و خوشحال زندگی خواهند کرد. و این هرگز درست نبود.
شکست در وعده‌ها و ناکام در سیاست خارجی
گزارش‌های رسانه‌ای می‌گویند هشت ماه پس از آغاز جنگ علیه ایران، هزینه‌های اضافی سوختی که جنگ به مردم آمریکا تحمیل کرده، در مجموع از
۱۵۰ میلیارد دلار فراتر رفته است.
بر همین اساس، درکسل هرد، استراتژیست آمریکایی، در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی تصریح کرد: ترامپ با شعار «جنگ بس است» وارد کاخ سفید شد، اما برخلاف وعده خود، آمریکا را وارد جنگی کرد که آمریکایی‌ها هزینه این تصمیم را در زندگی روزمره خود می‌پردازند؛ افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و کالاهای مصرفی، در کنار اختلال در زنجیره تأمین جهانی، فشار اقتصادی بر خانوارها را تشدید کرده است. این نشان‌دهنده شکست وعده‌های انتخاباتی ترامپ و یکی از عوامل اصلی تضعیف موقعیت جمهوری‌خواهان است. مسئله فقط جنگ نیست؛ مردم آمریکا با دولتی مواجه‌اند که رئیس‌جمهور، وزیر خارجه و وزیر دفاع آن، در مدیریت بحران‌ها و راهبرد سیاست خارجی با ناکامی روبه‌رو شده‌اند و حمایت عمومی لازم را نیز ندارند.
بازی سرزنش در میان حامیان ترامپ
شروع شده است
آکسیوس گزارش می‌دهد: بازی سرزنش انتخابات میان‌دوره‌ای جمهوری‌خواهان از همین ابتدا آغاز شده و جمهوری‌خواهان نمی‌دانند که سه‌شنبه شکست بزرگی خواهند خورد یا کوچک، اما آن‌ها همین حالا هم برای یک بازی سرزنش حماسی آماده می‌شوند.
همچنین، ران دسانتیس، فرماندار فلوریدا، اظهار کرد: من می‌توانم به شما بگویم که آقای ترامپ به این موضوع آگاه شده‌اند، و فکر می‌کنم احتمالاً گزارش‌ها را دیده‌اید، جایی که افراد به او گفته‌اند این موضوع تا پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش ادامه خواهد داشت. اگر این موضوع تا پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش ادامه پیدا کند، این امر به توانایی او برای انجام هر کاری آسیب جدی وارد خواهد کرد، و برای جمهوری‌خواهان در دوره‌های بعدی نیز بسیار دشوار خواهد بود.
آمریکا در سراشیبی
برنامه‌ای برای روزهای بعد از ابرقدرتی ندارد
در حالی که پپه اسکوبار، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سرشناس برزیلی، می‌گوید «با تثبیت کنترل ایران بر تنگه هرمز، دوران سلطه دریایی آمریکا که از سال ۱۹۴۵ ادامه داشته، به پایان خود نزدیک می‌شود»، نشریه فارین پالیسی تحلیلی با عنوان «هیچ‌کس طرحی برای افول آمریکا ندارد» منتشر کرد. این نشریه می‌نویسد: آمریکا در سراشیبی قدرت است، اما واشنگتن برای روزهای بعد از ابرقدرتی برنامه‌ای ندارد. آمریکا دهه‌ها به این عادت کرده بود که قدرت اول جهان باشد و با هزینه‌ای نسبتاً محدود، بر اقتصاد و سیاست بین‌الملل تأثیر بگذارد. اما این دوران رو به پایان است و سیاستمداران واشنگتن هنوز برنامه روشنی برای آینده ندارند. برتری آمریکا در قرن بیستم به گسترش تجارت و افزایش ثروت آمریکایی‌ها کمک کرد؛ هرچند جنگ‌های نیابتی و مداخلات نظامی آن، هزینه‌های سنگینی بر کشورهای دیگر تحمیل کرد.
با تغییر نظم جهانی و کاهش برتری آمریکا، مزایای اقتصادی گذشته نیز در حال رنگ‌باختن است. حتی با تغییر سیاست خارجی، شاید دیگر نتوان دوران طلایی قدرت و رفاه آمریکا را به شکل سابق بازگرداند.
یک احتمال وجود دارد که بیش از حد ناخوشایند است. قدرت ژئوپلیتیکی آمریکا در حال فروپاشی است و این نباید خیلی تعجب‌آور باشد. امپراتوری‌ها، در نهایت، ظهور و سقوط می‌کنند. با این حال، وقتی صحبت از افول می‌شود، حامیان ترامپ یا معتقدند که این اتفاق نخواهد افتاد یا اهمیتی نخواهد داشت.
آمریکا در جنگ فرسایشی
گرفتار شده است
نشریه تخصصی سیاست خارجی در آمریکا، در یادداشت دیگری خاطرنشان کرد: یک جنگ جدید علیه ایران، ضربه نهایی به رهبری آمریکا در خاورمیانه خواهد بود. و بعید است که حتی به حداقل اهداف آمریکا و اسرائیل دست یابد.
ایالات متحده اکنون در نوعی جنگ طولانی و فرسایشی گرفتار شده است که پیروزی قاطع در آن تقریباً غیرممکن است. ایران مدت‌هاست که در این محیط‌ها به‌خوبی عمل کرده است. تحریم‌های آمریکا و خشونت‌های پراکنده، قطعاً به ایران آسیب می‌رساند، اما این آسیب به‌طور یکسان توزیع نمی‌شود. این عوامل بیشتر به تقویت رژیم کمک می‌کنند تا تضعیف آن.
دونالد ترامپ تلاش کرد با نزدیک‌شدن دوباره به روسیه و فشار بر اوکراین، قیمت انرژی را پایین بیاورد؛ اما معامله گازوئیل روسیه به بن‌بست خورد و جنگ علیه ایران نیز همچنان نفت را گران نگه داشته است. افزایش بهای سوخت، فشار اقتصادی بر مصرف‌کنندگان آمریکایی را تشدید کرده و می‌تواند هزینه سنگینی برای کاخ سفید داشته باشد. جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز عامل اصلی گرانی نفت و سوخت است.
آسیب‌پذیری معماری امنیتی آمریکا
با جنگ ایران آشکار شد
خبرگزاری رویترز در گزارشی تأکید کرد که موشک‌های ایرانی ضعف معماری امنیتی آمریکا را نشان دادند: تهدید دونالد ترامپ به حمله دوباره به ایران، متحدان آمریکا در خلیج فارس را با چشم‌اندازی تلخ روبه‌رو کرده است. آن‌ها از یک سو با جنگی دیگر مواجه‌اند که نمی‌توانند در کم‌وکیف آن تأثیری بگذارند و از سوی دیگر، پایگاه‌های آمریکایی که مثلاً برای حفاظت از آن‌ها ساخته شده بود، به جای بازدارندگی، احتمالاً کشورهای حاشیه خلیج فارس را به هدفی برای پاسخ شدید ایران تبدیل می‌کند. موشک‌های ایرانی در جنگ اخیر، ضعف و آسیب‌پذیری در قلب معماری امنیتی چندده‌ساله واشنگتن را آشکار کردند و حضور گسترده آمریکا در منطقه، به جای بازداشتن تهران، به ایران اهداف ثابت داده است.
ایران و متحدانش
ابعاد میدان جنگ را گسترش می‌دهند
مؤسسه هادسون می‌گوید ایران و انصارالله حتی بدون تجهیزات پیشرفته هم می‌توانند کابل‌های اینترنت جهانی را نابود کنند و میدان جنگ با ایران هر روز توسعۀ ابعاد پیدا می‌کند. در گزارش این اندیشکده آمده است: دامنه تقابل دریایی ایران با آمریکا از نفت فراتر رفته و زیرساخت‌های ارتباطی را نیز دربر گرفته است. مقام‌های امنیتی ایران هشدار داده‌اند در صورت ازسرگیری حملات آمریکا یا رژیم اسرائیل، کابل‌های زیردریایی هدف قرار می‌گیرند. اهمیت این تهدید در دریای سرخ است؛ کابل‌های آن حدود ۹۰ درصد ظرفیت ارتباطی اروپا و آسیا را حمل می‌کنند. قطع آن‌ها می‌تواند اینترنت، خدمات مالی و تجارت الکترونیک را مختل کند و تعمیرات را به‌دلیل ناامنی و هزینه بیمه به تأخیر بیندازد.
حمله انصارالله به کشتی روبیمار در فوریه ۲۰۲۴ نشان داد حتی بدون توانمندی پیشرفته زیرسطحی نیز می‌توان به کابل‌ها آسیب زد: لنگر کشتی غرق‌شده سه کابل را قطع کرد و ارتباطات بخش‌هایی از آسیا، آفریقا و اروپا را مختل ساخت و تعمیرات پرهزینه چندماهه را ضروری کرد. توسعه پهپادهای زیرآبی، زیردریایی‌های کوچک و تجهیزات عملیات ساحلی، همراه با انتقال تجهیزات ایرانی به یمن، از گسترش تهدید حکایت دارد.
حملات به کشتی‌های تجاری در خلیج فارس و اطراف هرمز شدت گرفته است. سازمان بین‌المللی دریانوردی تا ۲۳ اکتبر ۱۲۰ حادثه ثبت کرد و رویترز از آسیب بیش از ۳۰ نفتکش بزرگ، از جمله ۱۱ فروند در اکتبر، خبر داد. ایران برای مختل‌کردن جریان انرژی لزوماً به بستن هرمز نیاز ندارد؛ آسیب مستمر به ناوگان نیز ظرفیت حمل‌ونقل را کاهش می‌دهد و هزینه اقتصادی تحمیل می‌کند.