گزارش بلومبرگ از ضربات سهمگین یمن به ثبات و اقتصاد عربستان
سرویس خارجی-
مجله آمریکایی نوشته است که، عملیات یمن «ثبات و امنیت را از عربستان سلب کرده و به اقتصاد و برنامه‌های توسعه‌ای ریاض به‌شدت آسیب زده است». همزمان انهدام هواپیماهای گران‌قیمت سعودی، حمله به پالایشگاه‌ها و پیشروی در جنوب، بن‌بست استراتژیک رژیم سعودی و حامی آمریکایی‌اش را آشکارتر ساخته است.
به نظر می‌رسد که قدرت‌های بزرگ و متحدان منطقه‌ای‌شان همواره در دام معمای امنیت گرفتار می‌شوند؛ جایی که تلاش برای تحمیل نظم مطلوب از طریق برتری نظامی و حمایت خارجی، به‌جای تثبیت موقعیت، هزینه‌های فزاینده و آسیب‌پذیری‌های ساختاری تولید می‌کند. در چنین چارچوبی، رژیم‌هایی که امنیت خود را به پشتیبانی قدرت‌های فرامنطقه‌ای گره می‌زنند، اغلب ظرفیت انطباق با واقعیت‌های میدانی را از دست می‌دهند و در برابر بازیگرانی که اراده مقاومت و ابتکار عمل نامتقارن دارند، دچار فرسایش تدریجی می‌شوند. این منطق ساختاری نشان می‌دهد که وابستگی به حمایت خارجی نه‌تنها ثبات پایدار ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند به تضعیف مشروعیت و تشدید چالش‌های اقتصادی و امنیتی بینجامد و در نهایت معادله قدرت را به زیان طرف به‌ظاهر قوی‌تر تغییر دهد.
فروپاشی مزیت‌ها
در همین رابطه رسانه‌های غربی از جمله مجله آمریکایی بلومبرگ ناچار به اعتراف شده‌اند که تداوم عملیات نیروهای مسلح یمن، مهم‌ترین جذابیت سرمایه‌گذاری عربستان یعنی «ثبات و امنیت» را از ریاض سلب کرده و چشم‌انداز اقتصادی و طرح‌های بلندپروازانه توسعه‌ای این کشور را با مشکل‌های جدی روبه‌رو ساخته است. این گزارش نشان می‌دهد که عملیات یمنی‌ها به محدودسازی پروازها در ریاض، به تعویق افتادن رویدادهای مهم و تعطیلی عملیاتی منطقه مالی پایتخت منجر شده و بخش‌های گردشگری، حمل‌ونقل و جذب سرمایه خارجی را به شدت تهدید کرده است.
کارشناسان اقتصادی و مقامات پیشین صندوق بین‌المللی پول تأکید کرده‌اند که حتی افزایش درآمدهای نفتی عربستان نیز برای جبران خسارت‌های گسترده جنگ بر بخش‌های غیرنفتی کافی نخواهد بود. شاخص سهام بازار بورس سعودی در پی تداوم این خسارت‌ها طی دو ماه گذشته به مرز پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۲۱ نزدیک شده و برنامه‌های ریاض برای تنوع‌بخشی به اقتصاد را با موانع جدی مواجه ساخته است، وضعیتی که وابستگی ساختاری اقتصاد سعودی به حمایت‌های خارجی، به‌ویژه آمریکا را بیش از پیش آشکار می‌کند.
انهدام هواپیماهای گران‌قیمت
انهدام دو فروند هواپیمای ترابری نظامی گران‌قیمت سعودی با موشک‌های بالستیک دقیق در فرودگاه نجران و پایگاه هوائی خالد در خمیس مشیط، نقطه عطفی در عملیات یمن به شمار می‌رود. این حملات هماهنگی پیشرفته میان اطلاعات نظامی و توان موشکی یمن را آشکار کرد و بار دیگر شکنندگی سامانه‌های دفاعی پیشرفته ریاض را در برابر حملات هدفمند نشان داد؛ سامانه‌هایی که با وجود تجهیزات آمریکایی، انگلیسی و دیگر کشورها، نتوانستند از اهداف حیاتی محافظت کنند.
اصابت موشک‌های بالستیک به اهداف نقطه‌ای در پایگاه‌های مجهز به سامانه‌های پاتریوت و شبکه‌های هشدار زودهنگام، پرسش‌های جدی درباره کارآمدی چتر دفاعی سعودی ایجاد کرده است. این عملیات‌ها خطوط تدارکاتی دشمن را مختل کرده و پیام روشنی از بازدارندگی ارسال می‌کند؛ به‌ویژه در شرایطی که انتقال تسلیحات و نیروهای مزدور از طریق فرودگاه‌های تحت کنترل سعودی همچنان ادامه دارد و اکنون با تهدید مستقیم روبه‌رو شده است.
هشدار تخلیه فرودگاه عدن و پیشروی در جنوب
سخنگوی نیروهای مسلح یمن خواستار تخلیه فوری فرودگاه عدن شد و اعلام کرد یک هواپیمای باری نظامی عربستان در حال انتقال سلاح برای کشتار ملت یمن است. همزمان نیروهای یمنی در جبهه‌های استان لحج پیشروی کرده و به ورودی‌های شهر عدن رسیده‌اند، اقدامی که برای تأمین امنیت تنگه باب‌المندب و پایان دادن به تهدیدات سعودی ضروری ارزیابی شده است.
تلفات سنگین مزدوران در باب‌المندب
نیروهای مسلح یمن تلاش مزدوران سعودی برای پیشروی از عدن به سمت جنوب باب‌المندب را با شلیک موشک‌های بالستیک و سلاح سنگین دفع کردند و شمار زیادی از این عناصر کشته و زخمی شدند. چندین جنگ‌افزار وابسته به مزدوران نیز منهدم شد؛ واقعیتی که نشان می‌دهد دعوت ریاض از افراد برای جنگ علیه یمن، آنان را مستقیماً به کام مرگ می‌کشاند.
حمله به زیرساخت‌های انرژی و هشدارهای داخلی
نیروهای یمن پالایشگاه رأس تنوره در منطقه شرقی عربستان را با موشک بالستیک هدف قرار دادند و آتش‌سوزی گسترده‌ای ایجاد کردند. پیش از آن نیز شرکت آرامکو در ینبع، پالایشگاه رابغ و خطوط لوله انتقال نفت مورد حمله موشکی و پهپادی قرار گرفته بود. سازمان دفاع مدنی عربستان نیز سامانه‌های هشدار زودهنگام را در استان‌های ینبع و جده فعال اعلام کرد؛ نشانه‌ای روشن از گسترش دامنه تهدید به عمق خاک سعودی.
شرکت انگلیسی گرفتار شد
از آن‌سو شرکت انگلیسی اینفورما، یکی از بزرگ‌ترین برگزارکنندگان نمایشگاه‌های تجاری جهان، در پی اختلال ناشی از عملیات یمن، پیش‌بینی رشد درآمد سالانه خود را از حدود ۶ درصد به ۳ درصد کاهش داد؛ به این معنا که نرخ رشد مورد انتظار آن نسبت به برآورد قبلی دقیقاً نصف شده است. نمایشگاه «سیتی‌اسکیپ جهانی» ریاض که قرار بود در نوامبر ۲۰۲۶ (آبان‌ـ آذر ۱۴۰۵) برگزار شود به فوریه ۲۰۲۷ (بهمن‌ـ اسفند ۱۴۰۵) موکول شده و «نمایشگاه جهانی سلامت» نیز به‌صورت مجازی برگزار خواهد شد، در حالی که برگزاری حضوری آن به اکتبر ۲۰۲۷ (مهر- آبان ۱۴۰۶) انتقال یافته است. اینفورما حتی پیش‌بینی کرده در صورت تداوم شرایط کنونی، تا پایان سال ۲۰۲۶ درآمدی از بازار عربستان کسب نکند.
کارزار هوائی عقیم سعودی
در مقابل، طبق آمار سه‌شنبه شبِ یحیی سریع، هواپیماهای سعودی طی ۲۴ ساعت ۸۱ حمله هوائی و موشکی علیه صنعا و استان‌های تعز، لحج، صعده، حجه و اب انجام دادند و مجموع حملات ائتلاف از زمان تشدید تجاوزات به ۳۳۷۹ مورد رسید. با این حال، این بمباران‌های پیاپی نتوانسته ابتکار عمل را از نیروهای یمن بگیرد. حمایت همه‌جانبه آمریکا از ریاض نیز نه‌تنها ثبات را به عربستان بازنگردانده، بلکه هزینه‌های نظامی، اقتصادی و مشروعیتی سنگینی بر دوش رژیم سعودی تحمیل کرده و بن‌بست استراتژیک این کشور را عمیق‌تر ساخته است.
آن‌چه امروز در میدان نبرد و بازارهای مالی عربستان جریان دارد، نشانه‌ای از جابه‌جایی تدریجی موازنه قدرت در شبه‌جزیره عربستان است. رژیمی که سال‌ها با تکیه بر دلارهای نفتی و چتر حمایتی واشنگتن خود را مصون می‌پنداشت، اکنون درمی‌یابد که هیچ سامانه دفاعی و هیچ حمایت خارجی نمی‌تواند جای خالی مشروعیت و اراده ملی را پر کند. هزینه‌ای که ریاض می‌پردازد، تنها مالی و نظامی نیست؛ بلکه فرسایش تدریجی تصویر «قدرت باثبات» است که زمانی مهم‌ترین کالای صادراتی‌اش به شمار می‌رفت.