از سکوی قهرمانی تیم ملی تا پروژه‌های عمرانی
گفت‌وگو با روح‌الله خورشیدوند درباره عمران،صنعت، دانشگاه، ورزش
و آینده شرکت‌های پیمانکاری
روح‌الله خورشیدوند، مدیرعامل شرکت نشا و رئیس هیئت‌مدیره شرکت خرم‌راه ماهان، تجربه‌های علمی و دانشگاهی، مدیریت شهری و افتخارات متعدد ورزشی را در کنار مدیریت پروژه‌های صنعتی و عمرانی قرار داده است. او در این گفت‌وگو از حفظ اشتغال نزدیک به دو هزار نفر، اجرای پروژه‌های شاخص و نگرانی درباره آینده شرکت‌های پیمانکاری کشور می‌گوید.
پرسش: ابتدا خودتان و مجموعه‌های تحت مدیریتتان را معرفی کنید.
خورشیدوند: من روح‌الله خورشیدوند هستم. در حوزه مهندسی عمران و حسابداری در مقطع کارشناسی ارشد در هر دو رسته تحصیل کرده‌ام و علاوه‌بر فعالیت اجرائی، سابقه تدریس در این رشته‌ها در دانشگاه آزاد و دانشگاه لرستان را دارم. مدیرعامل شرکت نشا و رئیس هیئت‌مدیره و سهام‌دار عمده شرکت خرم‌راه ماهان هستم. شرکت نشا در سال 1359 ثبت شده و بر پشتوانه بیش از 46 سال تجربه حرفه‌ای مجموعه تکیه دارد. نشا دارای رتبه یک ابنیه و ساختمان، رتبه دو تأسیسات و تجهیزات و رتبه پنج در رشته‌های راه و ترابری و آب است و علاوه‌بر پیمانکاری، کارخانه تولید سازه‌های فلزی ساختمانی و صنعتی دارد. خرم‌راه ماهان نیز از سال 1385 در حوزه پروژه‌های عمرانی و زیرساختی فعالیت دارد. امروز مجموعاً حدود ۲۰ پروژه فعال در بخش‌های ساختمان، راه و تأسیسات داریم و نزدیک به دو هزار نفر با شرکت‌ها همکاری می‌کنند.
پرسش: در شرایط تورم و نوسان ارز چگونه این حجم از فعالیت و اشتغال را حفظ کرده‌اید؟
خورشیدوند: برای ما نیروی انسانی صرفاً یک عدد در صورت‌های مالی نیست؛ همکاران ما و خانواده‌هایشان به پایداری کار وابسته‌اند. با وجود فشارهای اقتصادی و شرایط بحرانی، سیاست ما حفظ اشتغال بوده و تلاش کرده‌ایم حتی در دوره‌های دشوار از تعدیل نیرو پرهیز کنیم. مدیران و کارشناسانی داریم که سال‌ها همراه مجموعه مانده‌اند. من خودم را بیشتر همکار آنان می‌دانم تا رئیسشان. البته تأخیر در پرداخت مطالبات، رشد لحظه‌ای هزینه‌ها و تعهدات بانکی و قراردادی، فشار سنگینی به جریان نقدینگی شرکت‌ها وارد می‌کند.
پرسش: کدام پروژه‌ها را نمونه‌ای از توان فنی و اجرائی مجموعه می‌دانید؟
خورشیدوند: در حوزه دانشگاهی و فرهنگی، اجرای استخر شماره دو دانشگاه تهران، سالن همایش و کلینیک درمانی دانشگاه تهران، ساختمان دانشکده عمران دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی و خانه موسیقی تهران در سوابق مجموعه قرار دارند. در حوزه ورزشی نیز پروژه‌هایی مانند مجموعه ورزشی و سوله ستاد بحران کرج و استخر قهرمانی زنجان را اجرا کرده‌ایم. در بخش ساختمان‌های اداری و خدماتی، پروژه‌هایی برای بانک سپه در کرمانشاه، بانک ملت در زنجان، بانک رفاه کارگران، شرکت بیمه ایران و مجموعه‌های صنعتی داشته‌ایم. بیش از ۳۰ مدرسه در تهران و ساختمان‌های اداری، تجاری و آموزشی متعدد نیز بخشی از رزومه ماست.
پرسش: در صنعت و زیرساخت چه تجربه‌های شاخصی داشته‌اید؟
خورشیدوند: از پروژه‌های مهم ما اجرای بخش‌های ساختمانی، سازه‌ای، برق و تأسیسات مکانیکی و تجهیزات مرتبط با خط تولید خودروی ری‌را در ایران‌خودرو است. اجرای گالری انتقال بدنه خودرو به بخش رنگ و پوشش‌های اپوکسی کف سالن‌های تولید نیز در سوابق مجموعه قرار دارد؛ بخشی از این فعالیت‌ها را در تعطیلات حدود ده‌روزه نوروز انجام دادیم تا توقف تولید به حداقل برسد. در صنعت، اجرای پایپینگ در پروژه‌های پتروشیمی و تأسیساتی در پتروشیمی‌های سینا و پتروشیمی کاسپین و پتروشیمی اکسین امورات پایپینگ و خطوط مختلف انجام گردیده و در زیرساخت، پروژه‌های راهسازی در محور کرج–قزوین، همکاری در طرح‌های تثبیت بستر راه و راهسازی در چابهار و مهرریز یزد و احداث پل درروی رودخانه لواسان از تجربه‌های ماست. همچنین شرکت خرم‌راه ماهان به‌عنوان پیمانکار اصلی در پروژه توسعه زیرساخت‌های مرز بازرگان فعالیت دارد که برآورد هزینه کل آن حدود دو تا سه همت و مدت پیش‌بینی‌شده اجرای آن ۳۰ ماه است.
پرسش: در تعمیر پل‌های تهران به چه دستاوردهایی رسیده‌اید؟
خورشیدوند: در مرمت و مقاوم‌سازی پل‌های فرسوده و پرتردد تهران، از جمله در محورهای یمن، چمران، نیایش، شیخ فضل‌الله، آزمایش، کالج، امام حسین و بزرگراه امام علی فعالیت داشته‌ایم. یکی از تجربه‌های مهم ما اجرای پوشش آسفالت اپوکسی روی پل‌های فلزی بود. با توجه به محدودیت واردات مواد اولیه و فرصت اندک برای انسداد ترافیک، با همکاری متخصصان داخلی و یک مجموعه شیمیایی، محصولی با زمان گیرش حدود چهار ساعت توسعه دادیم و اجرا کردیم. این دستاورد برای من نمونه‌ای از نوآوری عملی در شرایط محدودیت است. جزئیات فنی، دوام و دامنه کاربرد آن را می‌توان با گزارش‌های آزمایشگاهی و مدارک پروژه معرفی کرد.
پرسش: مهم‌ترین نگرانی شما برای آینده صنعت پیمانکاری کشور چیست؟
خورشیدوند: نگران از بین رفتن شرکت‌های بزرگ و ریشه‌داری هستم که دهه‌ها دانش فنی، نیروی انسانی و ماشین‌آلات را گرد آورده‌اند، اما به دلیل فشار مالی یا نبود برنامه جانشین‌پروری تعطیل می‌شوند. مجموعه ما به نسل دوم رسیده ومن و برادرهایم هر سه تحصیلات عمران و حسابداری داریم.
باید شرکت‌های کوچک توانمند را هم برای رشد و تشکیل تیم حرفه‌ای تشویق کرد. معیار انتخاب پیمانکار نباید فقط پایین‌ترین قیمت باشد؛ توان مالی، نیروی متخصص، تجهیزات، سابقه و قابلیت تکمیل بموقع پروژه نیز اهمیت دارند. رقابت سالم زمانی شکل می‌گیرد که ظرفیت واقعی هر شرکت دیده شود.
پرسش: با توجه به سوابق تحصیلی و مدیریتی خود چه کمکی به جامعه پیمانکاری می‌توانید بکنید؟
خورشیدوند: ترکیب مهندسی عمران و حسابداری به من کمک کرده مسائل پروژه را هم از منظر فنی و هم از منظر جریان نقدینگی، مالیات، بیمه، قانون کار و تعهدات قراردادی بررسی کنم. عضو جامعه حسابداران خبره ایران و جامعه حسابداران ایران هستم و دو سال نیز در یکی از شهرهای استان لرستان مسئولیت شهرداری داشته‌ام؛ بنابراین با بخشی از محدودیت‌های دستگاه اجرائی و دغدغه‌های پیمانکار آشنا هستم. علاقه‌مندم از طریق سندیکاها و انجمن‌های پیمانکاری، در آموزش حقوق پیمان، مدیریت مالی پروژه و گفت‌وگوهای تخصصی با سازمان امور مالیاتی، تأمین اجتماعی و کارفرمایان مشارکت کنم. هدف من کسب عنوان صنفی نیست؛ هدف، کمک به حل مسائل واقعی و تقویت نظام فنی و اجرائی کشور است.
پرسش: فعالیت ورزشی شما چگونه به قهرمانی جهان رسید؟
خورشیدوند: از چهار سالگی زیر نظر کانچو یوسف شیرزاد، بنیان‌گذار کیوکوشین ایران و مکتب کاراته شیرزاد، آموزش دیده‌ام. از نوجوانی در وزن‌های مختلف قهرمان کشور شدم و در سال‌های بعد در رقابت‌های سبکهای آزاد، شین‌ذن، فول‌کنتاکت و سمی‌کنتاکت عناوین متعددی کسب کردم. در مسابقات بین‌المللی ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ ساری و رقابت‌های لهستان در ۲۰۰۳ نیز حضور موفقی داشتم؛ در لهستان علاوه‌بر کسب مقام نخست در وزن آزاد و مقام سوم در دو وزن-70 کیلوگرم، عنوان مبارز برتر و تکنیکی‌ترین مبارز را دریافت کردم که حاصل آن دو مدال طلا در لهستان شد . نقطه شاخص کارنامه من سه قهرمانی پیاپی در رقابت‌های قهرمانی روسیه قهرمانی مسابقات جهانی کیوکوشین 29 و 30 می‌وقهرمانی مسابقات جهانی سبکهای آزاد انشین کاراته روسیه 6 تا 8 می‌در سال ۲۰۰۴ است و مسابقات جهانی کیوکوشین اروپا 14 و 15 می؛میباشد.من در ۴۶ سالگی دان هشت را از استاد خودم کانچو یوسف شیرزاد و فدراسیون کاراته جمهوری اسلامی ایران دریافت کردم و امروز در مربیگری و داوری ملی و بین‌المللی و مسئولیت‌های سازمانی شین‌ذن کیوکوشین فعال هستم. و در مسابقات قهرمانی کشور بیش از 10 قهرمانی و چند قهرمانی در سبکهای آزاد و ارتش در کارنامه خود دارم
پرسش: تجربه ورزش و مدیریت شهری چه اثری بر نگاه اجتماعی شما گذاشته است؟
خورشیدوند: ورزش به من نظم، فروتنی، پشتکار، جوانمردی و دفاع از حق را آموخته است. در دوره مدیریت شهری نیز تلاش کردم به نیازهای مردم پاسخ بدهم. بر اساس نتایجی که آن زمان از سوی مسئولان محلی به من اعلام شد، رضایت مردمی از عملکرد مدیریت شهری بیش از ۹۰ درصد عنوان شده بود. همچنین در فعالیت‌های مرتبط با شبکه شهرداران صلح جهانی با محوریت شهردار هیروشیما ژاپن مشارکت دارم. برای من، ورزش، دانشگاه، صنعت و مدیریت شهری مسیرهای جداگانه نیستند؛ همه آنها فرصتی برای خدمت به مردم و پیشرفت کشورند.
پرسش: چه نقشی برای خود در تشکل‌های صنفی و نظام فنی و اجرائی کشور می‌بینید؟
خورشیدوند: هدفم کسب عنوان نیست؛ می‌خواهم در حد توان به نظام فنی، مهندسی، مالی و اجرائی کشور خدمت کنم. با تحصیلات کارشناسی و کارشناسی ارشد عمران، سوابق تدریس دانشگاهی در حسابداری و عمران در دانشگاه آزاد و دانشگاه لرستان، و عضویت در جامعه حسابداران خبره ایران و جامعه حسابداران ایران، علاقه‌مندم در کارگروه‌های تخصصی پیمانکاری مشارکت کنم. مسائل مالیات، بیمه، قانون کار، شرایط عمومی پیمان و تأخیر در مطالبات را می‌توان با آموزش، بررسی مستند و جلسات منظم با سازمان امور مالیاتی، تأمین اجتماعی و کارفرمایان بهتر مدیریت کرد.
پرسش: پیام پایانی شما به فعالان صنعت ساختمان و پیمانکاری چیست؟
خورشیدوند: در شرایط سخت اقتصادی هم می‌توان با دانش، همدلی و برنامه‌ریزی ساخت و اشتغال آفرید؛ البته این مسیر بدون اصلاح سازوکارهای قرارداد، پرداخت و تأمین مالی پایدار نمی‌ماند. دوست دارم توانمندی‌های شرکت نشا و خرم‌راه ماهان را به پیمانکاران، مهندسان مشاور و کارفرمایان حرفه‌ای معرفی کنم و در کنار آن سهمی در آموزش و رشد نسل جدید شرکت‌های ایرانی داشته باشم. ما باید شرکت‌هایی بسازیم که از عمر یک مدیر فراتر بروند و برای نسل‌های بعد باقی بمانند.