یمن، عربستان را شخم زد / بلومبرگ: ارتشهای عربی توخالیاند
سرویس خارجی-
نیروهای مسلح یمن در پاسخ به جنایات سعودی با هفت عملیات موشکی و پهپادی عمیق در خاک عربستان، فرودگاهها و تأسیسات نفتی مهم ریاض را هدف قرار دادند؛ همزمان ستوننویس بلومبرگ نوشت ارتشهای عربی با وجود هزینههای سرسامآور، توخالی و ناتوان از مهار یمنیها هستند.
آنچه امروز در رویارویی یمن و عربستان مشاهده میشود بحران عمیق مشروعیت و کارآمدی در ساختار قدرت دولتهای رانتی خلیجفارس است که ارتشهای آنها مجهز به پیشرفتهترین تسلیحات غربی است اما به علت فقدان پیوند اجتماعی با جامعه، وابستگی ساختاری به نیروهای خارجی و اولویتبخشی به حفظ رژیمهای وابسته عربی بهجای دفاع «ملی»، در برابر نیرویی که از حمایت مردمی و ایدئولوژی مقاومتی برخوردار است، ناتوان و توخالی ظاهر شدهاند و این شکست، نشانهای از فرسایش اقتدار سنتی حاکمان نفتی در عصر جنگهای نامتقارن است.
ارتشهای توخالی
ستوننویس بلومبرگ، مکس هستینگز، در گزارشی تازه وضعیت رژیم سعودی را پس از موج حملات یمن چنین توصیف میکند که خلیجفارس در آشفتگی فرو رفته و ریاض بر پایههای خود میلرزد. فرودگاههای اصلی این کشور بهطور متناوب بر اثر حملات موشکی و پهپادی نیروهای یمنی تعطیل میشوند، ثروتمندان در حال خروج هستند و زائران خارجی برای سفر تردید دارند. بن سلمان، ولیعهد سعودی، میان کاخهایی با تدابیر امنیتی سنگین و پناهگاههای زیرزمینی در رفتوآمد است و نیروهای مسلحی که میلیاردها دلار برای آنها هزینه شده، ناتوان از مهار انصارالله نشان دادهاند. به نوشته این گزارش، واقعیت امروز این است که نیروهای مسلح عربستان و کشورهای عربی هنگامی که از آنها انتظار میرود وارد جنگ شوند، توخالی به نظر میرسند.
هستینگز در بلومبرگ مینویسد نیروهای مسلح عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج «همه تجهیزات را در اختیار دارند، اما نمیدانند چگونه از آنها استفاده کنند». دههها تلاش حاکمان برای جلوگیری از کودتا باعث شده کارآمدی عملیاتی فدای امنیت رژیم شود. بخش قابلتوجهی از نیروهای عادی قراردادی و خارجی هستند و نگهداری تجهیزات پیشرفته به شرکتهایی مانند BAE Systems وابسته است. این کشورها برای اطلاعات نظامی و دفاع هوائی نیز به آمریکا متکیاند، در حالی که گزارشها از ناتوانی نیروی دریایی آمریکا در تداوم محاصره و نیاز به ده سال برای بازسازی توان آن حکایت دارد.
عربستان نشان داده قادر به شکست نظامی یمن نیست. روابط ریاض و ابوظبی پرتنش است و متحدان اسمی مانند ترکیه و پاکستان بعید است در حمله زمینی مشارکت کنند. درخواستهای سعودی از چین برای مهار ایران نیز بیپاسخ مانده است. هستینگز نتیجه میگیرد عربستان یکی از بازندگان بزرگ درگیریهای اخیر است و تولید ناخالص داخلی آن به دلیل افت فعالیتهای نفتی کاهش خواهد یافت. رؤیای تبدیل شدن به قطب منطقهای با واقعیت تلخ برخورد کرده و اقتدار اخلاقی و راهبردی متحد آمریکایی نیز بهشدت فرسوده شده است.
هفت ضربه دقیق در عمق خاک سعودی
همزمان، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، شنبهشب، از انجام هفت عملیات مهم با موشکهای بالستیک و پهپاد در عمق عربستان خبر داد. این عملیاتها در پاسخ به بیش از صد حمله هوائی سعودی در ۲۴ ساعت گذشته و مجموع ۳۱۲۳ حمله از آغاز تشدید تنشها صورت گرفت. فرودگاه ملک خالد ریاض در دو مرحله، تأسیسات آرامکو در ینبع، پالایشگاه رابغ، ایستگاههای پمپاژ و خط لوله انتقال نفت شرق به غرب، فرودگاه بینالمللی فهد در دمام، فرودگاه نجران و پایگاه هوائی خمیس مشیط هدف قرار گرفتند و به گفته سریع، اصابتها دقیق و مؤثر بوده است.
فرودگاهها و شریانهای نفتی زیر آتش
عملیات علیه فرودگاه ملک خالد به توقف فعالیتهای آن منجر شد و نیروهای یمنی صراحتاً هشدار دادند که این فرودگاه همچنان هدف نظامی است و هرگونه فعالیت در آن پیامدهای سنگینی خواهد داشت. ضربه به تأسیسات نفتی آرامکو در ینبع و پالایشگاه رابغ نیز بهعنوان حملاتی مهلک توصیف شد که شریانهای حیاتی اقتصاد سعودی را نشانه گرفته است. این حملات در حالی انجام میشود که سعودیها مدعی رهگیری موشکهایی به سمت
مکه و مدینه شدهاند؛ ادعایی که نیروهای یمنی آن را دروغی بزرگ و تکراری خواندند و تأکید کردند تنها تأسیسات نظامی و نفتی را هدف قرار میدهند.
ضربه به پایگاههای مزدوران در جنوب یمن
نیروهای مسلح یمن همچنین مرکز تجمع مزدوران وابسته به سعودی در اردوگاه النصر و پایگاه نظامی دریایی عدن را هدف قرار دادند. سریع اعلام کرد این نیروها تحت نظارت افسران سعودی و فرماندهی بدر صلاح الحربی سازماندهی میشوند و هدف آنها حمله به مردم یمن است. همزمان رسانههای محلی از انفجارهای مهیب در استانهای عدن و لحج خبر دادند که نشاندهنده گسترش دامنه عملیات یمنیها به مناطق تحت نفوذ نیروهای وابسته به ریاض است.
غیرنظامیان قربانیانِ حملات هوائی سعودی
در مقابل، وزارت بهداشت یمن اعلام کرد حملات هوائی سعودی از آغاز تشدید تنشها ۱۹۳ شهید و ۴۶۸ زخمی برجای گذاشته که شامل ۶۲ کودک و ۲۴ زن میشود. تنها در یک روز، حمله به یک منزل مسکونی در منطقه عصر صنعا و یک کارخانه سیمان در همدان دستکم ۲۱ شهید و زخمی برجا گذاشت. همچنین جنگندههای سعودی شهر التربه در استان تعز را بمباران کردند و نیروهای وابسته به ریاض برای پنجمین روز متوالی از ورود کمکهای انسانی به تعز جلوگیری کردند.
پیشروی تکنولوژیک و روایی یمن
در نقطه مقابل، پیچیدگی عملیات نظامی یمن ناظران را شگفتزده کرده است. انصارالله از آتشبس ۲۰۲۲ برای بازسازی، تقویت تسلیحات و تسلط بیشتر بر فناوری موشکی و پهپادی بهره برد. شمار نیروهای آنها به دهها هزار نفر میرسد و با وجود نداشتن هواپیمای جنگی، برتری هوائی طرف مقابل دستاورد چندانی نداشته است. آنها اکنون در بهکارگیری تجهیزات پیشرفته و مدیریت روایت برای افکار عمومی داخلی و جهانی مهارت بیشتری یافتهاند.
معادله محاصره در برابر محاصره
نیروهای مسلح یمن تأکید کردهاند عملیات در عمق عربستان تا توقف تجاوز و پایان محاصره ادامه خواهد یافت و معادله «محاصره با محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» را تحمیل میکنند. در همین حال، وزارت حملونقل یمن اعلام کرد از ابتدای اکتبر تا ۲۲ این ماه ۷۸۵ کشتی تجاری از تنگه بابالمندب عبور کردهاند و جریان دریانوردی بینالمللی روان است؛ آماری که ادعاهای سعودی درباره ناامن بودن این آبراه را رد میکند و نشان میدهد این ریاض است که با نظامیکردن منطقه، امنیت کشتیرانی را تهدید میکند.