فلسفه حجاب در نماز
شبهه: فلسفه حجاب کامل در نماز چیست؟ خدا که با همه محرم است، پس چرا در تاریکی و تنهایی که هیچ نامحرمی هم وجود ندارد، بانوان باید با پوشش کامل نماز بخوانند؟
پاسخ: از آنجا که ویژگی‌های زن، خواسته یا ناخواسته چشم‌های محرم یا غیر محرم را می‌رباید، می‌توان گفت در تمام مهندسی احکام فقهی اسلام، حفظ عفت و حیا برای زن و مرد یک اصل ضروری و مهم به حساب می‌آید. بنابراین تمام احکام عبادی و توصلی (احکامی که در آن قصد قربت شرط نیست) تابع این اصل
است.
براساس همین اصل شارع مقدس دستوراتی واجب یا مستحبی را در نماز داده است؛ از جمله: آب ریختن به دست‌ها از داخل آرنج هنگام وضو، کنار هم قرار دادن پاها هنگام قیام، ابتدا زانوها را روی زمین قرار دادن پیش از رفتن به سجده، گذاشتن آرنج‌ها و شکم بر زمین و چسباندن اعضای بدن به یکدیگر هنگام سجده(1) و همچنین رعایت حجاب کامل در نماز و... که همگی این دستورها نشان‌دهنده آن است که این کارها مانع از در معرض دید قرارگرفتن برجستگی‌های بدن زن به‌ویژه در نماز که با نشستن و برخاستن و رکوع و سجود همراه است خواهد بود.
اما درخصوص محرم بودن خداوند و لزوم رعایت حجاب بدون حضور نامحرم باید گفت که اصولاً محرم و نامحرم درمورد خداوند مفهوم و معنای ندارد زیرا خداوند بر اسرار، باطن و ظاهر هر شخص اشراف دارد و به تعبیر قرآن کریم از رگ گردن انسان به انسان نزدیک‌تر است(2)؛ گذشته از اینکه حکم پوشش در نماز، با حفظ حجاب در برابر نامحرم تفاوت‌هایی دارد و با آن قابل مقایسه نیست؛ مثلاً پوشاندن روی پا در برابر نامحرم واجب است؛ ولی در نماز- بدون حضور نامحرم–
واجب نیست.
بنابراین علل و حکمت‌های رعایت حجاب در نماز بدون حضور نامحرم را باید در موارد دیگری جست‌وجو کرد که در اینجا به سه مورد آن اشاره می‌کنیم:
الف) رعایت پوشش کامل در نمازهای پنج گانه نوعی تمرین مستمر و همه روزه برای حفظ حجاب است و یکی از عواملی است که در پاسداشت دائمی پوشش اسلامی زن و جلوگیری از آسیب پذیری آن، نقش مهمی ایفا
می‌کند.
ب) وجود پوشش برای تمام بدن و داشتن پوششی مخصوص برای نماز، توجه و حضور قلب انسان را بیشتر می‌کند و از التفات ذهن به تجملات و چیزهای رنگارنگ می‌کاهد و ارزش نماز را صد چندان
می‌کند.
ج) داشتن پوشش کامل در پیشگاه خداوند، نوعی ادب و احترام به ساحت قدس ربوبی است. از این رو برای مرد نیز دربر‌داشتن عبا و پوشاندن سر در نماز، مستحب
است.
پی‌نوشت‌ها:
1. الکافی، (ط – الإسلامیة)، ج ۳، ص۳۳۵.
2. «وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَریدِ؛ و ما به او از رگ گردن نزدیک‌تریم!»، ق، آیه ۱۶.
*سایت هدانا