فشار تنگه هرمز و دو برابر شدن قیمت نفت آمریکا و اروپا را به هم ریخت
پیامدهای جنگ تحمیلی علیه ملت ایران، هر روز به شکل تازه‌تری به سمت جنگ‌افروزان و حامیان آن‌ها کمانه می‌کند. تازه‌ترین ابعاد این فعل‌وانفعالات، آتش اعتراضات و آشوب‌های اجتماعی-اقتصادی است که در اثر بسته شدن تنگه هرمز و انفجار قیمت‌ها، در شهرهای آمریکا و فرانسه و بلژیک و ایتالیا و آلبانی و آرژانتین و... رو به گسترش است. برخی دولت‌های اروپایی عضو ناتو در جنایت اخیر آمریکا علیه ملت ایران، ۵۰۰۰ پرواز بمب‌افکن پنتاگون را میزبانی کردند و حالا در آتش پیامدهای فاجعه‌بار همین جنگ، دست‌وپا می‌زنند تا جایی که در برخی شهرهای فرانسه حکومت نظامی اعلام شده و زد و خورد پلیس با معترضان چند هزار زخمی و بازداشتی بر جای گذاشته است. در برخی از همین کشورها پرچم آمریکا به‌عنوان بانی جنگ و فشار اقتصادی، به آتش کشیده شده و در آمریکا و در کف خیابان، ترامپ به‌عنوان عامل جنگ احمقانه و شاه مغروری که باید کنار برود، هو می‌شود.
جمعه نیست، شنبه است؛ تهران نیست، پاریس است
در حالی که ادعا می‌شد یکی از اهداف جنگ، براندازی در ایران است، توماس یگر، استاد روابط بین‌الملل و سیاست خارجی دانشگاه کلن آلمان، گفت: در واشنگتن «تغییر رژیم» رخ داده، نه در تهران! ترامپ برای بسط قدرت و ثروت‌اندوزی شخصی، آمریکا را زیرورو کرده اما در سیاست خارجی هیچ استراتژی ندارد و صرفاً سردرگمی خود را برون‌ریزی می‌کند. از سال ۱۹۸۰ و دکترین کارتر، همه فکر می‌کردند آمریکا برای تنگه هرمز می‌جنگد اما ترامپ این بلوف ۴۶ ساله را فاش کرد! این احمقانه‌ترین کاری بود که یک قدرت می‌توانست انجام دهد.
این ارزیابی، ترجمانی از بیانات رهبر حکیم و شهید انقلاب است که ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۸ فرمود: «آمریکایی‌ها احتیاج دارند به اینکه هارت و پورت کنند. می‌گویند رفتار ما ایران را تغییر داد! بله، این را درست می‌گویند؛ تغییرش این بود که نفرت مردم ایران از آمریکا ۱۰ برابر شده؛ همت جوانان ما برای آماده نگه داشتن کشور بیشتر شده و نیروهای نظامی ما حواسشان جمع‌تر شده است. ببینید چقدر دستگاه محاسباتی دشمن [دچار اشتباه است] که رئیس‌جمهورشان [ترامپ] می‌گوید هر جمعه در تهران، علیه نظام راهپیمایی است. اولاً جمعه نیست و شنبه است؛ ثانیاً تهران نیست و پاریس است».
آمریکا نمی‌تواند ایران را شکست دهد
جفری ساکس، اقتصاددان آمریکایی، با انتقاد از انفعال اروپایی‌ها تأکید کرد: هیچ‌کس در اروپا نگفت که آمریکا نباید جنگ علیه ایران را شروع می‌کرد. آمریکا، ایران را بمباران کرد و مردمش را کُشت. هیچ دلیلی برای هیچ‌یک از این جنگ‌ها وجود ندارد. واضح است که آمریکا نمی‌تواند ایران را شکست دهد. در حالی که هزینه‌های انرژی سرسام‌آور است و جوانان در سراسر فرانسه و آلمان و دیگر کشورهای اروپایی اعتراض می‌کنند، رهبران این کشورها میلیاردها دلار برای موشک‌ها هزینه می‌کنند.
دو برابر شدن قیمت نفت، نشانگر اهمیت تنگه هرمز
هرچند برخی عناصر شیدا یا منفعل در برابر تبلیغات دشمن ادعا می‌کردند تنگه هرمز اهمیت خود را از دست داده و یا باز است، سی‌ان‌ان گزارش داد: قبل از جنگ ایران و آمریکا، بیش از ۴۰ درصد نفت خام دریابرد جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد؛ اما اکنون این سهم به ۲۲ درصد رسیده است.
از طرف دیگر، شبکه سی‌ان‌بی‌سی تأکید کرد: قیمت فعلی نفت برنت ۱۰۹ دلار است اما قیمت واقعی نفت احتمالاً ۳۰ تا ۴۰ دلار بالاتر از نرخ فعلی است.
این در حالی است که قیمت نفت قبل از جنگ ۷۰ دلار بود و به عبارتی، بیش از دو برابر گران شده است.
تعداد اصابت‌ها، دست‌کم دو برابر آمار اعلامی
منچ‌اوسینت نوشت: از ۲۷ سپتامبر تا ۱۷ اکتبر، سازمان تجارت دریایی بریتانیا ۳۲ حادثه را گزارش کرد. ۲۹ گزارش مربوط به نفت‌کش‌هایی هستند که توسط ایران مورد اصابت قرار گرفتند. اما به نظر من، عدد واقعی باید جایی نزدیک ۶۰ باشد. طبق اعلام خود UKMTO (سازمان تجارت دریایی انگلیس)، این مؤسسه در گزارش دقیق تعداد واقعی حملات با مشکل مواجه است، زیرا «اکثریت» کشتی‌های مورد حمله از گزارش حادثه به ما خودداری می‌کنند. اکثریت یعنی چیزی بیش از ۵۰ درصد. یعنی باید آمار رسمی تعداد حملات به نفت‌کش‌ها در تنگه هرمز را در ۲ ضرب کنیم که حداقل‌ترین آمار از اصابت‌ها به دست آید.
جنگ‌افروزان، در مخمصه گرانی سوخت
در حالی که نخست‌وزیر فرانسه به خاطر تشدید اعتراضات، خواستار اعلام مقررات منع آمدوشد (حکومت نظامی) از دوشنبه‌شب شد، ماکرون، رئیس‌جمهور، اذعان کرد: قیمت سوخت در فرانسه به‌علت جنگ آمریکا با ایران بیش از حد افزایش یافته است. بخشی از معترضان به‌درستی می‌گویند که قیمت سوخت بسیار افزایش یافته؛ این موضوع به‌دلیل جنگ علیه ایران است.
از سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است: نارضایتی مردم را درک می‌کنم؛ چون همه ما می‌خواهیم این جنگ هرچه زودتر تمام شود. از بعضی جهات، هدف جنگ محقق شده است(!) در حال حاضر، عملاً در وضعیت دفاع از تنگه هرمز قرار داریم و هم‌زمان، با اقدامات خود ضربات سنگینی به اقتصاد ایران وارد می‌کنیم.
آمریکا زیر منگنه گرانی نفت و بنزین
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری زیاده‌گوی آمریکا هم که حالا از تب‌وتاب افتاده و کمتر رجز می‌خواند، دیروز با لحنی منفعلانه گفت: کاهش قیمت نفت، به روند درگیری با ایران بستگی خواهد داشت.
او با زبان بی‌زبانی می‌گوید حالا که قیمت نفت آتی بالای ۱۰۷ دلار و نفت نقدی بالای ۱۵۰ دلار است، روند جنگ در اختیار و به نفع ایران است.
در همین حال استیو هانکه، استاد دانشگاه و اقتصاددان مشهور آمریکایی، می‌گوید: جنگی که ترامپ به راه انداخته، بازار مسکن آمریکا را به فروپاشی کشانده و هیچ نشانه‌ای از بهبود اوضاع در افق دیده نمی‌شود.
او افزود: آشوبگران به مأموران پلیس حمله می‌کنند و در پاریس هرج‌ومرج به راه انداخته‌اند. مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیگر هیچ اعتباری ندارد و به چهره‌ای بی‌اهمیت و بی‌تأثیر تبدیل شده است.
دان وینسلو، نویسنده آمریکایی، هم معتقد است: ترامپ نمی‌تواند تا روز انتخابات قیمت بنزین را درست کند.
نقطه قوت ترامپ، پاشنه آشیل او شده است
رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی نوشت: سقوط محبوبیت ترامپ، جمهوری‌خواهان را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای در تنگنا قرار داده است. اینکه بسیاری از جمهوری‌خواهان عمداً از ترامپ فاصله می‌گیرند، پیام بسیار معناداری دارد. اقتصاد که زمانی یکی از نقاط قوت ترامپ بود، اکنون به اصلی‌ترین نقطه‌ضعف او تبدیل شده است. سه نظرسنجی جدید واشنگتن‌پست، ان‌بی‌سی و فاکس‌نیوز نشان می‌دهند میزان محبوبیت دونالد ترامپ به ۳۳ تا ۳۶ درصد کاهش یافته و دموکرات‌ها با اختلاف ۸ تا ۱۰ واحد درصد از جمهوری‌خواهان پیش افتاده‌اند. افزایش هزینه‌های زندگی و نارضایتی از عملکرد اقتصادی ترامپ، به مهم‌ترین نقاط ضعف او تبدیل شده است. در همین حال، برخی نامزدهای جمهوری‌خواه برای جلوگیری از آسیب‌دیدن کارزار انتخاباتی خود، نام و تصویر ترامپ یا حمایت انتخاباتی او را از وب‌سایت‌هایشان حذف کرده‌اند. با این حال، جمهوری‌خواهان همچنان به پایگاه وفادار ترامپ برای پیروزی نیاز دارند. آن‌ها تلاش می‌کنند میان حفظ حمایت طرفداران ترامپ و فاصله گرفتن از رئیس‌جمهوری که محبوبیتش رو به کاهش است، تعادل برقرار کنند.
۷۱ درصد آمریکایی‌ها،
گرانی بنزین را غیرقابل‌تحمل می‌دانند
روزنامه جروزالم پست هم به نقل از نظرسنجی‌ها در آمریکا گزارش داد میزان رضایت آمریکایی‌ها از عملکرد دونالد ترامپ به ۳۳ درصد سقوط کرده و ۶۶ درصد از عملکرد او ناراضی هستند. این پایین‌ترین میزان محبوبیت ترامپ در هر دو دوره ریاست‌جمهوری او محسوب می‌شود و نسبت به یک سال گذشته ۸ درصد کاهش یافته است. همچنین ۵۲ درصد پاسخ‌دهندگان به‌شدت با عملکرد او مخالف‌اند. پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران نقش مهمی در کاهش محبوبیت ترامپ داشته است. ۶۵ درصد آمریکایی‌ها معتقدند جنگ با ایران اشتباه بوده و رضایت از عملکرد اقتصادی ترامپ نیز به ۲۸ درصد رسیده است. ۴۸ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که وضعیت مالی آن‌ها نسبت به زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ بدتر شده است.
افزایش قیمت سوخت یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های اقتصادی آمریکایی‌هاست. از آغاز جنگ با ایران، قیمت بنزین در برخی ایالت‌ها تا ۵۰ درصد افزایش یافته و ۷۱ درصد پاسخ‌دهندگان، قیمت بنزین را غیرقابل‌تحمل توصیف کرده‌اند.
این تحولات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره رخ می‌دهد. برای نخستین بار در بیش از یک دهه، رأی‌دهندگان حزب دموکرات را در مدیریت اقتصاد قابل‌اعتمادتر از جمهوری‌خواهان می‌دانند.
مشقّت دفاع از جنگ در مناظره‌های انتخاباتی
نشریه «ریسپانسیبل استیت‌کرافت» وابسته به اندیشکده «کوئینسی» درباره وخامت وضعیت متحدان ترامپ نوشت: جنگ ایران به محور مناظره‌های انتخاباتی سنا تبدیل شده و نامزدهای جمهوری‌خواه را با پرسشی دشوار روبه‌رو کرده است: اگر مخالف ادامه جنگند، برای پایان آن چه خواهند کرد؟ در آیووا، که معمولاً پایگاه جمهوری‌خواهان است، رقابت انتخاباتی نزدیک شده و پیامدهای اقتصادی جنگ به مسئله‌ای تعیین‌کننده بدل شده است. قیمت بنزین در این ایالت تا ۶۹ درصد افزایش یافته؛ جهشی که در بالاترین سطح میان ایالت‌ها قرار دارد. وابستگی اقتصاد آیووا به کشاورزی نیز هزینه‌های جنگ را محسوس‌تر کرده است. دو نماینده جمهوری‌خواه ایالت در مجلس نمایندگان، به ششمین و هفتمین عضو حزب خود تبدیل شده‌اند که از قطعنامه‌های اختیارات جنگی حمایت می‌کنند؛ قطعنامه‌هایی برای محدود کردن اختیار رئیس‌جمهور در آغاز جنگ بدون تأیید کنگره.
هزینه‌های جنگ و شانس ۷۳ درصدی دموکرات‌ها در انتخابات
این گزارش می‌افزاید: اشلی هینسون، نامزد جمهوری‌خواه آیووا، که پیش‌تر از جنگ حمایت می‌کرد، اکنون می‌گوید مردم نباید هزینه جنگ ایران را هنگام سوخت‌گیری یا خرید مایحتاج روزانه بپردازند. بااین‌حال، برخلاف دو هم‌حزبی خود، حاضر نشده به قطعنامه‌هایی رأی دهد که برای پایان جنگ بر ترامپ فشار می‌گذارند. یک رأی‌دهنده نیز تغییر موضع ناگهانی هینسون را در تعارض با سابقه رأی دادن او دانسته بود. جاش تورک، نماینده دموکرات مجلس ایالتی و رقیب هینسون، در مناظره سه‌شنبه همین شکاف را برجسته کرد. هینسون پاسخ داد برای پایان دادن به جنگ نیازی به قطعنامه دیگری در مجلس نمایندگان نیست و رئیس‌جمهور و ارتش آمریکا خود می‌توانند آن را خاتمه دهند.
تورک در مقابل، افزایش بهای بنزین، گازوئیل و کود شیمیایی در آستانه برداشت محصولات کشاورزی را نتیجه جنگ و تداوم حمایت رقیبش از آن دانست. فاصله میان اعلام نارضایتی از جنگ و استفاده از ابزارهای قانونی برای مهار آن، به موضوع اصلی رقابت تبدیل شده است.
پیامدهای اقتصادی جنگ چشم‌انداز انتخابات میان‌دوره‌ای را به سود دموکرات‌ها تغییر داده است: احتمال شکست سنگین جمهوری‌خواهان مطرح شده، برخی نمایندگان این حزب حفظ اکثریت مجلس نمایندگان را تقریباً ناممکن می‌دانند و مدل انتخاباتی نیت سیلور شانس تصاحب سنا توسط دموکرات‌ها را ۷۳ درصد برآورد می‌کند. جمهوری‌خواهان در معرض شکست می‌خواهند از هزینه‌های جنگ فاصله بگیرند، بی‌آنکه ابزارهای مهار آن را علیه ترامپ به کار اندازند.
نارضایتی فزاینده در بین کشاورزان آمریکایی
روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی می‌نویسد: جنگ ایران، تعرفه‌های تجاری ترامپ و افزایش هزینه‌های تولید، موجی از نارضایتی را در میان کشاورزان و دامداران آمریکایی برانگیخته است؛ گروهی که در یک دهه گذشته از وفادارترین حامیان او و حزب جمهوری‌خواه به شمار می‌رفتند. این نارضایتی در آستانه انتخابات، امید دموکرات‌ها را برای رقابت در ایالت‌هایی که سال‌ها در قبضه جمهوری‌خواهان بوده، افزایش داده است.
از مزارع سویای می‌سی‌سی‌پی تا دامداری‌های کانزاس، گلایه از سیاست‌های اقتصادی دولت رو به فزونی است. تعرفه‌ها هزینه فولاد موردنیاز برای ساخت تراکتور را بالا برده و به بازار صادرات محصولات کشاورزی آسیب زده است. هم‌زمان، جنگ ایران قیمت گازوئیل و کود شیمیایی را به‌شدت افزایش داده است. دامداران نیز از تصمیم دولت برای کاهش تعرفه واردات گوشت گاو خارجی خشمگین‌اند.
وزارت کشاورزی پیش‌بینی کرده است که درآمد خالص این بخش در سال جاری نسبت به ۲۰۲۵ حدود ۲/۶ درصد کاهش یابد؛ رقمی که با احتساب تورم به ۵/۵ درصد می‌رسد. فدراسیون کشاورزان آمریکا نیز پیش‌بینی کرده است که تولیدکنندگان بیشتر محصولات کشاورزی تا سال ۲۰۲۷ زیان خواهند داد. افزایش استقراض برای تأمین هزینه‌ها، بدهی کشاورزان را به سطحی بی‌سابقه رسانده است. در کانزاس، انجمن دامداران این ایالت برخلاف سال ۲۰۲۰ از راجر مارشال، سناتور جمهوری‌خواه، حمایت نکرده است.
بهای جنگ‌افروزی ترامپ را
خانواده‌های آمریکایی می‌پردازند
تیم کین، سناتور ایالت ویرجینیا، در برنامه «فاکس نیوز ساندی»، جنگ با ایران را «جنگی انتخابی» خواند و گفت: خانواده‌های آمریکایی تاوان پیامدهای آن را می‌دهند.
انتقاد تازه این سناتور دموکرات در حالی مطرح می‌شود که جهش قیمت نفت و سوخت در پی جنگ به یکی از محورهای اصلی رقابت‌های انتخاباتی بدل شده و دموکرات‌ها می‌کوشند افزایش هزینه‌های زندگی را مستقیماً به تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ گره بزنند. گرانی گازوئیل، به‌ویژه در مناطق کشاورزی، فشار بر تولیدکنندگان را افزایش داده و حتی شماری از نامزدهای جمهوری‌خواه را به فاصله گرفتن از مواضع دولت درباره جنگ واداشته است.
غول آمریکا درمانده شده است
نشریه امریکن کانورسیشن، تنها مزیت جنگ با ایران را پایان دادن به قیمومت آمریکا در خاورمیانه می‌داند: غول آمریکا درمانده شده است. بیش از هفت ماه از آغاز عملیات «خشم حماسی» گذشته و جنگ با ایران، برخلاف روایت پیروزمندانه دولت ترامپ، تصویری از ناتوانی راهبردی به نمایش گذاشته است.
او مدعی کنترل تنگه هرمز است، وزیر جنگ از تضعیف سپاه پاسداران می‌گوید و وزیر خزانه‌داری فروپاشی اقتصاد ایران را نوید می‌دهد؛ اما ایران ماه‌هاست جریان نفت را در این گذرگاه محدود کرده و هزینه جنگ، به اعتراف پنتاگون، از ۴۰ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که خسارت پایگاه‌های آمریکایی را هم در بر نمی‌گیرد.
ارتش آمریکا بیش از ۶۰ درصد ذخیره رهگیرهای پدافند خود و بخش قابل‌توجهی از مهمات دقیق و پیشرفته را مصرف کرده است. جنگی که قرار بود برتری نظامی را تثبیت کند، اکنون هم توان رزمی را فرسوده و هم اعتماد متحدان را متزلزل کرده است.
پایان دادن به تصور قیمومت آمریکا بر خاورمیانه
نشریه آمریکایی در ادامه نوشت: معماری حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه، محصول انتخاب‌هایی است که پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ تثبیت شدند. توافق‌های دفاعی با بحرین، قطر و امارات، سیاست «مهار دوگانه» ایران و عراق و سپس اشغال عراق، این حضور را گسترش دادند. امروز آمریکا بیش از ۲۰ پایگاه در منطقه دارد و ده‌ها هزار نظامی همچنان در آن مستقرند. بااین‌حال، جنگ جاری فرض بنیادین این آرایش را زیر سؤال برده است: پایگاه‌هایی که قرار بود بازدارندگی ایجاد کنند، خود به هدف حمله و تهدید امنیتی تبدیل شده‌اند.
حملات ایران به صدها ساختمان در پایگاه‌های آمریکا در ۸ کشور آسیب رسانده و آسیب‌پذیری مقر ناوگان پنجم در بحرین، عملیات پشتیبانی را به دیه‌گو گارسیا در فاصله بیش از دو هزار مایلی کشانده است. برای دولت‌های خلیج فارس، چتر امنیتی آمریکا دیگر ضمانتی بدیهی نیست و چه‌بسا به‌جای کاهش خطر، آن را افزایش دهد. واشنگتن می‌تواند به‌جای جبران کاهش نفوذش با تسلیحات و تعهدات بیشتر، این تغییر را بپذیرد، درباره خروج از پایگاه‌های آسیب‌پذیر تصمیم بگیرد و مسئولیت امنیت منطقه را بیش از گذشته به دولت‌های آن واگذارد. شاید تنها دستاورد مثبت جنگ ایران همین باشد: پایان دادن به تصور ضرورت قیمومت نظامی آمریکا بر خاورمیانه.