چرا دولت اصلاحات در سال ۸۱ استفاده از عنوان دریای خزر را اجباری کرد؟
استاد حقوق بینالملل با اشاره به بخشنامه ۳۰ دی ۱۳۸۱ درباره الزام دستگاهها به استفاده از عنوان «دریای خزر»، به تشریح ماجرای صدور این بخشنامه و لغو مصوبه پیشین دولت درباره کاربرد عنوان «دریای مازندران» پرداخت.
احمد کاظمی، استاد حقوق بینالملل در گفتوگو با فارس ضمن اشاره به ماجرای تغییر عنوان دریای مازندران به دریای خزر اظهار کرد: در سال ۱۳۸۱، در جریان کنفرانس مطبوعاتی حیدرعلیاف، رئیسجمهور وقت جمهوری آذربایجان، و سیدمحمد خاتمی، رئیسجمهور وقت ایران، در کاخ سعدآباد، خاتمی در حضور خبرنگاران از واژه دریای مازندران استفاده کرد.
وی افزود: این اقدام بلافاصله با واکنش حیدرعلیاف و قطع سخنان خاتمی مواجه شد. حیدرعلیاف با رد عنوان دریای مازندران، با تأکید و لحنی تند، نام این دریا را دریای خزر خواند.
جایگاه واژه خزر در جمهوری آذربایجان
کاظمی با اشاره به کاربرد واژه خزر در جمهوری آذربایجان گفت: کلمه خزر با صفات قومی ترکی اوغوزی و یهودی، واژه محبوبی در این کشور محسوب میشود. یکی از شبکههای تلویزیونی جمهوری آذربایجان که سیاستهای ترکیه را ترویج میدهد نیز به نام خزر نامگذاری شده است.
بخشنامه دولت برای استفاده از عنوان دریای خزر
استاد حقوق بینالملل ادامه داد: اندکی پس از این واقعه، بخشنامهای از سوی معاون اول وقت رئیسجمهور به دستگاهها ابلاغ شد که بر اساس آن، همه نهادها موظف شدند از عنوان دریای خزر بهجای سایر عناوین استفاده کنند.
وی با طرح پرسشهایی درباره مبنای این تصمیم اظهار کرد: مشخص نیست این تصمیم با توجه به نبود پیوند واژه خزر با رویکرد تمدنی، تاریخی، دینی و هویتی ایران، بر اساس کدام مستندات صورت گرفته است. با توجه به تبلیغ قوم ترک یهودی ضدایرانی در بطن این واژه، چرا تاکنون در این خصوص تجدیدنظر نشده است؟
هشدار درباره ضربه به مؤلفههای هویتی ایران
وی با اشاره به تلاش دشمنان برای ضربهزدن به مؤلفههای فرهنگی و هویتی ایران، گفت: دشمنان ایران اسلامی بهموازات اعمال تروریسم و جنگ اقتصادی علیه کشور، تلاش میکنند از اشتغال دولتمردان به این موضوع، فرصت مغتنمی برای ضربهزدن به مؤلفههای فرهنگی و هویتی ایران اسلامی ایجاد کنند؛ چراکه آثار ضربات هویتی بهمراتب بیشتر از هجمههای اقتصادی است.
پرسش درباره مبنای بخشنامه و لغو مصوبه پیشین
استاد حقوق بینالملل در ادامه با اشاره به بخشنامه ۳۰ دی ۱۳۸۱ گفت: امروز برای افکار عمومی ایران این سؤال مطرح است که این بخشنامه، با امضای معاون اول وقت رئیسجمهور، بر چه مبنایی کاربرد واژه خزر را در داخل ایران اجباری کرده است؟
وی افزود: همچنین بر چه اساسی مصوبه سال ۱۳۷۵ هیئت وزیران درباره استفاده از عنوان «دریای مازندران» برای پهنه آبی شمال کشور لغو شده است؟
تأکید بر بازگشت به نامهای معتبر ایرانی
کاظمی در پایان با اشاره به کاربرد عنوان کاسپین در منابع بینالمللی تأکید کرد: در بسیاری از منابع و اسناد بینالمللی از عنوان کاسپین استفاده میشود که مؤید قوم ایرانی کاسپی است.
وی تاکید کرد: بازگشت به یکی از نامهای معتبر ایرانی این دریا، از جمله دریای کاسپین، ضرورتی تاریخی و هویتی دارد.