اعتبار آمریکا تا شرق آسیا لطمه خورد ایران در تنگه هرمز، فشارها را تلافی کرد
جنگی که طبق ادعای دونالد ترامپ قرار بود چندروزه یا ظرف چند هفته تمام شود، اما نه‌تنها فروکش نکرده، بلکه آمریکای جنگ‌افروز، زیر ضرب فشار ترکیبی است. در حالی که قیمت واقعی نفت به بالای ۱۵۰ دلار رسیده، رویترز می‌گوید تأثیر نفوذ کلامی ترامپ بر بازار نفت افول کرده است. برخی نیروگاه‌های برق دیزلی در آمریکا اعلام وضعیت اضطراری کرده‌اند و وزیر خارجه دولت سابق ترامپ می‌گوید تعجب نمی‌کنم اگر ترامپ با ایرانی‌ها برای توقف حملات به فرودگاه‌های عربستان مذاکره کند.
تحلیلگر سی‌ان‌ان می‌گوید رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه از ترامپ سرخورده و خشمگین‌اند و نیویورک تایمز خاطرنشان می‌کند: تنگه هرمز ثابت کرد جغرافیا با قدرتی دوباره به صحنه بازگشته است. یک تحلیلگر آمریکایی-اسرائیلی اذعان کرد: اگر ایران نتواند نفت صادر کند، پس هیچ‌کس نخواهد توانست. ریشی سوناک، نخست‌وزیر پیشین انگلیس با اشاره به تحولات جنگ اخیر گفت: نظم جهانی به رهبری ایالات متحده آمریکا به پایان رسیده است.
بی‌اعتمادی و بی‌اعتنایی بازارهای انرژی
به دروغ‌های ترامپ
قیمت واقعی نفت به بالای ۱۵۰ دلار رسیده است. بورس لندن در گزارشی تأکید کرد: قیمت نفت برنت در بازار فیزیکی ۱۵۴ دلار است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی خاطرنشان کرد: توانایی ترامپ برای پایین آوردن قیمت نفت در بازارها با چند جمله، هم‌زمان با طولانی‌شدن جنگ علیه ایران، رو به کاهش است. «جوسازی کلامی» رئیس‌جمهور آمریکا در پی بی‌اعتمادی بازارها، تلاش او جهت مهار افزایش شدید قیمت گازوئیل را تضعیف کرده است و احتمالاً برای بازارهای انرژی، دوران «معاملات مبتنی بر ترامپ» به پایان رسیده باشد. تداوم جنگ‌ها و افزایش تنش‌های منطقه‌ای منجر به کاهش کارایی اظهارات دونالد ترامپ در کنترل بازارهای جهانی انرژی شده است. با وجود تلاش‌های دولت آمریکا برای کاهش قیمت سوخت، قیمت آتی نفت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده و بهای گازوئیل در آمریکا به رکورد ۶.۵۰ دلار رسیده است. تحلیلگران معتقدند ظرفیت پالایشگاهی جهانی به‌شدت کاهش یافته و اقدامات دولت آمریکا برای حل بحران انرژی ناکافی است.
وضعیت اضطراری در ۱۳ ایالت
به علت کمبود گازوئیل
در حالی که نیروگاه‌های برق دیزلی آمریکا در ۱۳ ایالت به علت کمبود سوخت گازوئیل اعلام وضعیت اضطراری کرده‌اند، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت: آزادسازی مقدار کمی از گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی، بی‌فایده است چرا که بخش زیادی از ظرفیت پالایش غرب آسیا به علت اختلالات در تنگه هرمز، در دسترس بازار جهانی نیست.
از طرف دیگر مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت سابق ترامپ گفت: تعجب نمی‌کنم اگر ترامپ با ایرانی‌ها برای توقف حملات به فرودگاه‌های عربستان مذاکره کند. باید توانایی حوثی‌ها برای ایجاد رعب و وحشت را از بین برد.
در همین حال، برت اریکسون تحلیلگر اقتصادی با کنایه به وعده دوهفته‌ای وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره فروپاشی اقتصاد ایران گفت: الان ۱۶ روز از وعده فروپاشی دوهفته‌ای‌ات گذشته، اسکات! شاید باید از ۳۱ بار قبلی که ادعای زمان‌بندی مشخصی کردی، درس گرفته بودی!
هزینه ۲ هزار دلاری جنگ
برای هر خانوار آمریکایی
تحقیقات مؤسسات آمریکایی نشان می‌دهد جنگ علیه ایران به‌طور میانگین برای هر خانوار در ایالات متحده، بیش از ۲ هزار دلار هزینه داشته است. شاید به همین علت است که واشنگتن‌پست می‌نویسد: نمایش میان‌دوره‌ای ترامپ، مشکلات جمهوری‌خواهان و اولویت‌های خودش را آشکار می‌کند. نظرسنجی پیو نشان می‌دهد در میان رأی‌دهندگان بسیار باانگیزه، دموکرات‌ها با ۵۹ درصد در برابر ۳۵ درصد جمهوری‌خواهان پیشتازند؛ درحالی‌که این دو گروه در انتخابات ۲۰۲۲ تقریباً برابر بودند. مشاوران ترامپ معتقدند کاهش قیمت بنزین افزایش‌یافته در پی جنگ ایران، یکی از مؤثرترین راه‌های محدودکردن شکست احتمالی جمهوری‌خواهان است. منابع واشنگتن‌پست می‌گویند محبوبیت پایین ترامپ، استفاده از او برای تبلیغات در برخی حوزه‌های نزدیک مجلس نمایندگان را دشوار کرده است. جمهوری‌خواهان برای بسیج پایگاه رأی خود به ترامپ نیاز دارند، اما حضور او در برخی رقابت‌های نزدیک ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد.
خشم و سرخوردگی
رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه
فرانک لانتز، تحلیلگر سی‌ان‌ان گفت: در سراسر کشور ایالت‌های رقابتی زیادی وجود دارند و من به مناطقی مانند ایالت مین نگاه می‌کنم. اگر جمهوری‌خواهان رأی بدهند و در انتخابات مشارکت کنند، سوزان کالینز دوباره انتخاب خواهد شد. اما مسئله‌ای که من می‌بینم این است که جمهوری‌خواهان زیادی ترجیح می‌دهند در خانه بمانند؛ آنها احساس نمی‌کنند که تلاش برای رأی دادن ارزشش را داشته باشد. برخی سرخورده‌اند، برخی مضطرب‌اند و برخی هم خشمگین.
در مقابل، دموکرات‌ها برای رأی دادن لحظه‌ای درنگ نمی‌کنند، چون از نظر آنها انتخابات ۲۰۲۶ نقطه شروعی برای آماده‌شدن جهت انتخابات ۲۰۲۸ است ... تفاوت محسوسی در میزان انگیزه و اشتیاق هواداران دو حزب برای شرکت در انتخابات وجود دارد.
اعتبار نظامی آمریکا تا شرق آسیا
لطمه خورد
روزنامه نیویورک تایمز می‌گوید جنگی که قرار بود ایران را به زانو درآورد؛ ایران را به این نتیجه رسانده که برای بقا چاره‌ای جز گسترش جنگ ندارد.
این روزنامه نوشت: تنها ۹ روز پس از آغاز جنگ با ایران، ترامپ از پیروزی قاطع نظامی سخن گفت و وعده داد قیمت نفت کاهش یابد. پیتر ناوارو نیز از ارزان‌شدن انرژی نوشت و پیت هگست در آوریل مدعی شد ایران برای سال‌ها توان جنگیدن نخواهد داشت. اما جنگ نه پایان یافته و نه وعده‌های اقتصادی محقق شده است. اما بهای گازوئیل در برخی جایگاه‌های کالیفرنیا به سقف قابل نمایش پمپ‌ها، یعنی ۹.۹۹ دلار برای هر گالن، رسیده و هزینه جنگ، حتی بر پایه برآورد حداقلی پنتاگون، از ۴۳ میلیارد دلار گذشته است؛ رقمی بیش از بودجه لازم برای تأمین یک سال تحصیل دانشگاهی رایگان برای اعضای خانواده‌های آمریکایی با درآمد سالانه کمتر از ۱۲۵ هزار دلار.
ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده تحلیل رفته، آسیب‌پذیری پایگاه‌هایش آشکار شده و اعتبار نظامی آن تا شرق آسیا لطمه دیده است. فشار اقتصادی الزاماً به تسلیم سیاسی نمی‌انجامد و ممکن است رهبران ایران نتیجه بگیرند که راه بقا نه عقب‌نشینی، بلکه گسترش میدان جنگ است. افزایش حملات به کشتیرانی و، به‌ویژه در صورت حمله دوباره، هدف‌گرفتن تأسیسات نفتی پیرامون خلیج فارس از سناریوهای پیش روست. ایران تاکنون جنگی با راهبرد زمین سوخته به راه نینداخته، اما تداوم بن‌بست می‌تواند محاسباتش را تغییر دهد.
ایران در جغرافیای هرمز
فشارهای آمریکا را تلافی کرد
نیویورک تایمز همچنین در تحلیل دیگری با این عنوان که جغرافیا با قدرتی دوباره به صحنه بازگشته است، می‌نویسد: وقتی درباره اقتصاد جهانی یا اقتصاد مدرن فکر می‌کنیم، اغلب زیرساخت‌های اساسی و به‌اصطلاح لوله‌کشی آن را فراموش می‌کنیم؛ یعنی لجستیک و زنجیره انتقال کالا. کالاها همچنان باید از یک نقطه به نقطه دیگر برسند. کشورها و گروه‌های مسلحی که از نظر قدرت نظامی، فناوری یا اقتصادی به پای ایالات متحده نمی‌رسند، تا حدی توانسته‌اند اقتصاد جهان را گروگان بگیرند؛ صرفاً به این دلیل که در موقعیت جغرافیایی خاصی قرار دارند. ایران تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز را مختل کرد؛ تنها مسیر دریایی ورودی به خلیج فارس و مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان. در همین حال، شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن کنترل یکی دیگر از گذرگاه‌های حیاتی ترانزیتی، یعنی تنگه باب‌المندب، مسیر باریک ورودی جنوبی دریای سرخ را به دست گرفتند. آمریکا از تسلط خود بر نظام مالی جهانی برای مجازات دشمنان استفاده کرده است؛ از جمله از طریق مسدود کردن دارایی‌ها یا قطع دسترسی به معاملات تجاری. چین نیز با استفاده از ذخایر فلزات کمیاب خود، رقبایش را تحت فشار قرار داده است. بنابراین شاید چندان تعجب‌آور نباشد که قدرت‌های ضعیف‌تر نیز به دنبال یافتن نقاط فشار خاص خود باشند. در مورد ایران، این نقطه فشار جغرافیاست. توسعه زیرساخت‌های استخراج و انتقال نفت در خاورمیانه پس از جنگ جهانی، تنگه هرمز را از یک مسیر دریایی به گلوگاهی اقتصادی و انرژی تبدیل کرد. فروپاشی نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم احتمالاً به شکل‌گیری جهانی با درگیری‌های فزاینده منجر خواهد شد.
انصراف ابرنفتکش‌ها
از حرکت به سوی خلیج فارس
خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد: با تشدید حملات در اطراف تنگه هرمز، شمار بیشتری از ابرنفتکش‌های بدون بار از حرکت به سوی خلیج فارس منصرف شده‌اند؛ روندی که می‌تواند انتقال نفت در نزدیکی فجیره و صادرات منطقه را مختل کند.
این خبرگزاری با استناد به داده‌های رهگیری کشتی‌ها نوشت دست‌کم ۱۰ ابرنفتکش و چند نفتکش سوئزمکس که به سوی فجیره حرکت می‌کردند، متوقف شده یا مسیر خود را تغییر داده‌اند. این وضعیت سازوکار انتقال کشتی‌به‌کشتی نفت در آب‌های نزدیک فجیره و عمان را تهدید می‌کند. در این روش، نفتکش‌های بزرگ بیرون از تنگه منتظر می‌مانند و نفتکش‌های دیگر پس از عبور از هرمز، محموله را به آنها منتقل می‌کنند. کاهش شمار نفتکش‌های دریافت‌کننده می‌تواند انتقال نفت را کندتر کند؛ آن هم در شرایطی که کمبود جهانی نفتکش، هزینه حمل را افزایش داده است.
این تحولات پس از چندین حمله به نفتکش‌ها در اطراف تنگه هرمز رخ داده است. صادرات نفت تولیدکنندگان عمده خاورمیانه در سپتامبر به ۱۲.۸ میلیون
بشکه در روز افزایش یافته بود و همچنان شش میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بود.
حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز
به بالاترین حد رسید
همچنین شبکه بی‌بی‌سی می‌گوید: حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز به بالاترین حد خود در زمان جنگ رسید.
بر اساس گزارش‌هایی که کپلر و ویندوارد منتشر کرده‌اند، طی هفته گذشته (بین ۵ تا ۱۱ اکتبر)
۱۲ کشتی تجاری مورد حمله قرار گرفتند که بالاترین تعداد هفتگی از زمان شروع جنگ است و از ۱۱ حمله در هفته اول جنگ فراتر رفت.
تنها در روز ۱۱ اکتبر شش کشتی مورد حمله قرار گرفتند: پنج نفتکش و یک کشتی کانتینری در تنگه هرمز و در نزدیکی بندر صحار عمان مورد حمله قرار گرفتند.
نفتکش‌ها همچنین در نزدیکی قطر، شرق فجیره و در بنادر امارات متحده عربی در هفته گذشته مورد حمله قرار گرفتند.
هشدار پیشاپیش ایران
به نوشته روزنامه وال‌استریت‌ژورنال به نقل از منابع مطلع «مقام‌های ایرانی به‌صورت علنی و در گفت‌وگوهای خصوصی با مقامات منطقه‌ای هشدار داده‌اند که اگر ایالات متحده حملات جدیدی را آغاز کند، آنها با تشدید بیشتر تنش‌ها در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهند داد. در این گزارش به نقل از منابع آگاه گفته شده که مقام‌های ایران به برخی کشورهای منطقه هشدار داده‌اند که در صورت حمله آمریکا، نیروهای نظامی ایران ممکن است دست به تهاجم زمینی به کشورهای همسایه بزنند. تهران به‌طور جداگانه به مقامات عرب هشدار داده است که در صورت ازسرگیری درگیری‌ها، می‌تواند اهدافی در منطقه، از جمله تأسیسات نفتی عربستان سعودی را هدف قرار دهد».
تا کِی می‌توان شوک ایران را تاب آورد؟
روزنامه فایننشال تایمز با طرح این سؤال که تا کِی می‌توان شوک ایران را تاب‌آورد؟، نوشت: جنگی که قرار بود با سرنگونی سریع حکومت ایران پایان یابد، وارد هشتمین ماه شده و هنوز چشم‌اندازی برای خاتمه آن وجود ندارد. آمریکا با این تصور وارد جنگ شد که حملات هوایی به‌تنهایی می‌تواند تغییر حکومت را رقم بزند؛ درعین‌حال، برای بسته‌شدن تنگه هرمز برنامه جایگزینی نداشت.
هیچ‌یک از چهار هدف اصلی واشنگتن، یعنی تغییر حکومت، پایان ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای، نابودی توان موشکی دوربرد و قطع حمایت ایران از حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها، محقق نشده است. بسته‌شدن هرمز به اقتصاد جهانی و شبکه اتحادهای آمریکا آسیب زده است.
افزایش نرخ بهره و بدهی سنگین
در آمریکا
فایننشال تایمز افزود: پالایشگاه‌های خلیج فارس آسیب قابل‌توجهی دیده‌اند و وابستگی هر پالایشگاه به انواع مشخص نفت، کمبود فرآورده‌ها را تشدید کرده است. جهش قیمت گازوئیل، گاز طبیعی و گوگرد حتی از افزایش قیمت نفت خام فراتر رفته و ترامپ را تا آستانه بررسی توقف صادرات گازوئیل آمریکا پیش برد؛ طرحی که سرانجام کنار گذاشته شد. افزایش نرخ بهره و بدهی سنگین، به‌ویژه در آمریکا، بریتانیا و فرانسه، آسیب‌پذیری اقتصاد جهانی را بالا برده است. برداشت مداوم از ذخایر انرژی پایدار نیست و مهار تقاضای داخلی چین نیز ممکن است ادامه نیابد؛ توقف این عوامل می‌تواند قیمت نفت را دوباره جهش دهد.
آینده جنگ نیز نامعلوم است: ترامپ شاید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به تشدید حملات روی آورد و ایران با آسیب‌زدن بیشتر به تأسیسات نفتی همسایگان پاسخ دهد؛ شاید کنگره مانع تشدید درگیری شود یا جنگ به آتش‌بسی نانوشته و پرتنش فروکش کند. با وجود ضربات سنگین، ایران و نفوذ منطقه‌ای آن پابرجا مانده‌اند. ترامپ نیز ممکن است بدون دستیابی به اهداف اعلام‌شده، پیروزی را اعلام کند و از جنگ عبور کند؛ پایانی آرام برای بحرانی که همچنان توان شوک‌آفرینی دارد.
ایران، روسیه و چین
ضعف‌های آمریکا را آشکار کردند
اندیشکده آمریکایی هادسن در تحلیلی خاطرنشان کرد: ایران، روسیه و چین ضعف‌های آمریکا را آشکار ساخته‌اند. وقتی آمریکا در آوریل ۲۰۲۵ تعرفه‌هایی را علیه چین وضع کرد، پکن صادرات عناصر خاکی کمیاب و آهن‌رباها را محدود کرد. وقتی آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند، تهران میدان نبرد را به کشورهای عرب خلیج فارس گسترش داد. چین، روسیه و ایران از نظر توانایی‌ها و اهداف خود تفاوت‌های زیادی دارند، اما هر کدام به دنبال سرنگونی نظم بین‌المللی ساخته‌شده توسط آمریکا هستند. مخالفان آمریکا برای دستیابی به اهداف خود، با یکدیگر همکاری می‌کنند.
تهران قابلیت‌های کلیدی پهپادی را در زمانی که روسیه در اوکراین در ضعیف‌ترین حالت خود بود، در اختیار مسکو قرار داد. جنگ روسیه با اوکراین، موشک‌های پدافند هوایی غرب را مصرف می‌کند. ایران هواپیماها، کشتی‌ها و رهگیرهای آمریکایی را در خاورمیانه زمین‌گیر می‌کند. تقویت نظامی چین نیز واشنگتن را مجبور می‌کند تا قابلیت‌های کمیاب خود را در دریای چین جنوبی حفظ کند. این موارد همگی آسیب‌پذیری آمریکا را آشکار
می‌کنند.
آنچه با زور از ملت‌ها دریغ شده
با زور در حال بازپس‌گیری است
آلون میزراحی، تحلیلگر سیاسی و فعال رسانه‌ای اسرائیلی-آمریکایی در شبکه ایکس به قدرت تلافی جبهه مقاومت و موازنه‌ای که ایجاد کرده پرداخت و نوشت: در غرب آسیا یک معادله جدید و زیبا دارد شکل می‌گیرد: ایران نمی‌تواند به‌طور عادی از نظر اقتصادی فعالیت کند؟ پس هیچ‌کس نخواهد توانست. ایران نمی‌تواند نفت صادر کند؟ پس هیچ‌کس نخواهد توانست. یمن نمی‌تواند از حمل‌ونقل هوایی برخوردار باشد؟ نمی‌تواند زندگی عادی داشته باشد؟ پس هیچ‌کس نخواهد توانست. آنچه با زور و خشونت از ملت‌ها دریغ شده، اکنون با زور در حال بازپس‌گیری
است.