وقتی «رؤیای ترامپ» با مین واقعیت‌ها در هرمز منفجر می‌شود
در حالی که مسئولان کاخ سفید و رسانه‌های آمریکایی از «عبور شبانه ۱۴ تا ۲۲ میلیون بشکه نفت» و «کنترل کامل» بر تنگه هرمز سخن می‌گویند، آتش‌سوزی نفتکش‌ها، هشدارهای رادیویی سپاه پاسداران به کشتی‌های لنگرانداخته در رأس‌الخیمه، و رسیدن قیمت نفت به مرز ۱۴۰ دلار طبق گفته رئیس آرامکو، تصویری کاملاً متفاوت از واقعیت ترسیم می‌کند.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا شامگاه شنبه (18 مهرماه) اعلام کرد یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف اصابت یک پرتابه با منشأ نامشخص از سمت چپ قرار گرفته و در پی آن در اتاق موتور این کشتی آتش‌سوزی رخ داده است. این سازمان تأیید کرد که تمامی خدمه در سلامت هستند و تاکنون هیچ‌گونه آلودگی زیست‌محیطی گزارش نشده است.
این نخستین حادثه از این نوع نیست. پیش از این نیز یک شناور حامل گاز مایع و یک نفتکش دیگر در محدوده تنگه هرمز هدف پرتابه‌های ناشناس قرار گرفته بودند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرد یک نفتکش غول‌پیکر هنگام تلاش برای عبور از مسیری «غیرقانونی» با مین برخورد کرده و دچار انفجار شده است. این حوادث زنجیره‌ای نشان می‌دهد که تنگه هرمز به هیچ وجه یک مسیر امن برای عبور و مرور نفتکش‌ها نیست.
خبر مهم‌تر اما هشدار مستقیم نیروی دریایی سپاه پاسداران به کشتی‌های مستقر در نزدیکی بندر رأس‌الخیمه امارات است. شماری از ناخدایان کشتی‌های مستقر در اطراف رأس‌الخیمه از دریافت دستورهایی از طریق امواج رادیویی برای ترک فوری محل‌های لنگراندازی خود خبر داده‌اند. به گزارش منابع امنیتی، این هشدار به شش کشتی که در فاصله ۱۶.۵ مایل دریایی شمال‌غربی رأس‌الخیمه لنگر انداخته بودند، داده شده و از آنها خواسته شده به لنگرگاه دبی منتقل شوند. این اقدام سپاه پاسداران عملاً به معنای آن است که ایران نه تنها بر تنگه هرمز، بلکه بر لنگرگاه‌های نزدیک به سواحل امارات نیز کنترل مؤثر اعمال می‌کند.
نکته کلیدی اینجاست که اگر واقعاً نفت به اندازه پیش از جنگ از تنگه هرمز خارج می‌شد، دلیلی برای افزایش انفجاری قیمت‌ها وجود نداشت. افزایش بی‌سابقه قیمت نفت و سوخت خود بهترین گواه بر این است که جریان نفت به هیچ وجه عادی نشده است. ترامپ با این اعداد، در واقع تلاش می‌کند بازارهای جهانی را آرام کند و موقعیت آمریکا را در مذاکرات تقویت نماید، اما واقعیت میدانی داستان دیگری روایت می‌کند.
واقعیت این است که قیمت نفت برنت در معاملات اخیر با ۲.۲۸ درصد افزایش به ۱۰۲ دلار و ۲۸ سنت در هر بشکه رسیده است. اما این تنها قیمت‌های رسمی و آتی است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده و اظهارات رئیس آرامکو آخرین قیمت نفت نقدی به ۱۴۰ دلار در هر بشکه رسیده است. یعنی حتی در شرایطی که قیمت‌های آتی در محدوده ۱۰۰ دلار معامله می‌شوند، خریداران واقعی نفت خام باید تا ۴۰ دلار بیشتر برای هر بشکه بپردازند.
امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان، این وضعیت را «بزرگ‌ترین شوک انرژی» تاریخ توصیف کرده و هشدار داده است که حتی اگر تنگه هرمز امروز باز شود، ماه‌ها طول می‌کشد تا بازار به تعادل برسد و اگر بازگشایی به تعویق بیفتد، عادی‌سازی تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد یافت. به گفته ناصر، بازار جهانی حدود ۸۸۰ میلیون بشکه نفت از دست داده و در هر هفته‌ای که تنگه هرمز بسته بماند، حدود ۱۰۰ میلیون بشکه دیگر به این رقم اضافه می‌شود.
نکته دیگر آنکه هزینه انتقال نفت از تنگه هرمز به ۴۰ میلیون دلار برای هر سفر رسیده است؛ رقمی که با نفت حدود ۱۰۰ دلاری، معادل ارزش ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام است. در روش جدید انتقال که «سفرهای شاتل» نامیده می‌شود، نفتکش‌های غول‌پیکر وارد بندرهای خلیج‌فارس شده، نفت بارگیری می‌کنند، سپس از تنگه خارج شده و محموله خود را به کشتی‌های دیگری که حاضر به ورود به تنگه نیستند، منتقل می‌کنند. این فرآیند پرهزینه و زمان‌بر، خود بخشی از دلایل افزایش قیمت نهائی نفت است.
در حالی که برخی در داخل ایران بر طبل سیاه‌نمایی می‌کوبند و با ناامید کردن جامعه، واقعیت‌های میدانی را وارونه جلوه می‌دهند، آمارهای رسمی آمریکا نشان می‌دهد که شهروندان آمریکایی بهای سنگین این ماجراجویی را مستقیماً در پمپ بنزین و سفره خود پرداخت می‌کنند.
بر اساس داده‌های دفتر آمار کار آمریکا شاخص قیمت بنزین در بازه ۱۲ ماهه منتهی به آگوست ۲۰۲۶ با ۲۷.۴ درصد افزایش مواجه شده و شاخص سوخت دیزل رشد خیره‌کننده ۵۲ درصدی را تجربه کرده است. میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا در مقطعی به ۴.۵۲ دلار رسید، در حالی که این رقم پیش از آغاز جنگ حدود ۳ دلار بود. در ایالت کالیفرنیا، میانگین قیمت هر گالن بنزین به ۶.۱۶ دلار و در میشیگان قیمت دیزل به ۵.۹۹ دلار در هر گالن رسیده است.
دولت ترامپ برای مهار این بحران، طرح تعلیق مالیات فدرال بنزین را مطرح کرد، اما کارشناسان هشدار دادند که این اقدام تنها اثر روانی داشته و «جیب رانندگان آمریکایی را خالی نگه می‌دارد». آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت توسط گروه هفت کشور صنعتی نیز نتوانست جلوی رشد قیمت‌ها را بگیرد.
کسانی که در داخل ایران از «شکست ایران در تنگه هرمز» سخن می‌گویند، بهتر است نگاهی به آمار تورم و قیمت بنزین در آمریکا بیندازند. هزینه این جنگ نه تنها از جیب مالیات‌دهندگان آمریکایی خارج می‌شود، بلکه به بهای گرانی بنزین، تورم افسارگسیخته، و کاهش قدرت خرید خانوارهای آمریکایی تمام شده است
تنگه هرمز امروز به میدان نبردی میان واقعیت و روایت تبدیل شده است. یکسو، نفتکش‌هایی که با موشک و مین هدف قرار می‌گیرند، لنگرگاه‌هایی که تحت هشدار رادیویی سپاه پاسداران تخلیه می‌شوند، و قیمت نفتی که مرز ۱۴۰ دلار را لمس کرده است. سوی دیگر، اظهارات مقام‌های آمریکایی از «کنترل کامل» بر تنگه و «عبور شبانه میلیون‌ها بشکه نفت» که هیچ داده مستقلی آن را تأیید نمی‌کند.