نوبت مجازات متجاوز نه تردید و مذاکره(یادداشت روز)
۱) آمریکا هرچه زودتر از جنگ بگریزد، ضربات کمتری را متحمل خواهد شد و هرقدر بیشتر وارد شود، خسارات جبران‌ناپذیرتری را به جان خواهد خرید. دقت در تفاوت‌های ضربات ایران در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه (به عبارت درست‌تر، ۲۲۶ روزه)، این واقعیت را کاملاً ملموس می‌کند. ضرباتی که آمریکا در جنگ اخیر خورد، نه با جنگ
۱۲ روزه و نه هیچ جنگ دیگری قابل مقایسه نیست.
۲) سابقه ندارد که آمریکا به مدت ۱۶ ماه، خود را درگیر جنگ با یک کشور کرده باشد و نه‌تنها نتواند آن کشور را شکست بدهد، بلکه تیر و ترکش‌های جنگ مانند بومرنگ به زیرساخت‌های اقتصاد و سیاست داخلی و پرستیژ نظامی-امنیتی-دیپلماتیک آمریکا آسیب بزند. نزدیک به ۲۰ پایگاه آمریکا که سکوی استیلای جهانی بوده‌اند، ناکار شده‌اند. بیش از دویست هواپیما و پهپاد نظامی که ادعا می‌شد برخی از آن‌ها را حتی خدا هم نمی‌تواند رصد کند، منهدم شده‌اند. ناوهای پنتاگون جرئت نزدیک شدن به ایران را ندارند و نیروهایش مجبور شده‌اند به صدها کیلومتر دورتر (اقیانوس هند/ اردن و سرزمین‌های اشغالی) بگریزند، اما حتی در آنجا و پایگاه‌های مستقر در اروپا احساس امنیت نمی‌کنند. قیمت ۷۰ دلاری نفت تا ۱۰۵ دلار صعود کرده و با همه نیرنگ‌ها کاهش نیافته است. تنگه‌های قبل گشوده هرمز و باب‌المندب، بسته شده و ابزار تحقیر متجاوزان را فراهم آورده‌اند.
۳) اقتدار فعال ایران و متحدانش، نه‌تنها قیمت معاملات نقدی نفت را تا ۱۵۰ دلار افزایش داده، بلکه فشار آن از پمپ‌های بنزین و گازوئیل در آمریکا بیرون زده است. گران شدن کود شیمیایی، کشاورزان را علیه ترامپ شورانده و سطح چالش را از «آمریکا را دوباره بزرگ می‌کنیم» و «جهان را به تسخیر درمی‌آوریم»، به نحوه تأمین کود و گازوئیل تنزل داده است. نهایت خفت را ببینید! ترامپ برای تأمین ۳۰۰ هزار تن گازوئیل (مصرف نصف روز آمریکا) ناچار شده تحریم‌ها علیه روسیه را تعلیق کند و حال آنکه یک ماه قبل، قانون گسترش تحریم‌ها علیه روسیه را امضا کرد. او تمام متحدان بیچاره اروپایی را به ۳۰۰ هزار تن گازوئیل فروخت و حال آنکه جنگ اوکراین، مصیبتی بود که توسعه‌طلبی آمریکا در کنار مرزهای روسیه بانی‌اش بود.
۴) ترامپ به پمپ‌بنزین‌داری می‌ماند که پمپ خود را نابود کرده و دبه به دست، کنار جاده ایستاده و التماس می‌کند. او وسط جنگ چهل‌روزه، تحریم نفت ایران را به خاطر صعود قیمت تا بالای ۱۲۰ دلار تعلیق کرد و اکنون به خاطر طغیان قیمت گازوئیل، دست به دامن روسیه شده است. تهش هم می‌گوید «به‌محض اینکه جنگ تمام شود، قیمت‌ها مانند موشک سقوط خواهند کرد»! هفت ماه است که وعده می‌دهد. اما بر اساس آخرین نظرسنجی مؤسسه پیو، «محبوبیت ترامپ به ۳۰ درصد کاهش یافته است. ۷۷ درصد آمریکایی‌ها از وضعیت ناراضی هستند. میزان رضایت جمهوری‌خواهان هم از ۶۵ درصد به ۳۹ درصد رسیده است.» حالا خیلی‌ها به او می‌گویند: فهمیدی که چرا ۷ رئیس‌جمهور قبلی سراغ گزینه جنگ با ایران نرفتند؟!
۵) وقتی وزیر جنگ آمریکا از رمق افتاد، وزیر خزانه‌داری بدنام [...] به میدان گسیل شد تا شاید فراموش شود که جنگ برای چه بود و به چه افتضاحی ختم شد. او ۴۸ روز قبل، ضمن یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز از «D-Day» و «عملیات طرد اقتصادی» ایران خبر داد و نوشت: «امروز بزرگ‌ترین حمله مالی تاریخ علیه ایران را آغاز خواهیم کرد. هرگونه اقدام نظامی علیه نیروهای ما یا کشورهای
خلیج فارس با واکنشی سریع و قاطع مواجه خواهد شد». بسنت،
سه هفته قبل گفت «از فردا آسمان دنیا به روی تمام شرکت‌های هوایی ایران بسته می‌شود». او همچنین دو هفته قبل تهدید کرد: «اقتصاد ایران تا دو هفته دیگر فرو می‌پاشد».
۶) اما برآیند این پارس کردن‌های دوماهه چه بوده است؟ ایران از پا افتاده؟ قیمت نفت افزایشی نشده؟ تنگه هرمز و باب‌المندب بسته نشده است؟ رکورد اصابت موشک و پهپاد به کشتی‌های متخلف نشکسته و به روزهای اوج جنگ برنگشته است؟ تحریم هوایی ایران به آسمان عربستان گسترش نیافته و احتمالاً به آسمان دیگر میزبانان جنایتکاران توسعه نمی‌یابد؟ مشکل کود و گازوئیل در آمریکا رو به وخامت نگذاشته است؟ بسنت پس از دو ماه دور خود چرخیدن، دیروز در سررسید وعده فروپاشی اقتصادی گفت: «ایران هر شب پهپاد پرتاب می‌کند. اما توانایی‌های رصد خود را از دست داده و پهپادهایش به برخی کشتی‌ها اصابت می‌کنند(!) نمی‌دانم این ماجرا به کجا ختم می‌شود(!) هیچ‌وقت نمی‌توانی بدانی پایان ماجرا چه خواهد بود(!) دیوار برلین هم ناگهان یک روز فرو ریخت». بله، آن‌ها هم که به ویتنام یا افغانستان و عراق حمله کردند، سرشکستگی فاجعه‌بار را پیش‌بینی نمی‌کردند. اما یک روز مجبور شدند دمشان را روی کولشان بگذارند و بگریزند. البته ایران قدرتمند، با هیچ‌یک از این کشورها قابل مقایسه نیست.
۷) ایران همان کشور قدرتمندی است که ترامپ متکبر را بارها مجبور به اعتراف کرد و این اعتراف‌ها برای او همچنان تازه و دردناک است:
«- اگر توافق نمی‌کردیم، ذخایر استراتژیک نفت چند هفته دیگر تمام می‌شد. زمانی خواهد رسید که شما قادر به تهیه آن نخواهید بود.
- بمباران فایده‌ای نداشت؛ تنگه هرمز را باز نمی‌کرد... آدم‌های احمق می‌خواهند رکود باشد. اگر توافق نباشد، تنگه باز نخواهد شد. من هرگز نمی‌خواهم به هربرت هوورِ فقید تبدیل شوم [کسی که نامش با رکود بزرگ در آمریکا گره خورد].
- می‌گویند چرا سخت‌گیرانه‌تر عمل نمی‌کنی؟ تنها راهی که می‌توانستم، این بود که ۲ یا ۳ هفته دیگر به بمباران ادامه می‌دادم. اما نتیجه
چه می‌شد؟ تنگه باز نمی‌ماند. کاملاً بسته شده بود. سراسر آن، پر از مین می‌شد و موشک‌ها بر فراز کشتی‌های میلیارددلاری به پرواز درمی‌آمدند؛ بنابراین، کشتی‌ها هرگز حرکت نمی‌کردند و نفتی در کار نبود.»
۸) ترامپ و اطرافیانش شاید نتوانند بفهمند «شکست راهبردی» یعنی چه؟ اما این روایت، در حال گسترش است:
- رابرت کیگان از چهره‌های برجسته نومحافظه‌کار: منطقه، سال‌ها تحت سلطه آمریکا بود اما امروز در شرایط کاملاً جدیدی قرار دارد. ایران مستقیماً با ابرقدرت و اسرائیل روبه‌رو شده، مقاومت کرده و پیروز شده است. ایران کاملاً ساختار قدرت را در خاورمیانه تغییر داده است. قدرت مسلط، از این به بعد ایران خواهد بود، نه آمریکا یا اسرائیل. ایران نیازی به توافق ندارد. این باور رایج که مجبور خواهد شد با آمریکا سازش و تنگه را باز کند، نادرست از آب درآمده. ایران، موازنه قدرت را تغییر داده است. واشنگتن به‌دلیل نگرانی از بحران اقتصادی و کمبود ذخایر موشکی، حملات را متوقف کرد.».
- رابرت پیپ استاد دانشگاه شیکاگو: آمریکا از نظر استراتژیک شکست فاجعه‌باری خورد. ایران، اکنون قدرتمندتر از قبل است. اینکه از هزاران کیلومتر آن‌طرف‌تر قیمت بنزین را در شیکاگو تعیین کند، یعنی قدرت... جمهوری اسلامی به تمام جهان نشان داد که آمریکا از نظر نظامی و اقتصادی شکست خورده. آمریکا بمباران کرد و ایران جواب داد.
بُرد منطقه‌ای ایران، بزرگ‌تر از انتظار است. ترامپ هر هفته می‌پرسد چرا ایران خم نمی‌شود؟ ایران، شانس معقول پیروزی را می‌بیند، پس تحریم را به‌عنوان هزینه پیروزی می‌پردازد.... اگر می‌خواهید از تنگه عبور کنید، تنها یک کشور هست که باید تماس بگیرید. آن کشور آمریکا نیست، ایران است. تا پیش از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) جهان
۳ قدرت کانونی داشت؛ آمریکا، روسیه و چین. ایران جدیدترین و چهارمین ابرقدرت جهانی است».
- فارن افرز: به نظر می‌رسد دوران خوبی برای ایران باشد. پس از سال‌ها تحریم، با بدترین سناریو روبه‌رو شد؛ جنگ تمام‌عیار؛ و جان سالم به در برد. آمریکا با عدم دستیابی به اهداف، شکست مفتضحانه‌ای را متحمل شد. ایران ممکن است از پیش از جنگ قوی‌تر باشد. با موفقیت، تنگه هرمز را تصرف و مسدود کرد و باعث افزایش چشمگیر قیمت انرژی شد. نیروهای مسلح ایران نشان داده‌اند که قادر به ادامه آسیب رساندن به پایگاه‌های آمریکا هستند. مقامات ایران، بدون شک به عملکرد کشورشان در برابر اسرائیل و آمریکا افتخار می‌کنند. نخبگان ایران نمی‌ترسند. آن‌ها، به دلیل جنگی که دوستان و خانواده‌هایشان را کشت، سرسخت شده‌اند. جنگ اثبات کرد که باید دشمن شکست بخورد.
۹) درس‌های دو دهه «مذاکره و توافق، عهدشکنی غرب، جنگ تحمیلی و مقاومت پیروز» باید ما را رشد دهد و به‌روز کند. تکرار گزاره‌های ابطال‌شده از سوی برخی عناصر سیاسی، عین تحجر و ارتجاع است، اگر نشانه نفوذزدگی و نیابت از دشمن نباشد.
دیدیم که امضای کری و ترامپ، تضمین نیست؛ مذاکره و توافق سایه جنگ را دور نمی‌کند؛ تاجر انگاری دشمن شرور، او را از خیانت و جنایت بازنمی‌دارد؛ و اظهار ضعف، موجب نرمش متقابل او نمی‌شود. دیدیم که اعتماد به دشمن، چگونه جنگ را به عمق کشورمان کشاند و رئیس‌جمهور آمریکا توافقی را که خود امضا کرده بود، کاغذپاره خواند. اعتراف تلخی است که سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس (معاون وزارت امور خارجه در دولت روحانی) ۲۴ شهریورماه امسال عنوان کرد: «آن‌قدر به ما گفتند ترامپ تاجر است که به آمریکا پیشنهاد همکاری ۵۰۰ میلیارد دلاری دادیم اما جنگ شد. در سه دور مذاکرات ژنو پیش از جنگ ۱۲ روزه، ایران پیشنهاد همکاری اقتصادی به شرکت‌های آمریکایی ارائه کرد. اما در نهایت، حتی ارائه پیشنهاد همکاری ۵۰۰ میلیارد دلاری نیز مانع شکل‌گیری تنش و جنگ نشد».
۱۰) بی‌علت نبود که آقای پزشکیان اخیراً در چند دیدار تأکید کرد: «مذاکره زمانی معنا دارد که بر اساس احترام و تعهد متقابل و کنار گذاشتن فشار و تهدید باشد... گفت‌وگو و مذاکره زمانی کاربرد دارد که در سایه زور نباشد... سه بار به ما حمله کردند و این نشان می‌دهد که دنبال گفت‌وگو نیستند. با دشمنی که هر روز ترور، تحریم، فشار و تهدید می‌کند و پیمان‌شکن است، مذاکره معنا ندارد و ملت ما نیز چنین رویکردی را نمی‌پذیرد.» باید به لوازم این اِدراک پرهزینه متعهد ماند. به تعبیر امیرمؤمنان(ع) باید سنگ را به همان جایی که از آنجا پرتاب شده برگرداند. این تنها راه تأمین امنیت و منافع ملی است.
۱۱) آن‌ها که به نام بقا همچنان نسخه تسلیم می‌پیچند، همان‌هایی هستند که وعده سرمایه‌گذاری‌های ۲۵۰ میلیارد دلاری در برجام و ۲۵۰۰ میلیارد دلاری از طریق توافق با ترامپ و ۳۰۰ میلیارد دلاری از طریق تفاهم‌نامه را پیچیدند، اما حالا مدعی هستند که باید برای بقا مذاکره و التماس کرد! از جماعت فرومایه توقعی نیست. اما از دولت و مجلس و نهادهایی مانند «شُعام» انتظار این است که در برابر دشمن متجاوز، دل یک‌دله کنند و تمام وسوسه‌های تردیدافکن در مقابل مقاومت و شکستن قدرتمندانه محاصره را دور بریزند. وسوسه مذاکره ـ که عبث بودن آن در جریان سفر به نیویورک آشکار شد ـ نباید موجب تردید و تعلل در زدن ضربات قدرتمندانه به پاشنه آشیل دشمن شود. پیامبر اعظم(ص) در جریان یک رویداد قابل تأمل که منجر به اعدام دشمن فریبکار و عهدشکن شد، فرمود: «لا يُلدَغُ المُؤمِنُ مِن جُحرٍ مَرَّتَينِ. مؤمن از یک سوراخ، دوبار گزیده نمی‌شود». اگر کسانی از یک سوراخ، دوباره و چندباره گزیده شدند، باید یقین کنند که شیاطین، ایمانشان را موریانه‌وار خورده‌اند.
محمد ایمانی