بازار خودروهای لاکچری در اوج تنگنای ارزی
در شرایطی که تأمین ارز برای واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید با محدودیت‌هایی همراه است، بازار خودروهای لوکس وارداتی با قیمت‌های نجومی از 210 تا 400 میلیارد تومان خبرساز شده و بار دیگر موضوع تخصیص منابع ارزی و نظارت بر واردات این خودروها را به کانون توجه افکار عمومی آورده است.
به گزارش ایسنا، در شرایطی که تنگناهای ارزی و فشارهای اقتصادی، اولویت‌بندی منابع را به یکی از چالش‌های اصلی سیاست‌گذار تبدیل کرده، بازار خودروهای لوکس وارداتی شاهد ثبت رکوردهایی است که با هیچ متر و معیاری در اقتصاد ایران همخوانی ندارد.
عرضه خودروهای فوق‌لوکس با برچسب‌های قیمتی نجومی در نمایشگاه‌های پایتخت و جولان آگهی‌های چند ده تا چند صد میلیاردی در فضای مجازی، ضمن ایجاد شکافی عمیق در افکار عمومی، این پرسش اساسی را پیش کشیده است که چگونه در سایه محدودیت‌های شدید واردات، این خودروها مسیر خود را به بازار ایران باز کرده‌اند.
دقیقاً در روزهای اخیر بود که خبر آگهی شدن یک خودرو بنتلی کانتیننتال GT به قیمت ۴۰۰ میلیارد تومان انتقادات بسیاری را در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد.
در ایام اخیر نیز خبر تکمیل ظرفیت فروش خودرو Lexus LX با قیمت ۱۱۰ میلیارد تومان نیز حواشی در پی داشت و اما خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با قیمت ۲۱۰ میلیارد تومان، مرسدس بنز580 سری S با قیمت ۱۲۰ میلیارد تومان و بسیاری از خودروهای لوکس دیگر این سؤال را مطرح می‌کند در شرایطی که تأمین ارز برای کالاهای ضروری با دشواری همراه است، چه سازوکاری پشت این معاملات پرسود و شبهه‌برانگیز قرار دارد.
جولان آمریکایی‌ها در بازار ایران
به‌صورت کلی در بالاترین سطح خودروهای لوکس و خاص مانند BMW سری هفت، لندکروز و مرسدس بنز جی‌تی ۶۳ قرار دارند که قیمت آنها حتی به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان می‌رسد و این قیمت‌ها در شرایطی در حال اعلام و نرخ گذاری است که با ارقام نجومی زمینه هرگونه افزایش قیمت خودروهای دیگر را فراهم می‌کند.
قیمت خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با ۲۱۰ میلیارد تومان در یکی از نمایشگاه‌های شمال تهران اما نکته جالبی را در خود دارد. خودروی BMW-XM در کارخانه اسپارتانبورگ در ایالت کارولینای جنوبی در ایالات متحده آمریکا تولید و مونتاژ می‌شود و این کارخانه مرکز اصلی تولید شاسی‌بلندهای بی‌ام‌و سری ایکس برای بازارهای جهانی است و سؤال اینجاست که این خودرو با چه شرایطی به کشور وارد شده و چگونه توانسته است مجوز پلاک ملی دریافت کند؟
رصد فضای مجازی و آگهی‌های خودرویی طی هفته‌های اخیر، ارقامی نجومی دیگری را ثبت کرده به‌طوری که برخی مدل‌های خاص نظیر مرسدس بنز GT۶۳ با پلاک ملی و با اعدادی فراتر از ۲۰۰ میلیارد تومان (نزدیک به سه میلیون دلار با نرخ‌های روز) قیمت‌گذاری شده‌اند. رقمی که چندین برابر ارزش دلاری این خودروها در بازارهای بین‌المللی است.
برخی افراد و فعالان حوزه خودرو در شبکه‌های اجتماعی این پدیده را «جزیره‌ای کردن اقتصاد» نامیده و در روزهای اخیر تماس تلفنی یکی از شهروندان حاکی از آن بود در شرایطی که تولیدکننده برای تأمین چند هزار دلار مواد اولیه ماه‌ها در صف تخصیص ارز می‌ماند، چطور خودروهایی با ارزش صدها هزار دلار از گمرکات ترخیص می‌شوند؟
یکی از بزرگ‌ترین تناقض‌ها در شبکه‌های اجتماعی و افکار عمومی این است در شرایطی که خرید یک خودروی اقتصادی داخلی برای بسیاری از مردم به رؤیا بدل شده، این سوپرلوکس‌ها چطور پلاک ملی دریافت کرده‌اند؟ و اینکه چه طیفی برای خرید چنین خودروهایی مبالغ هنگفت هزینه می‌کند نیز خود از دیگر ابعاد قابل‌تأمل این ماجراست.
در نهایت؛ نمایش این ویترین پرزرق‌وبرق در تضاد آشکار با وضعیت معیشتی جامعه و تنگنای ارزی کشور است. در شرایطی که سیاست‌گذار پولی بارها اعلام کرده منابع ارزی کشور باید صرف بخش‌های مولد، دارو و نوسازی صنایع شود، سؤالی که مطرح می‌شود این است که سازوکار نظارت بر چرخه مالی این خودروها چگونه است؟
از طرفی چه نهادی بر منشا ارز آنها نظارت می‌کند و آیا زمان آن نرسیده که با بستن منافذ رانت‌های سفارشی، فاصله بین واقعیت‌های تلخ اقتصادی و خیال‌بافی‌های نمایشگاه‌های خودرو کاهش یابد؟