سرایت شورشهای فرانسه به بلژیک
گزارشها نشان میدهد شورش دانشآموزان از فرانسه به کشور همسایه بلژیک نیز سرایت کرده و پلیس تعدادی از دانشآموزان معترض به وضعیت مدارس این کشور را بازداشت کرده است.
شورش دانشآموزان و دانشجویان فرانسوی دیروز هم ادامه داشت. تصاویر و ویدئوهای منتشر شده از تظاهرات گسترده و سراسری دیروز فرانسه از درگیریهای گسترده مردم و پلیس حکایت دارد. 6 اتحادیه اصلی معلمان فرانسه فراخوان داده بودند که روز سهشنبه در حمایت از اعتراضات دانشآموزان اعتصاب خواهند کرد و در تظاهرات سراسری شرکت میکنند. گزارش روزنامه نیویورکتایمز حاکی است اعتراضات دانشآموزان دبیرستانی فرانسه با پیوستن اتحادیههای کارگری و دانشجویان وارد مرحله سراسری شده است. به نوشته این روزنامه از زمان آغاز اعتراضات، حدود ۶ هزار نفر بازداشت شدهاند و حدود ۳۰۰ دانشآموز دبیرستانی و کارکنان مدارس، همچنین بیش از ۷۰۰ نیروی پلیس زخمی شدهاند. در میان مجروحان، نوجوانی ۱۵ ساله نیز حضور دارد که روز دوشنبه در جریان ناآرامیها در شمال فرانسه، دست چپ خود را از دست داد. وزیر کشور فرانسه گفته است این حادثه ممکن است بر اثر اصابت یک بمب صوتی رخ داده باشد.
رسانههای فرانسوی از جمله شبکههای تلویزیونی فرانس ۲۴ و بافام و فرانس انفو، نوشتند آنچه دیروز در سراسر فرانسه به وقوع پیوست، فراتر از یک تظاهرات معمول دانشجویی بود؛ روزی که رسانهها آن را «سهشنبه سیاه» نامیدند و در آن، سیستم آموزشی کشور در کانون یک بحران فراگیر قرار گرفت. رویترز هم نوشته است فرانسه روز سهشنبه شاهد موج تازهای از اعتراضات سراسری دانشآموزان و اتحادیههای کارگری بود؛ اعتراضاتی که در سومین هفته خود، از حومههای فقیرنشین پاریس به شهرهای مختلف کشور کشیده شده و فشار بر دولت امانوئل ماکرون را به شدت افزایش داده است.
به گزارش ایرنا از روزنامه گاردین، نگرانیها نسبت به برخورد پلیس این کشور پس از قطع دست یک پسر نوجوان رو به افزایش است.«فرانسوا زاویهلوش» فرماندار منطقه «پا دو کاله» اعلام کرد: در یک حادثه، دست یک نوجوان ۱۵ ساله در بیرون دبیرستانی در شهر «لانس» در شمال فرانسه قطع شده است. او از ارائه جزئیات بیشتر در این مورد خودداری کرد، اما گفت که بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ معترض در حال پرتاب اشیاء مختلف به سمت پلیس بودند که ماموران ضد شورش مداخله کردند.گاردین میافزاید: مشخص نیست که آیا این حادثه ناشی از پرتاب نارنجک شوکر پلیس بوده یا خیر. اما لوش گفت تحقیقات در این خصوص در جریان است. خانواده یک دانشآموز ۱۶ ساله در «تور» نیز پس از اعلام نابینا شدن چشم راست پسرشان، از پلیس شکایت کردند. دادستان دولتی نیز اعلام کرده است که جراحات چشم این پسر با اثر گلوله پلاستیکی پلیس مطابقت دارد. تحقیقات پلیس در حال انجام است.
همزمان گزارشها از سرایت شورشهای فرانسه به بلژیک حکایت دارد. به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه اعتراضهای دانشآموزان بلژیکی در مخالفت با اصلاحات آموزشی روز دوشنبه در شهر لیژ شروع و به چند شهر دیگر این کشور گسترش یافت. بر اساس این گزارش پلیس اعلام کرد ۱۰ نفر اندکی پیش از ساعت ۱۱ صبح به وقت محلی بازداشت شدهاند. در مرکز شهر لیژ، شماری از فروشگاهها برای احتیاط تعطیل شدند و معترضان در بخشهایی از شهر، از جمله اطراف ایستگاه قطار «گییمن» تجمع و حرکت کردند. صدها دانشآموز نیز در مقابل چند مدرسه در سراسر شهر تجمع کردند. پلیس همچنین اعلام کرد در کیف برخی معترضان موادی را پیدا کرده است که احتمالا میتوان از آنها برای ساخت کوکتل مولوتوف استفاده کرد؛ از جمله بطریهای شیشهای و تکههای پارچه. با این حال، مقامهای پلیس تاکید کردند هیچ ماده قابل اشتعالی در این بازرسیها پیدا نشده است. به گزارش خبرگزاری آلمانی «دی سایت» پلیس بلژیک همچنین مدعی شده است که تظاهرکنندگان سنگفرش و موانع را پرتاب کردند و به ایستگاههای اتوبوس آسیب رساندند. سپس پلیس از گاز اشکآور و ماشینهای آبپاش استفاده کرد. پلیس همچنین اعلام کرد که برخی از تظاهرکنندگان سطلهای زباله را آتش زدند.
بحران سیاسی در فرانسه
سیانان هم در گزارشی با اشاره به این که آشوبها در فرانسه به یکی از چالشهای مهم دولت این کشور تبدیل شده نوشته است: اعتراضاتی که ابتدا در چند مدرسه شکل گرفت، با گسترش سریع در شبکههای اجتماعی به صدها مدرسه در سراسر فرانسه کشیده شده و در برخی مناطق به درگیری با پلیس، آتشسوزی و ایجاد سنگربندی در اطراف مدارس منجر شده است. به گزارش تسنیم «ملیسا بل»، خبرنگار ارشد بینالمللی سیانان در پاریس، میگوید این حرکت عمدتاً بهصورت خودجوش و مدرسهبهمدرسه شکل گرفته و شبکههای اجتماعی نقش مهمی در گسترش آن داشتهاند. دانشآموزان تصاویری از شرایط نامناسب مدارس، کلاسهای شلوغ، کمبود صندلی و میز و غیبت معلمانی که جایگزینی برای آنها وجود ندارد منتشر کردهاند. طبق گزارش سیانان، دامنه اعتراضات در روزهای اخیر از مطالبات صنفی فراتر رفته است. در برخی مناطق، دانشآموزان ورودی مدارس را مسدود کرده، سطلهای زباله را به آتش کشیده و با نیروهای پلیس درگیر شدهاند. در یکی از موارد نیز یک نوجوان 15 ساله پس از برداشتن یک نارنجک شوکر پلیس، دست خود را از دست داده است و تحقیقات درباره این حادثه در جریان است.
ریشههای اعتراضات به مشکلاتی بازمیگردد که سالها در نظام آموزشی فرانسه انباشته شده است. افزایش شمار دانشآموزان دبیرستانی در سالهای اخیر، کاهش تعداد معلمان و محدودیت منابع آموزشی باعث شده است فشار بر مدارس افزایش یابد. بر اساس آمار مطرحشده از سوی سیانان، در مقایسه با سال 2008، اکنون حدود 250 هزار دانشآموز دبیرستانی بیشتر در فرانسه وجود دارد، در حالی که تعداد معلمان و منابع آموزشی کاهش یافته است. بر اساس این گزارش واکنش دولت نیز به یکی از محورهای اصلی بحران تبدیل شده است. مقامهای فرانسوی در ابتدا بر نقش گروههای چپ افراطی در برخی تجمعها تمرکز کردند و اعتراضات خشونتآمیز را بخشی از ناآرامیهای شهری دانستند. حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» این اتهام را رد کرده و بر حق دانشآموزان برای اعتراض تأکید کرده است. همزمان، نگرانیهایی درباره نحوه برخورد پلیس با معترضان نیز مطرح شده است.
به نوشته سیانان دولت در تلاش برای کاهش تنش، با نمایندگان دانشآموزان دیدار کرده و یکی از برنامههای افزایش برخی هزینهها در دبیرستانهای فنی و حرفهای در سال 2027 را کنار گذاشته است؛ اما نمایندگان دانشآموزان این اقدام را کافی ندانستهاند. از سوی دیگر، دولت همزمان در حال تلاش برای تصویب بودجه 2027 و کاهش هزینههای عمومی است و همین مسئله امکان افزایش بودجه آموزشی را محدود میکند.