ساعت‌ها حضور در فضای مجازی و خطر اعتیاد دیجیتال کودکان

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت بر لزوم نظارت مستقیم خانواده‌ها بر فعالیت کودکان در فضای مجازی تأکید کرد.
محمدرضا شالبافان درباره پیامدهای استفاده مفرط از شبکه‌های اجتماعی برای کودکان و نوجوانان به ایسنا گفت: چگونگی استفاده از شبکه‌های اجتماعی، موضوعی مهم در سراسر دنیا به حساب می‌آید و بسیاری از کشورهای پیشرفته محدودیت‌های جدی برای ایجاد حساب کاربری و دسترسی افراد زیر سن قانونی به شبکه‌های اجتماعی بزرگسالان درنظر گرفته‌اند.
شالبافان درباره محدودیت‌ها برای افراد زیر سن قانونی در ارتباط با شبکه‌های اجتماعی، اظهار داشت: اگرچه ایجاد حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر سن قانونی در برخی کشورها ممنوع است، اما دسترسی به شبکه‌های اجتماعی در بسیاری از کشورها باید مشخص، محدود و با رضایت خانواده‌ها باشد. به عبارت دیگر، خانواده‌ها مسئولیت نظارت مستقیم بر حضور و عملکرد کودکان و نوجوانان در فضای مجازی را می‌پذیرند.
وی درباره آسیب‌ها و پیامدهای شبکه‌های اجتماعی برای کودکان و نوجوان افزود: شرایط شناختی کودکان و نوجوانان به نحوی نیست که بتوانند از خود در برابر آسیب‌های احتمالی فضای مجازی مراقبت کنند. بنابراین، این احتمال وجود دارد که در ارتباطات خود در این فضا آسیب بیینند یا در معرض محتوایی قرارگیرند که برای سن آنها مناسب نباشد. به همین دلیل، لازم و ضروری است که خانواده‌ها به موضوع حضور کودکان و نوجوانان در شبکه‌های اجتماعی توجه ویژه داشته باشند.
این روان‌پزشک با بیان اینکه مدت زمان حضور کودک و نوجوان در فضای مجازی بسیار مهم است، توضیح داد: براساس نتایج بسیاری از مطالعات علمی، مدت‌زمان روزانه حضور کودکان و نوجوانان در شبکه‌های اجتماعی با صرف نظر از مدت‌زمان آنها در فضای مجازی برای مسائل درسی، نباید از دو تا سه ساعت تجاوز کند. حضور کودک و نوجوان در فضای مجاز برای مدت‌زمان بیش از دو تا سه ساعت برای موارد غیردرسی موضوعی نگران‌کننده به شمار می‌رود. شالبافان ادامه داد: هنگامی که خانواده‌ها کودک یا نوجوان خود را با یک گوشی در شبکه‌های اجتماعی رها می‌کنند، موضوعی نگران‌کننده به حساب می‌آید. اگر کودک یا نوجوان نتواند دسترسی خود به شبکه‌های اجتماعی را محدود کند و به نحوی که زندگی روزمره آنها را تحت تاثیر قرار دهد، با موضوع اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مواجه هستیم. اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی نیازمند درمان غیردارویی و در مواقعی دارویی است؛ بنابراین این گروه از کودکان و نوجوانان باید به روان‌شناسان یا روان‌پزشکان مراجعه کنند.
وی درباره دیگر پیامدهای استفاده از شبکه‌های اجتماعی گفت: دسترسی به برخی شبکه‌های اجتماعی در کشور محدود است و کاربران ایرانی با استفاده از برخی روش‌ها به این شبکه‌ها دسترسی دارند. استفاده از این روش‌ها به‌ویژه برای یک کودک یا نوجوان ممکن است نگرانی جدی از جمله دسترسی به سایت‌هایی را ایجاد کند که می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای کودک و نوجوان داشته باشد.