نظم آمریکایی۸۰ ساله در جنگ با ایران از بین رفت
آیا ترامپ پس از بایکوت رسانهها و ممنوع کردن ورود آنها به کاخ سفید، مقامات دولت خود را هم بایکوت میکند؟
ترامپ اخیراً رسانههایی را که متأثر از اخبار جنگ، به دست برتر ایران اذعان میکردند، چندین نوبت فیک نیوز و منتشرکننده اخبار جعلی خواند و سپس، ورود شماری از آنها را به کاخ سفید ممنوع کرد.
این در حالی است که برخی مقامات دولت وی هم اذعان دارند که ایران دست برتر را در جنگ دارد و همین موجب مدیریت بازار انرژی و فشار بر آمریکا شده است.
اعتراف ونس به اقتدار ایران
جیدی ونس معاون ترامپ دیروز تحت فشار تورم حاصل از جنگ گفت: فکر میکنم بسیاری از آمریکاییها میپرسند: «خب، چرا قیمت بنزین اینقدر بالاست؟» دلیلش این است که ایرانیها همچنان به سمت کشتیهای تجاری موشک و پهپاد شلیک میکنند. این موضوع، اساساً به ایرانیها مربوط میشود. به دلیل اینکه ایرانیها تهدیدی ایجاد میکنند و شرکتهای حملونقل را تحت فشار قرار میدهند، قیمت انرژی افزایش یافته است. ما تمام تلاش خود را برای معکوس کردن این روند و کاهش قیمتها، و همچنین کاهش فشار بر مردم آمریکا، انجام میدهیم.
فشار جنگ در خلیج فارس
از کاخ سفید بیرون زد
ترامپ که چندین بار به اغلب رسانهها به خاطر روایت شکست در جنگ ایران حمله کرده بود، اخیراً فعالیت اماسناو، سیانان و پولیتیکو را در کاخ سفید ممنوع کرد. این در حالی است که اگر او پیروز -ولو نسبی جنگ- بود، این بیطاقتی و خودزنی دلیلی نداشت تا موجب سقوط بیشتر اعتبار و اقتدارش شود.
پنج شبکه ایبیسی، سیبیاس، سیانان، انبیسی و حتی فاکسنیوز (نزدیک به دولت ترامپ) در اعتراض به تصمیم عجیب وی، از پوشش خبری مستقیم او امتناع کردند؛ و جنگ و سرشاخ شدن با رسانهها، به سرعت مغلوبه شد.
پیش از این، وزیر خزانهداری آمریکا با کلافگی گفته بود: «یکی از بهترین متحدان ایران رسانهها هستند. آنها بلافاصله تمام دروغهایی که ایران میگوید را منتشر میکنند».
بازخورد فشار معکوس جنگ در نظرسنجیها
بخشی از خشم و عصبانیت مقامات آمریکایی، از سقوط آزاد مقبولیت در نظرسنجیها به خاطر پیامدهای منفی جنگ سرچشمه میگیرد. تارنمای هیل متعلق به کنگره، با استناد به نظرسنجی رویترز-آیپسوس نوشت: مقبولیت عمومی ترامپ در عموم نظرسنجیها دچار سقوط شدید شده و به ۳۲ درصد رسیده است؛ ۱۵ درصد کاهش عمدتاً در اثر پیامدهای ناگوار جنگ با ایران.
حتی در نظرسنجی فاکسنیوز، ۶۳ درصد رأیدهندگان معتقدند دولت ترامپ وضعیت اقتصاد آمریکا را بدتر کرده است. لارا اینگراهام مجری فاکسنیوز (شبکه حامی ترامپ) با اعتراض به وضعیت جنگ گفت: من طرفدار جنگ با ایران نبودهام. از قیمت بالای بنزین راضی نیستم؛ اصلاً از آن راضی نیستم، از همان روز اول هم همینطور بوده است.
شبکه NBC NEWS هم گزارش داد، ۵۵ درصد از رأیدهندگان معتقدند سیاستهای ترامپ به اقتصاد آمریکا آسیب زده است؛ در حالی که تنها ۲۶ درصد معتقدند مفید بوده است.
اگر تنگه بسته بماند، آمریکا فقیرتر میشود
مکس بلومنتال روزنامهنگار و تحلیلگر از تاکر کارلسون حامی پیشین ترامپ پرسید: کسری ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا باعث شده اعتماد سرمایهگذاران به این کشور برای همیشه آسیب ببیند. قیمت بنزین فقط در همین هفته حدود ۲۰ سنت به ازای هر گالن افزایش یافته است. حاضریم این هزینه را برای اسرائیل بپردازیم؟ آیا حاضریم شاهد کشتهشدن سربازان آمریکایی بیشتری برای اسرائیل باشیم؟
کارلسون در پاسخ گفت: اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، دیگر فقط با یک فشار اقتصادی یا رکود مواجه نخواهیم بود، بلکه ممکن است به یک فاجعه تبدیل شود مردم در آمریکا فقیرتر میشوند و مردم در کشورهای دیگر با گرسنگی مواجه میشوند، اگر تنگه هرمز همچنان بسته بماند.
گرانی قیمت سوخت، جمهوریخواهان را
از ترامپ جدا میکند
روزنامه فایننشال تایمز ضمن گزارشی خبر داد: جمهوریخواهان در کنگره آمریکا فشار بر ترامپ را برای ممنوعیت صادرات گازوئیل افزایش دادهاند؛ این مسئله تنها چند هفته پیش از انتخابات مهم میاندورهای مطرح شده است. مدیرعامل مؤسسه نفت آمریکا میگوید محدود کردن صادرات، مشکل اقتصاد ایالات متحده را بدتر خواهد کرد، نه بهتر.
همچنین رویترز گزارش داد: دو نامزد جمهوریخواه انتخابات سنا در ایالتهای میشیگان و آیووا خواستار پایان سریع جنگ ایران شدهاند؛ موضعی که نشانهای از تلاش برخی جمهوریخواهان برای فاصلهگذاری انتخاباتی با دونالد ترامپ در پی افزایش شدید قیمت سوخت است.
مایک راجرز، نامزد جمهوریخواه میشیگان، در یک تبلیغ انتخاباتی اعلام کرد جنگ ایران باید «سریع پایان یابد» و همزمان خواستار تعلیق مالیات فدرال و ایالتی بر بنزین و توقف موقت صادرات گازوئیل آمریکا شد. اشلی هینسون، نماینده جمهوریخواه آیووا و نامزد سنا، نیز خواستار پایان فوری جنگ و کاهش فشار قیمت سوخت بر مردم شد.
اهمیت این مواضع در آن است که هر دو نامزد پیشتر از اقدامات ترامپ علیه ایران حمایت کرده بودند.
رویترز این تغییر موضع را نشانه افزایش نگرانی جمهوریخواهان از هزینه سیاسی جنگ، بهویژه در شرایط جهش قیمت بنزین و رسیدن قیمت گازوئیل به رکوردهای جدید، میداند.
مخالفت سه چهارم مردم آمریکا
با جنگ ناکام
وبسایت شبکه سیانان با اشاره به نظرسنجیهای جدید گزارش داد: بر اساس نظرسنجی جدید که توسط SSRS انجام شده، مخالفت آمریکاییها با جنگ ایران شدت یافته است؛ تقریباً دو سوم میگویند آمریکا در این درگیری پیروز نشده و تعداد بیشتری معتقدند رئیسجمهور دونالد ترامپ به اندازه کافی برای پایان دادن به آن تلاش نمیکند.
تقریباً هفت ماه پس از آغاز جنگ، اکثریت گسترده میگویند این درگیری به منافع آمریکا آسیب زده، ارزش هزینهها را نداشته و رئیسجمهور برنامه روشنی برای مدیریت آن ندارد. این یافتهها در حالی منتشر میشود که ترامپ آماده میشود تا در سازمان ملل و با رهبران خلیج فارس درباره آینده جنگ ایران دیدار کند. این حملات همچنین در حالی رخ میدهد که او با بحرانی روبهگسترش با حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن مواجه است.
در مجموع، ۲۹ درصد از بزرگسالان آمریکایی از نحوه مدیریت ترامپ در امور خارجی رضایت دارند که این یک کمترین رقم جدید در نظرسنجیهای CNN در هر دو دوره ریاستجمهوری او است، در حالی که ۷۱ درصد میگویند مخالفند. افراد بیشتری تصمیمات سیاست خارجی او را در این دوره به عنوان آسیب به جایگاه آمریکا در جهان میبینند تا کمکی به آن. تنها ۲۶ درصد میگویند که از نحوه مدیریت او در وضعیت ایران رضایت دارند، که نسبت به ۳۳ درصد یک ماه پس از آغاز جنگ کاهش یافته است.
سه چهارم بزرگسالان اکنون میگویند ترامپ برنامه روشنی برای مدیریت وضعیت ایران ندارد و ۷۸ درصد میگویند که به اندازه کافی برای پایان دادن به جنگ تلاش نمیکند. افراد بیشتری میگویند جنگ به منافع آمریکا آسیب زده تا به نفع آنها (۷۰ درصد در مقابل ۱۸ درصد)، و ۷۶ درصد میگویند جنگ نه ارزش هزینهای را که به جان آمریکاییها وارد کرده و نه بار مالیای که بر دوش دولت آمریکا گذاشته است، نداشته است.
پایگاههای منهدمشده و دست و پای بسته ترامپ
در حالی که لری جانسون، تحلیلگر سابق سیا میگوید «ناوگان پنجم آمریکا بهطور کامل از خدمت خارج شده است. ۴۰ سال پیش، ایران نمیتوانست به آنها دسترسی پیدا کند؛ اما اکنون میتواند»، کریستوفر دیوید افسر سابق نیروی دریایی آمریکا تأکید کرد: ترامپ الان عملاً دستبسته و ناتوان شده است. در شرایط فعلی، حتی نمیتواند بدون اینکه اوضاع را بدتر کند، از نیروی نظامی به شکل مؤثری استفاده کند. خودش هم این را میداند. به همین دلیل است که مدام درباره اینکه در یمن چه اقدامی باید انجام دهد، موضعش را تغییر میدهد. رفتاری ضعیف، مردد و تأسفبرانگیز.
متحدان عرب از کشیده شدن عمیقتر
در جنگ میترسند
در حالی که مقامات شورای همکاری خلیج فارس با ترامپ در نیویورک دیدار میکنند، سیانان در گزارشی خاطرنشان کرد: متحدان عرب خلیج فارس دونالد ترامپ، این بار از کشیده شدن عمیقتر در جنگ میترسند درست زمانی که واشنگتن به دنبال راه خروج است.
در اوایل ماه اوت، ترامپ اعلام کرد که حمله بزرگ به ایران را به درخواست عربستان، امارات و قطر که معتقد بودند توافق با تهران در دسترس است، لغو کرده است. بیش از یک ماه بعد، چنین توافقی حاصل نشده، قیمت نفت همچنان بالا است و انتخابات میاندورهای آمریکا در حال نزدیک شدن است. ترامپ هفته گذشته گفت که با یک «تصمیم بزرگ» درباره جنگ روبهرو است و میخواهد مستقیماً از رهبران خلیج فارس
بشنود.
اینکه آیا ترامپ قصد دارد به تهدید خود برای نابودی ایران عمل کند یا نه، مشخص نیست. او دلایلی دارد که دوبار فکر کند: ذخایر موشکی آمریکا بهشدت کاهش یافته است، در حالی که تشدید مجدد در جنگی که از قبل نامحبوب است میتواند به نامزدهای جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای که تنها چند هفته دیگر است آسیب بزند. اگر آمریکا به طور نظامی با ایران تشدید کند، کشورهای خلیج بار دیگر باید بار اصلی انتقام تهران را که تمایلی به آن ندارند، تحمل کنند. ریاض هماکنون با حمله دو جبههای روبهروست، در حالی که قطر، بحرین و کویت همچنان با اختلالات عمدهای در تجارت به دلیل بسته شدن تنگه هرمز مواجهاند. در همین حال، امارات همکاری خود را با ایران افزایش داده است.
ایران مصمم است
و آمریکا پشتشان را خالی کرده است
این تحلیل میافزاید: فراتر از اقدام بعدی ترامپ در قبال ایران، رهبران خلیج فارس با ترسی بلندمدت روبهرو هستند: کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه. ایران مدتهاست که پایگاههای آمریکا در خلیج فارس را تهدیدی در آستانه خود قرار داده است. در طول جنگ، تهران بارها خواستار تعطیلی آنها شده و رهبر معظم (آیتالله) مجتبی خامنهای بحث را به سمت رهبران خلیج فارس برگردانده و گفته است این پایگاهها کشورشان را هدف قرار دادهاند بدون اینکه امنیتی که واشنگتن وعده داده بود را تأمین کنند.
حوثیهای یمن که تحت حمایت ایران هستند، تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار داده و محاصره کشتیهایی را که از طریق دریای سرخ به بنادر عربستان رفت و آمد میکردند، اعلام کردهاند. شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق نیز متهم به حمله به خط لوله شرق-غرب پادشاهی شدهاند؛ مسیری حیاتی که تنگه هرمز را دور میزند. با این حال، زمانی که محمد بن سلمان از ترامپ خواست به حوثیها حمله کند، او این درخواست را رد کرد. این تصمیم کمتر از یک سال پس از آن اتخاذ شد که واشنگتن توافق دفاعی با ریاض امضا کرد و عربستان را به عنوان متحد اصلی غیرناتو معرفی نمود.
شیرازه دکترین حضور نظامی
در منطقه از هم پاشیده است
نشریه آتلانتیک نگاه عمیقتری به تحولات هفتماهه میدان دارد و مینویسد: عصر آمریکا تمام شد؛ جنگ ایران پرده از فرسایش ابرقدرت کنار زد. ضربات نظامی ایران به پایگاههای آمریکایی در منطقه، ارتش این کشور را به کیلومترها دورتر پس زد و زنجیره تأمین را از بین برد. نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم بر این فرض بنا شده بود که ایالات متحده در لحظه بحران میتواند منابع مالی، تسلیحاتی، لجستیکی و دیپلماتیک بیشتری از هر رقیب دیگری بسیج کند. جنگ با ایران این فرض را متزلزل کرده است. ارتشی که دههها برتری خود را با پیشرفتهترین تجهیزات، شبکهای جهانی از پایگاهها و متحدان متعدد تثبیت کرده بود، در برابر ترکیبی از موشکها و پهپادهای ارزانقیمت با محدودیتهایی آشکار روبهرو شد. حملات ایران توانست از سامانههای دفاعی آمریکا عبور کند و شماری از تأسیسات کلیدی را از مدار عملیاتی خارج سازد.
کمتر از دو هفته پس از آغاز درگیری، ۱۷ پایگاه، تأسیسات پدافندی و مرکز دیپلماتیک آمریکا هدف قرار گرفته بودند؛ از مقر ناوگان پنجم در بحرین تا پایگاههای مهم در کویت. مسئله فقط خسارت به چند تأسیسات نبود. بنیان دکترین حضور آمریکا در خلیج فارس، از زمان اعلام دکترین کارتر در سال ۱۹۸۰، بر این تصور استوار بود که واشنگتن توان و اراده کافی برای جلوگیری از تهدید جریان آزاد نفت و کنترل تنگه هرمز را دارد. اکنون همین فرض با چالشی بیسابقه روبهرو شده
است.
نظم آمریکایی ۸۰ ساله
با این جنگ از بین رفت
آتلانتیک در ادامه نوشت: از کار افتادن پایگاه بحرین زنجیره تدارکاتی نیروی دریایی آمریکا را تا دیهگو گارسیا، بیش از دو هزار مایل دورتر از تنگه هرمز، عقب برد و هزینه، زمان و فشار عملیاتی را افزایش داد. برخی تأسیسات آسیبدیده نیز به دلیل تداوم تهدید، عملاً قابل بازگشت سریع به چرخه عملیات نیستند. فشار جنگ فقط خاورمیانه را درگیر نکرده است؛ واشنگتن برای ادامه حضور در دریای عرب ناچار شد ناو جورج واشنگتن را از مأموریت معمول خود در ژاپن خارج کند و به منطقه بفرستد، اقدامی که مستقیماً از ظرفیت بازدارندگی آمریکا در غرب اقیانوس آرام میکاهد. همزمان ذخایر مهمی از موشکهای تاد، رهگیرهای پاتریوت و تاماهاوک کاهش یافته و بازسازی آنها با نرخ فعلی تولید سالها زمان میبرد.
فرسایش قدرت فقط در زرادخانهها دیده نمیشود؛ شبکه ائتلافهایی که دههها قدرت آمریکا را چندبرابر میکرد نیز در حال بازتنظیم است. روابط پرتنش واشنگتن با برخی متحدان سنتی، کاهش حضور امنیتی در اروپا و فشار بر شرکایی مانند کره جنوبی و کانادا، دولتهای مختلف را به فکر کاهش وابستگی به آمریکا انداخته است. نظمی که برای بیش از هشت دهه بر قدرت نظامی، صنعتی و ائتلافی واشنگتن تکیه داشت دیگر با همان قواعد سابق قابل دوام نیست. جنگ ایران این تغییر را از یک روند تدریجی به واقعیتی آشکار تبدیل کرده
است.
آمریکا در حال عقبنشینی
به پیش از ۱۹۴۵ است
از سوی دیگر، رابرت کیگان تحلیلگر ارشد نومحافظهکاران در تحلیلی اذعان کرد: جنگِ ایران شتابدهنده عقبنشینیِ آمریکاست، و فرار آمریکا از جنگ با حوثیها نشانه فروپاشی هژمونی آمریکا در خاورمیانه است. آمریکا در حال عقبنشینیِ آهسته است؛ ترامپ فعلاً نمیخواهد به اقدام نظامی علیه ایران برگردد. رد درخواست عربستان برای کمک علیه حوثیها پیام منطقه است: آمریکا نه حافظ است و نه حتی مانعِ منفجرشدنِ متحدان. کشورهای خلیج [فارس] ناچار به معامله با ایراناند. جهان به وضعیت پیش از ۱۹۴۵ نزدیک میشود: چندقطبیِ بینظم، مسلح تا دندان، آماده جنگ آنی. اروپا ضعیف است و در کارِ مماشات با قدرتِ غارتگرِ جدیدِ آمریکاست. معامله گرینلند زیر لوله تفنگ بسته شد و مقدمه تجاوز بیشتر است، نه پایان آن. ونزوئلا مصادره مستقیم ثروت است، بدون حتی تظاهر به خیر مردم آنجا. جنگ ایران صرفاً یک بحران منطقهای نیست؛ شتابدهنده فروپاشی نظم آمریکایی است. خلیج فارس، شرق آسیا و اروپا دیگر نمیتوانند امنیت را بر فرض حضور آمریکا بنا کنند. پیش از هر بازسازیِ ممکن، بحرانهای منفیِ بیشتری در راه است؛ خاورمیانه هنوز تمام نشده
است.