پاسخ تمام کاستیها «جنگ» نیست!
هفته اول شهریور، رئیسجمهور از دریچه رسانه ملی، مهمان خانه مردم شد و گفت: «در جنگ زدند و خراب کردند و حتی نمیتوانیم به آنها که بیکار شدند، پولی بدهیم»؛ مدتی از گفتوگوی رئیسجمهور نگذشته بود که جواد امام برخلاف این روایت، موضع گرفت و اظهار داشت: «جنگ مشکلات اقتصادی را تشدید کرده است، اما همه علت نیست... جنگ باید بهعنوان یکی از عوامل محدودکننده عملکرد دولت دیده شود، نه چک سفید امضایی برای توجیه
همه ناکامیها».
دوشنبه 29 تیر 1405، محمد جعفر قائمپناه، معاون اجرائی رئیسجمهور هنگام جمعبندی سفر خود به خوزستان در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: «آمادهایم بگوییم، اگر جنگ هم ادامه پیدا کند، معیشت مردم را تامین میکنیم».
17 مرداد 1405، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور نیز در همایش «جایزه ملی البرز» گفت: «خوشبختانه ما برنامه اقتصاد جنگ را در آذرماه ۱۴۰۳ تصویب کرده بودیم».
معاون اول رئیسجمهور ادامه داد: «اما چون راهبرد ما در دو سال اخیر این بود که جامعه باید با آرامش زندگی کند و از انتقال فضای جنگی به افکار عمومی تا حد ممکن جلوگیری شود، آن سند مصوب را رسانهای نکردیم اما به محض آغاز جنگ، از آن برنامه استفاده کردیم»؛ همان روز (17 مرداد)، رئیسجمهور در واکنش به امکان بازسازی سالن 12 هزار نفری ورزشگاه آزادی به پاسخی کوتاه اکتفا کرد و گفت: «پول نداریم، نمیسازیم!».
6 شهریور 1405، یک هفته پس از سخنان عارف در همایش «جایزه ملی البرز»، رئیسجمهور از دریچه رسانه ملی، مهمان خانه مردم شد و برخلاف سخنان عارف و قائمپناه، اعلام کرد: «پول نداریم، درآمد نداریم، در جنگ زدند و خراب کردند و حتی نمیتوانیم به آنها که بیکار شدند پولی بدهیم. ارز کم داریم و قیمت دلار میتواند خیلی بالاتر از این هم برود».
جواد امام، سخنگوی جبهه اصلاحات و بازداشتی فتنه 88 در مصاحبه با «ایسنا» به نقد مواضع رئیسجمهور پرداخت و گفت: «جنگ مشکلات اقتصادی را تشدید کرده است، اما همه علت نیست».
سخنگوی جبهه اصلاحات در ادامه با بیان اینکه «جنگ توجیه همه ناکامیها نیست» اظهار داشت: «جنگ باید بهعنوان یکی از عوامل محدودکننده عملکرد دولت دیده شود، نه چک سفید امضایی برای توجیه همه ناکامیها. وقتی اختیار و مسئولیت از هم جدا شوند، اعتماد مردم و کارآمدی دولت نخستین قربانیان خواهند بود».
اکبر منتجبی، سردبیر روزنامه سازندگی نیز در گفتوگو با وبسایت «انصاف نیوز» ضمن اشاره به اینکه «بلاتکلیفی فرسایندهتر از جنگ است» نسبت به بیعملی دولت موضع گرفت.
وی گفت: «نمیدانیم جنگ برمیگردد یا خیر، نمیدانیم تحریمها شدیدتر از این خواهد شد یا نه، نمیدانیم قیمت ارز تا کجاست، نمیدانیم وضعیت بنزین چه خواهد شد و نمیدانیم در زندگی و امور شخصیمان چه برنامهای میتوانیم برای ماه آینده داشته باشیم. این وضعیت بلاتکلیف، روح و روان مردم را تحت فشار قرار داده و از خود جنگ نیز فرسایندهتر شده است... این وضعیت از خود جنگ فرسایندهتر است».
سردبیر سازندگی افزود: «سیاستگذاران باید برای وضعیتهای مختلف، سناریوهای مشخصی برای کشور و زندگی مردم داشته باشند و جامعه را از این بلاتکلیفی خارج کنند. نمیتوان زندگی مردم را تا زمان روشن شدن وضعیت جنگ و صلح متوقف کرد».
حزب «توسعه ملی» نیز در نامهای خطاب به رئیسجمهور خواهان قاطعیت بیشتر و عدم مماشات مسعود پزشکیان با کسانی شد که به اسم و با وابستگی به دولت سفره مردم را نشانه گرفتهاند.
در نامه این حزبِ مدعی اصلاحات آمده است: «در شرایط اقتصادی بحرانی موجود برای جامعه پذیرفته نیست دولت با مدیران برخی شرکتهای وابسته به دولت که ارز حاصل از صادرات خود را در اختیار خزانه نمیگذارند، مماشات کند».
اشاره عارف به تصویب برنامه «اقتصاد جنگ» در آذر ۱۴۰۳ و تأکید قائمپناه بر تأمین امنیت «سفره مردم» در صورت ادامه نبرد با اظهارات رئیسجمهور همخوانی نداشته و تصویری دوگانه، متناقض و قابل تامل از مدیریت اقتصادی به جامعه مخابره میکند.
به عبارتی دیگر میان «پول نداریم، جنگ است» تا «برنامه داریم برای جنگ» فاصلهای مشهود وجود دارد، فاصلهای که مرز میان «پاسخگویی» و «توجیه» را مشخص کرده و «مدیریت» را معطل مذاکره نمیکند و امنیت اقتصادی را به «گوشهچشم» قدرتها گره نمیزند.