ريشه فكر نحوست اشياء و اعداد
به نظر من دو خاصيتى كه در بشر هست، سبب پيدايش فكر نحوست در اشياء و اعداد شده است:
1- بشر به طور كلى خودخواه است، يك حالت گريز از مركزى در مسئله پذیرش مسئوليتها دارد.
يعنى نمىخواهد مسئوليت شكستهاى خودش را متوجه خودش بكند.هميشه دنبال اين مىگردد كه يك چيز ديگرى پيدا كند و بگويد اين بدى،اين شكست، اين بدبختى كه پيدا شد،اين من نبودم، اين فكر من نبود، اين خُلق من نبود، اين روح من نبود.
اين عادت اشتباه من نبود، اين جهل و نادانى من نبود كه باعث اين شكست شد، يك چيز ديگرى بود.
اين يك علت بوده است كه بشر براى اينكه از قبول مسئوليتها فرار كند،آمده است براى اشياء، براى چهارشنبه، براى ۱۳، براى ۲۵، براى صداى كلاغ، براى صداى جغد، نحوست قائل شده است.
2-خاصيت ديگر، روح تنبلى است كه در انسان مىباشد.
انسان وقتى بخواهد علت قضايا را بفهمد، بايد از طريق علمى و عقلى كاوش و تفكر و جستوجو و تفحص كند تا علت واقعى اشياء را درك كند، ولى با خيال، همه قضايا را زود مى شود حل كرد.
اگر در جنگى شركت كرديم و شكست خورديم، چنانچه بنا بشود روى اصول دقيق علمى بررسى كنيم كه چرا شكست خورديم، دو ناراحتى دارد:
يكى اينكه مىرسيم به اينكه خودمان مسئول اين شكست بوديم؛ دوم اينكه مدتها بايد زحمت بكشيم، به خودمان رنج بدهيم تا علتها را به دست بياوريم؛
بعد رنج ديگرى متحمل شويم آن علتها را از ميان ببريم و وضع خودمان را اصلاح كنيم. ولى با يك كلمه خودمان را راحت مىكنيم، مىگوييم: علت اينكه ما در اين جنگ شكست خورديم اين بود كه مثلًا در روز چهارشنبه شروع كرديم يا روز ۱۳ بود.
* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى
دفاع از 13 (پانزده گفتار)، ج25، صص: 404-403- با ویرایش