دیکته آمریکا به عربستان ثابت کرد نشست عمان تله بود
سرویس سیاسی-
تعویق نشست صلاله به درخواست عربستان که صرفاً بهعنوان مهمان و مستمع دعوت شده بود، نشان داد که پشت این ابتکار منطقهای، «تلهای دیپلماتیک» پنهان بود؛ ریاض فراتر از مستمع و به عنوان عامل آمریکا در نشست حاضر میشود که برای دستاوردهای ایران دندان تیز کرده و در کمین اهرم فشاری چون تنگه هرمز است.
تعویق نشست عمان به درخواست عربستان نشان داد که ریاض نقشی فراتر از یک مستمع دارد و به اهرمی برای فشار بر روند ابتکار ایران و عمان تبدیل شده که در کمین خروجی نشست، موضع گرفته است.
ریاض تلاش دارد که خروجی نشست را به سود آمریکا تنظیم کند؛ از این رو به بهانه حمله یمن به خطوط لوله، درخواست تعویق نشست را کرد که با موافقت عمان این تاخیر حاصل شد.
اعلام نشست عمان و حضور سایر کشورها به عنوان مستمع
21 شهریور 1405، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در جریان سفر به شهرستان «لامرد» با حضور در جمع خبرنگاران خارجی و داخلی از نشستی با حضور وزیران
امور خارجه کشورهای ساحلی خلیجفارس در عمان خبر داد. بقایی گفت: در این نشست، موضوع تلاشهای ایران و عمان برای رسیدن به تفاهم درباره مسیرهای موقت کشتیرانی در تنگه هرمز تشریح خواهد شد و نتایج مذاکرات ایران و عمان نیز با وزیران امور خارجه کشورهای ساحلی خلیجفارس در میان گذاشته خواهد شد.
بنا بر سخنان بقایی، کشورهای منطقه صرفاً بهعنوان مستمع در این نشست حضور داشتند و فلسفه دعوت از آنها، اطلاع و آگاهی از تصمیم مشترک ایران و عمان درباره آمد و شد در تنگه هرمز بود.
خبرگزاری مهر نیز عصر همان روز (21 شهریور) به نقل از یک منبع آگاه نوشت: این تفاهم صرفا میان ایران و عمان است و سایر کشورها فقط به این خاطر که در جریان جزئیات مسیر و ترتیبات تردد قرار گیرند در جلسه حضور خواهند داشت تا بهصورت تلویحی عدم مخالفت آنها نیز برای جامعه جهانی مشخص شود. در این جلسه علاوهبر ایران و عمان و سایر کشورهای ساحلی خلیجفارس، عراق هم حضور خواهد داشت.
هشدار کیهان
روزنامه کیهان روز یکشنبه با تیتر «عمان حافظ منافع آمریکاست، نشست مسقط تله است، مراقب باشید!» نسبت به این ابتکار فریبنده منطقهای هشدار داد و با طرح پرسشی نوشت: «سؤال اساسی و حیاتی این است در شرایطی که دشمن در میدان نظامی و کارزار اقتصادی به درهای بسته خورده، چرا باید دست برتر و کارت برنده ایران در تنگه هرمز، روی میز مسقط گذاشته شود؟».
یک روز پس از هشدار کیهان، نشست مسقط به درخواست عربستان که به عنوان مستمع دعوت شده بود توسط عمان به تعویق افتاد و شک و تردید درخصوص «تله دیپلماتیک» را افزایش داد.
تعویق نشست و پشت پردههای آن
«علیهاشم»، خبرنگار الجزیره روز دوشنبه (23 شهریور 1405) نوشت: نشست عمان به درخواست عربستان سعودی و در پی حملات به خطوط لوله به تعویق افتاد؛ «بدر البوسعیدی» وزیر امور خارجه عمان نیز اعلام کرد که نشست عمان در راستای «دستیابی به اجماع» به تعویق افتاده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه نیز در نشست خبری روز دوشنبه (23 شهریور) گفت: انتظار میرفت کشورهای منطقه فرصتشناس باشند و قدر چنین موقعیتهایی را بدانند... باید دور یک میز بنشینیم و درباره ایجاد منطقهای امن و به دور از مداخله بازیگران مخرب خارجی گفتوگو کنیم، این نشست فرصت بسیار مناسبی بود... عربستان درخواست کرده است که این نشست فعلاً برگزار نشود.
عربستان به بهانه حمله مقاومت یمن به خطوط انتقال نفت، نشست عمان را به تعویق انداخت؛ درحالیکه ریاض نقشی کلیدی در این نشست نداشت و حضور یا عدم حضور یک مستمع تأثیری بر نتیجه مذاکرات نمیگذاشت.
تعویق نشست به درخواست عربستان ثابت کرد که ریاض نقشی فراتر از یک «مستمع» دارد؛ مسئله اصلی حضور عربستان نیست؛ بلکه امکان اثرگذاری آن بر روند و نتیجه ابتکار تهران و مسقط است.
حضور ریاض در این نشست، نه صرفاً در جایگاه یک کشور مستقل، بلکه در قامت بازیگری همسو با منافع آمریکا، میتواند دستاوردهای ایران را به «وجهالمعامله» تبدیل کند؛ بهگونهای که آنچه ایران امروز بهعنوان یک اهرم و دستاورد عینی در اختیار دارد، در ازای وعدهها و امتیازات نسیه روی میز مذاکره قرار گیرد.
عربستان به بهانه حمله یمن درخواست تعویق نشست را کرد و نشان داد که قدرت تاثیرگذاری بر روند یک امر دیپلماتیک را دارد؛ بعید نیست که با بستهای پیشنهادی آمریکا در نشست حاضر شود تا با وعدههای فریبنده و فاقد تضمین، اهرم فشار و دستاوردهای میدان را به صورت نسیه خریداری کند.