«مدرسه میناب»؛ ۱۹ نقاشی برای روایت دانشآموزان شهید
نمایشگاه «مدرسه میناب» با ۱۹ اثر از ۱۹ هنرمند در تهران برپا شده است؛ مجموعهای که نقاشان معاصر ایران در آن به سراغ دانشآموزان و معلمان شهید مدرسه شجره طیبه رفتهاند و تلاش کردهاند واقعه میناب را از حافظه خبری به فضای هنرهای تجسمی منتقل کنند.
چند ماه از حمله وحشیانه آمریکاییها به مدرسه شجره طیبه میناب گذشته است و روایت آن در عرصههای مختلف فرهنگی و هنری ادامه دارد. تازهترین نمونه، نمایشگاه گروهی «مدرسه میناب» است که از ۶ شهریور در گالری خانه حوزه هنری برپا شده و تا ۳۱ شهریور ادامه دارد؛ نمایشگاهی که ۱۹ هنرمند در آن هر کدام با یک اثر تازه، روایتی تصویری از دانشآموزان و معلمان این مدرسه ارائه کردهاند.
نامهای شناختهشدهای از هنرهای تجسمی در میان هنرمندان این نمایشگاه دیده میشود؛ از بهزاد شیشهگران، غلامعلی طاهری، کاظم چلیپا و مصطفی گودرزی تا عبدالحمید قدیریان، سیدمسعود شجاعی طباطبایی، سیدعلی میرفتاح و جمشید حقیقتشناس.
در فضای نمایشگاه، ۱۹ تابلو با ۱۹ نگاه متفاوت در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ قرار نبوده همه هنرمندان یک تصویر واحد از حادثه میناب ارائه کنند. هر نقاش از زاویه خود به سراغ موضوع رفته است. در میان آثار، تابلویی از کاظم چلیپا قرار دارد که حمیدرضا جعفری، مدیر ارتباطات و رسانه مؤسسه فرهنگی هنری «نام»، آن را یکی از شاخصترین آثار مجموعه توصیف کرده و از ترکیب بهت، اندوه و استواری در آن سخن گفته است. در کنار این اثر، آثار هنرمندانی از نسلها و جریانهای مختلف هنر معاصر ایران قرار گرفته تا نمایشگاه از نظر شیوه و نگاه بصری نیز یکدست و تکروایت نباشد.
یکی از آثار متفاوت این مجموعه متعلق به سیروس مقدم است؛ کارگردان سینما و تلویزیون که این بار با یک نقاشی در نمایشگاه حاضر شده است. موضوع اثر او «ماکان» است. در مقابل، برخی هنرمندان به سراغ معلمان شهید مدرسه رفتهاند و برخی دیگر دختران دانشآموز شهید را موضوع نقاشی خود قرار دادهاند.
اما در میان ۱۹ تابلو، چیزی قرار گرفته که اساساً نقاشی ندارد: یک بوم سفید. این «بوم دیگر» برای نمایش جای خالی هنرمندانی در نظر گرفته شده که با وجود همدلی با کودکان میناب، امکان حضور در نمایشگاه را پیدا نکردهاند. برگزارکنندگان میگویند پس از اعلام برگزاری نمایشگاه، شماری از هنرمندان ایرانی خارج از کشور نیز برای ارسال آثار خود اعلام آمادگی کردهاند. به این ترتیب، ۱۹ اثر موجود در گالری در کنار یک بوم سفید قرار گرفتهاند.
برگزاری «مدرسه میناب» تنها اقدام هنری درباره این حادثه نیست. پیش از آن، نمایشگاه «نغمههای بیصدا» در گالری فکه موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد و آثاری با موضوع شهدای دانشآموز مدرسه شجره طیبه و جنگ تحمیلی سوم را به نمایش گذاشت. این نمایشگاه از ۲۳ خرداد به مدت یک هفته برپا بود.
در ادامه همین جریان، جلیل رسولی نیز اثری را برای شهدای کودک میناب خلق کرد. رونمایی از این اثر با یاد ماکان نصیری، دانشآموز شهید مدرسه شجره طیبه، همراه شد.
این نمایشگاه در روزهای ابتدائی برگزاری، میزبان مقامهای دولتی نیز بوده است. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در مراسم افتتاحیه حضور داشت و درباره ظرفیت هنر برای انتقال روایت حادثه سخن گفت. چند روز بعد، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، از نمایشگاه بازدید کرد و بر ضرورت ماندگار شدن واقعه میناب در حافظه تاریخی تأکید کرد. از نگاه برگزارکنندگان، نقاشیهای این مجموعه میتوانند بخشی از روایت تصویری ایران از حادثه مدرسه میناب باشند.
آنچه اکنون در گالری خانه حوزه هنری دیده میشود، در واقع ادامه مسیری است که چند ماه پیش آغاز شد. «مدرسه میناب» تا ۳۱ شهریور ادامه دارد و ۱۹ اثر از ۱۹ هنرمند را در معرض دید مخاطبان قرار داده است؛ علیرغم این مجموعه که در کنار آثار قبلی و تولیدات مستقل هنرمندان درباره شهدای این مدرسه، اما همچنان روایت میناب در فضای فرهنگی کشور جای کار دارد و در آینده نیز میبایست بیشتر به آن پرداخته شود.