ایران و یمن با هرمز و بابالمندب بر تجارت جهانی حکومت خواهند کرد
سرویس خارجی-
فارن افرز در مقالهای تازه پیشبینی کرده است که با پیشروی انقلابیون یمن در بابالمندب و کنترل ایران بر تنگه هرمز، تهران و صنعا عملاً بر جریان تجارت تریلیوندلاری جهان حاکم خواهند شد.
نشریه آمریکاییِ «فارن افرز» مقالهای را با عنوان «جبهه دوم ایران» و زیرعنوان «پیشروی جسورانه حوثیها جنگهای خاورمیانه را متحول کرده است» در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (20 شهریور) منتشر کرده است. نویسندگان مقاله «اپریل لانگلی آلی»، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن و مشاور سیاسی سابق فرستاده ویژه سازمان ملل در یمن، و «آلیسون ماینور»، مدیر پروژه یکپارچگی خاورمیانه در شورای آتلانتیک و معاون سابق فرستاده ویژه آمریکا در یمن، هستند. مضمون اصلی مقاله، تحلیل پیشرویهای اخیر انقلابیون در یمن (تصرف بندر المخا و جزیره پریم) در بحبوحه جنگ علیه ایران است و نشان میدهد که چگونه این اقدامات جبهه دومی برای تهران گشوده، کنترل تنگههای حیاتی بابالمندب و هرمز را هدف قرار داده و فشار بر صادرات نفت عربستان و بازارهای جهانی انرژی را افزایش داده است.
پیشروی انقلابیون و تغییر موازنه قدرت در یمن
طبق آنچه این مقاله نگاشته است، انقلابیون همسو با ایران با بهرهگیری از جنگ ایران، موج جدیدی از حملات پهپادی و موشکی به عربستان را آغاز کردند که به آتشسوزی تأسیسات نفتی جنوب و زخمیشدن بیش از ۷۰ عربستانی منجر شد. سپس نیروهای تحت حمایت سعودی را در ساحل دریای سرخ شکست دادند، بندر استراتژیک المخا را تصرف کردند و جزیره پریم را در دهانه تنگه بابالمندب به دست گرفتند. این پیشرویها وضعیت موجود ساحلی را که از سال ۲۰۲۲ برقرار بود، درهم شکست و کنترل «حوثیها» بر شمال یمن و مسیرهای دریایی را تقویت کرد؛ کنترل همزمان مخا و پریم به آنها امکان میدهد به عنوان بازیگر اصلی تنگه بابالمندب عمل کنند و کشتیرانی را برای دشمنان خود آسانتر مختل سازند.
حاکمان تجارت تریلیوندلاری!
آنطور که فارن افرز نوشته است، زمانبندی این تشدید تنشها اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا دریای سرخ به مسیر جایگزین حیاتی برای صادرات نفت عربستان در جریان جنگ ایران تبدیل شده بود. حملات انقلابیون یمن به منافع و خاک عربستان عملاً جبهه دومی در جنگ ایران گشوده و فشار بیشتری بر بازارهای انرژی و مالی جهان وارد کرده است. ایران اکنون میتواند از طریق حوثیها، آن صادرات را نیز محدود کند. هدف بلندمدت تهران، ایجاد وضعیتی دلهرهآور است: کنترل حوثیها بر تنگه بابالمندب در کنار کنترل ایران بر تنگه هرمز. در صورت تداوم این وضع، ایران و شریک منطقهایاش به متولیان و کنترلکنندگانِ عملاً حاکم بر جریان تجاری به ارزش تریلیونها دلار در سال تبدیل خواهند شد. این همسویی تنگاتنگتر شده و انقلابیون با حمله به کشتیرانی و خود عربستان، اهداف حداکثریتری در یمن و منطقه دنبال میکنند.
نیاز به راهحل سیاسی
نویسندگان این مقاله که همسویی با مقاومت و آرمانهای آن ندارند، همچنین میگویند که راهحل نظامی قاطع برای تهدید یمنیها قابلاعتماد نیست؛ نیروهای نزدیک به عربستان در یمن همچنان پراکنده هستند و عربستان حمایت هوائی نزدیک کافی ارائه نکرده است. پیشرویها همچنین چشمانداز مذاکره را تضعیف کرده و انقلابیون را در مطالبات خود جدیتر ساخته و مطالبات آنان را حدأکثریتر کرده است. اولویت فعلی عربستان، آمریکا و مزدوران آنان باید حفاظت از جبهههای مهم و جلوگیری از تثبیت کنترل حوثیها بر شمال و بابالمندب باشد. در غیر این صورت خطر گسترش بیشتر تهدید انقلابیون در منطقه وجود دارد و جنگ ممکن است به عرصه رقابت قدرتهای بزرگ حول یک گلوگاه دریایی حیاتی تبدیل شود.
غنائمی که یمنیها گرفتند
در این میان خبر دیگری نظر رسانهها را به خود جلب کرد؛ نیروهای یمنی در جریان عملیات خود در ساحل غربی، به مجموعهای از تجهیزات پیشرفته مراقبت و رصد دریایی دست یافتند که از جمله آنها میتوان به سامانه فرانسوی «تالس کوستواچر ۱۰۰» با قابلیت پایش و تحلیل خودکار تحرکات دریایی در برد بیش از ۱۵۰ مایل دریایی، رادارهای آلمانی «هِنسولت اسپکسر» و «کلوین هیوز شارپآی» برای شناسایی اهداف کوچک و قایقهای تندرو و همچنین رادار ساحلی متحرک ساخت شرکت اسرائیلی «التا» اشاره کرد؛ این تجهیزات در کنار حسگرهای زیرآبی مستقر در اطراف جزایر حنیش و زقر و دوربینهای حرارتی دوربُرد مجهز به سامانه تعیین فاصله، مجموعهای از قابلیتهای پیشرفته برای رصد شناورها، تحرکات ساحلی و فعالیتهای دریایی در شب و شرایط نامساعد جوی را فراهم میکنند و....
خیزش عظیم مردمی
خبر دیگر آنکه میلیونها نفر از مردم یمن در صنعا و دیگر استانهای این کشور به خیابانها آمدند و پیروزی نیروهای مسلح یمن در جبهههای ساحل غربی و شکست تجمعهای نیروهای سعودی و مزدوران آنها در مناطق تعز و الحدیده را جشن گرفتند. مردم در این تجمعات، موفقیت اخیر را نتیجه ایستادگی ملت یمن و مقاومت در برابر تجاوز و محاصره دانستند و با سر دادن شعارهای حماسی و برافراشتن پرچمهای ملی، حمایت خود را از نیروهای مسلح و ادامه مسیر مقابله با تجاوز اعلام کردند. در صنعا، الحدیده، عمران، ذمار و حجه، این حضور گسترده مردمی نشانهای از تداوم حمایت اجتماعی از مقاومت و مخالفت با تلاشهای عربستان برای تحمیل اراده خود بر یمن توصیف شد. شرکتکنندگان در راهپیماییها، پیروزی در ساحل غربی را دستاوردی استراتژیک و تاریخی خواندند و تأکید کردند که این موفقیت نشاندهنده توانایی نیروهای مسلح یمن در دفاع از خاک و ملت این کشور است.
عفو عمومی
همزمان با تأکید بر ادامه بسیج عمومی و آمادگی برای تحولات آینده، بیانیههای صادرشده در استانهای مختلف بر ضرورت حفظ وحدت صفوف مردم یمن و مقابله با توطئههایی که انسجام جامعه را هدف قرار میدهد، تأکید کردند. شرکتکنندگان همچنین از تصمیم «عفو عمومی» رئیس شورای عالی سیاسی استقبال کرده و از نیروهای فریبخورده خواستند از این فرصت برای کنار گذاشتن سلاح و بازگشت به جامعه استفاده کنند. این فراخوان در کنار تأکید بر آمادگی برای دفاع از کشور، تلاشی برای تقویت جبهه داخلی و کاستن از زمینههای سوءاستفاده نیروهای متجاوز و مزدوران آنان ارزیابی شد.
خسارت 11 میلیارد دلاری به کانال سوئز
در همین حال، بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، اعلام کرد که مشکلات کشتیرانی در تنگه بابالمندب، تاکنون حدود
۱۱ میلیارد دلار به کانال سوئز خسارت وارد کرده است. این اظهارات بار دیگر نشان میدهد که پیامدهای بحران دریای سرخ تنها به میدان یمن محدود نمانده و بر تجارت و اقتصاد منطقه نیز اثر گذاشته است. وزیر خارجه مصر همچنین بر ضرورت تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرد و خواستار توقف اقداماتی از سوی رژیم صهیونیستی شد که به گفته او فرصتهای دستیابی به آرامش را تضعیف میکند، تحولاتی که نشان میدهد تداوم بحرانهای منطقهای، هزینههای گستردهای را به همراه دارد.
ادعای سعودی و پاسخ مقاومت عراق
در ادامه، عربستان مدعی شد خط لوله نفت «شرق- غرب» این کشور در پی حمله پهپادی از خاک عراق هدف قرار گرفته و انتقال نفت از این مسیر متوقف شده است، ادعایی که با واکنش مقاومت اسلامی عراق مواجه شد. مقاومت عراق ضمن رد این اتهام، آن را تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از شکستهای پیدرپی نیروهای سعودی و نیروهای وابسته به آنها در برابر مردم یمن دانست و از شتابزدگی بغداد در پذیرش روایت سعودی بدون ارائه شواهد یا انجام تحقیقات انتقاد کرد. این گروه همچنین تأکید کرد که از مردم یمن حمایت میکند و نسبت به تلاشهای صهیونیستی- آمریکایی برای کشاندن عراق به بحرانهای منطقهای هشدار داد و آمادگی خود را برای مشارکت در هرگونه کمیته حقیقتیاب با هدف روشن شدن واقعیت اعلام کرد. در این میان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور سودایی آمریکا، نیز که به جمهوری ایرلند سفر کرده در گفتوگو با خبرنگاران گفت که احتمالاً ایران مسئول حمله اخیر به خط لوله «شرق-غرب» عربستان سعودی است!